“ชลณัฏฐ์” แฉโครงการ OSINT 89 ล้าน ไร้แจงรายละเอียด-สเปกไม่อัปเดต ซ้ำสุ่มเสี่ยงละเมิดสิทธิประชาชน

“ชลณัฏฐ์” เสนอตัดงบ กอ.รมน. 5% แฉโครงการ OSINT 89 ล้าน ไร้แจงรายละเอียด-สเปกไม่อัปเดต ซ้ำสุ่มเสี่ยงละเมิดสิทธิประชาชน

วันที่ 7 ก.ย. 2569 ในการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 วาระที่ 2–3 มาตรา 7 งบประมาณรายจ่ายของสำนักนายกรัฐมนตรี นางสาวชลณัฏฐ์ โกยกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร (เขตบางบอน จอมทอง หนองแขม) พรรคประชาชน ในฐานะกรรมาธิการเสียงข้างน้อย ได้อภิปรายเสนอปรับลดงบประมาณลงร้อยละ 5 พร้อมยกตัวอย่างกรณีศึกษาการจัดซื้อระบบของกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) ที่พบข้อสงสัยหลายประการ

นางสาวชลณัฏฐ์ กล่าวว่า กอ.รมน. ได้ขออนุมัติงบประมาณสูงถึง 89 ล้านบาท เพื่อจัดหาระบบสอดส่องและวิเคราะห์ข้อมูลข่าวสารกรองจากแหล่งข้อมูลเปิด หรือ Open Source Intelligence (OSINT) ซึ่งเป็นการรวบรวมข้อมูลพฤติกรรมและความสัมพันธ์ของบุคคลจากพื้นที่สาธารณะและโซเชียลมีเดีย พูดง่ายๆ คือ เอาสิ่งที่ประชาชนพูดและทำ ในพื้นที่สาธารณะ มารวบรวม วิเคราะห์ และติดตามอย่างเป็นระบบ ไม่ต้องแฮ็ก ไม่ต้องดักฟัง แค่เอาข้อมูลที่เราทิ้งไว้บนโลกออนไลน์มาวิเคราะห์ ก็ทำได้แล้ว และแน่นอน การทำระบบแบบนี้มีต้นทุน ทั้งค่าซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์ ค่า API ค่าเซิร์ฟเวอร์ ค่าพัฒนาระบบ หรือแม้แต่ ค่าบุคลากร

“ดิฉันไม่ได้กำลังบอกว่า Open Source Intelligence ต้องฟรี แต่คำถามคือ เงินภาษีประชาชน 89 ล้านบาท เรากำลัง จ่ายค่า อะไรบ้าง” นางสาวชลณัฏฐ์ กล่าวและว่า

จากการพิจารณาในชั้นกรรมาธิการกลับพบความไม่สมเหตุสมผลและความไม่โปร่งใสใน 3 ประเด็นหลัก ได้แก่

1. รายละเอียดงบประมาณไม่ชัดเจน: ไม่มีการแจกแจงค่าใช้จ่ายที่แท้จริง ไม่ว่าจะเป็นจำนวนบุคลากร ค่าตอบแทน หรือโครงสร้างฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ทำให้สภาไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าวงเงิน 89 ล้านบาทนั้น คุ้มค่าหรือสมเหตุสมผลตามหลักการใช้ภาษีของประชาชนหรือไม่

2. ข้อมูลใน TOR ล้าสมัย: จากการตรวจสอบเอกสารข้อกำหนดโครงการ (TOR) ที่ได้รับจากอนุกรรมาธิการ ICT พบว่ามีการระบุชื่อแพลตฟอร์มที่จะใช้ติดตาม เช่น “Skype” ซึ่งบริษัท ไมโครซอฟท์ ได้ยุติการให้บริการสำหรับผู้ใช้งานทั่วไปไปแล้วตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม 2568 ทำให้เกิดคำถามถึงมาตรฐานการจัดทำงบประมาณปี 2570 ว่ามีการตรวจสอบและอัปเดตเทคโนโลยีให้เป็นปัจจุบันก่อนยื่นขอสภาหรือไม่

3. ความเสี่ยงละเมิดสิทธิและติดตามบุคคล: ตามคำชี้แจงของ กอ.รมน. ระบุว่าระบบสามารถระบุตำแหน่ง (Geolocation) และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของ “บุคคลเป้าหมาย” ได้แบบ Real-time ซึ่งอาจเข้าข่ายสอดส่องและประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลในระดับรุนแรง โดยปราศจากกรอบเกณฑ์ที่ชัดเจนว่าใครคือผู้กำหนดบุคคลเป้าหมาย และมีมาตรการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนอย่างไร

“แม้ข้อมูลแต่ละชิ้นอาจมาจากพื้นที่สาธารณะ แต่การที่รัฐนำข้อมูลมหาศาลของบุคคลมารวบรวม วิเคราะห์ตำแหน่ง ความสัมพันธ์ และสร้าง Profile ขึ้นมา สิ่งนี้กระทบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนอย่างแท้จริง” นางสาวชลณัฏฐ์ ระบุ

กรรมาธิการเสียงข้างน้อยจากพรรคประชาชน ทิ้งท้ายด้วยว่า โครงการดังกล่าวเป็นเพียงหนึ่งในตัวอย่างที่สะท้อนถึงความล้มเหลวในการจัดทำงบประมาณของ กอ.รมน. ที่ไม่สามารถพิสูจน์ความคุ้มค่า โปร่งใส และความจำเป็นต่อสภาได้ จึงขอเสนอให้ปรับลดงบประมาณของ กอ.รมน. ลงเพื่อปกป้องประโยชน์ของประชาชนและงบประมาณแผ่นดิน

“Chalanat”提议将内部安全行动指挥部（ISOC）的预算削减5%，揭露了这项耗资8900万泰铢的开源情报（OSINT）项目缺乏详细解释和过时的规范，并可能侵犯公民的权利。

2026年9月7日，在2027财年预算案二读和三读期间，关于总理府预算的第七条，人民党曼谷（邦本、宗通和农坎区）国会议员查拉纳·科伊库尔女士作为少数党委员会成员，提议削减5%的预算。她援引了内部安全行动指挥部（ISOC）采购系统的案例研究，该案例研究引发了诸多疑问。

查拉纳特女士表示，内部安全行动司令部（ISOC）已申请高达8900万泰铢的预算，用于采购一套用于监控和分析开源情报（OSINT）信息的系统。该系统收集来自公共场所和社交媒体的个人行为和关系数据。简而言之，它收集、分析并系统地追踪公民在公共场所的言行。这无需黑客攻击或窃听；它只是分析人们在网上留下的数据。当然，开发这样一套系统需要成本，包括商业软件费用、API费用、服务器费用、系统开发费用，甚至还有人员成本。

“我不是说开源情报必须免费，但问题是，我们用纳税人的8900万泰铢到底在买什么？”查拉纳特女士说道，并补充道。

委员会的审查发现，在三个主要方面存在不一致和缺乏透明度的问题：

1. 预算细节不明：没有实际支出明细，包括人员成本、薪酬以及硬件和软件基础设施费用。这使得委员会无法审查这8900万泰铢的拨款是否合理有效，是否符合公共税款使用原则。

2. 职权范围中的过时信息：对信息通信技术小组委员会收到的职权范围（TOR）进行审查后发现，其中包含用于监控的平台，例如“Skype”，而微软已于2025年5月5日停止向普通用户提供该服务。这引发了人们对2027年预算标准的质疑，以及所指定的技术在提交议会之前是否经过检查和更新。

3. 侵犯人权和个人追踪的风险：根据内部安全行动指挥部 (ISOC) 的说法，该系统可以实时识别“目标个人”的位置（地理位置）和关联关系，这可能构成严重程度的监视和个人数据处理，但对于谁来确定目标个人以及采取了哪些措施来保护公民的基本权利，却没有明确的标准。

“即使个别信息可能来自公共来源，但国家收集和分析大量个人数据（包括位置和关系）以创建个人资料这一事实，确实侵犯了公民的基本权利，”查拉纳特女士表示。

人民党少数派委员认为，该项目只是内部安全行动指挥部（ISOC）预算管理不善的一个例子，表明其缺乏成本效益、透明度和对议会而言的必要性。因此，他们提议削减ISOC的预算，以维护公共利益和国家预算。