วิกฤตน้ำกก-น้ำสาย มช. พบสารพิษปนเปื้อน ดันเซลล์ตับ-ไทรอยด์ผิดปกติ

วันนี้ (28 ต.ค.2569) ประชาชนที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำกกและแม่น้ำสายต้องเผชิญปัญหาการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักเกินค่ามาตรฐานต่อเนื่องเกือบ 2 ปี แม้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมีคำแนะนำให้หลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์น้ำบางชนิดจากบริเวณที่ตรวจพบการปนเปื้อน แต่ผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวยังเป็นข้อกังวลสำคัญของชุมชน

กรมอนามัยแนะนำให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการบริโภคกุ้ง หอย และเครื่องในปลา จากแม่น้ำกกและแม่น้ำสายบริเวณที่พบสารหนูและโลหะหนักเกินมาตรฐาน

อย่างไรก็ตาม หน่วยงานสาธารณสุขยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าอาการเจ็บป่วยของประชาชนในพื้นที่เกี่ยวข้องกับสารปนเปื้อนโดยตรงหรือไม่ เนื่องจากยังไม่พบผู้ป่วยโรคพิษสารหนูเฉียบพลัน และผลกระทบจากการสะสมสารพิษอาจปรากฏในระยะยาว

ล่าสุด โครงการวิจัยร่วมระหว่างคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และกรมควบคุมโรค ได้สำรวจประชาชนกลุ่มตัวอย่างในพื้นที่ลุ่มน้ำกก อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ เพื่อค้นหาตัวชี้วัดทางชีวเคมีในร่างกาย

ผลเบื้องต้นพบความผิดปกติของเอนไซม์ตับและการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าควรติดตามเฝ้าระวังสุขภาพของประชาชนอย่างใกล้ชิด แต่ยังไม่ใช่ข้อสรุปยืนยันว่าความผิดปกติเหล่านี้เกิดจากสารปนเปื้อนในแม่น้ำโดยตรง

รศ.วรางคณา นาคเสน รองคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่า ความเสี่ยงไม่ได้มีเพียงสารหนูเท่านั้น เพราะกรมควบคุมมลพิษยังตรวจพบสารตะกั่วเกินค่ามาตรฐานด้วย หากสารตะกั่วสะสมในร่างกายเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อระบบประสาทและพัฒนาการของสมอง โดยกลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษคือเด็กและหญิงตั้งครรภ์

นอกจากความกังวลด้านสุขภาพแล้ว การหลีกเลี่ยงน้ำจากแหล่งที่พบการปนเปื้อนยังสร้างภาระทางเศรษฐกิจให้ครัวเรือน ข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 400 คนใน จ.เชียงใหม่และเชียงราย พบว่า เกือบทั้งหมดต้องหันไปซื้อน้ำสะอาดเพื่อบริโภค ส่งผลให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นสูงถึง 1,800 บาท/เดือน สะท้อนว่าปัญหามลพิษกระทบทั้งความปลอดภัยในการดำรงชีวิตและค่าใช้จ่ายประจำวันของประชาชน

ขณะที่ น.ส.มณีรัฐ เขมะวงค์ สมาชิกวุฒิสภา และที่ปรึกษาโครงการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ หรือ HIA แม่น้ำกก กล่าวว่า สิ่งที่ประชาชนกังวลคือไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าสารปนเปื้อนที่สะสมจะส่งผลต่อสุขภาพเมื่อใดและรุนแรงเพียงใด แม้ผลกระทบในระยะยาวยังต้องติดตาม แต่ผลกระทบต่อวิถีชีวิตของชุมชนเกิดขึ้นแล้ว ทั้งการต้องหลีกเลี่ยงแหล่งน้ำและการมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นเพื่อจัดหาน้ำสะอาด

อีกประเด็นที่ถูกจับตาคือการเปิดเผยข้อมูลเหมืองแร่ 20 แห่งใน จ.ท่าขี้เหล็ก ประเทศเมียนมา ซึ่งหลายฝ่ายมองว่าเป็นเรื่องเร่งด่วนที่รัฐบาลไทยต้องดำเนินการอย่างจริงจัง ผ่านการเจรจากับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อหาทางยับยั้งหรือลดผลกระทบจากมลพิษข้ามพรมแดนที่อาจส่งผลต่อประชาชนในลุ่มน้ำกกและพื้นที่ใกล้เคียง

สำหรับข้อเรียกร้องให้ยกระดับปัญหามลพิษข้ามพรมแดนเป็นวาระแห่งชาติ น.ส.มณีรัฐ ระบุว่า แม้หลายภาคส่วนจะพยายามผลักดันเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง แต่ประเด็นดังกล่าวไม่ได้ถูกบรรจุไว้ในนโยบายรัฐบาลล่าสุด ส่งผลให้การดำเนินงานของหน่วยงานต่าง ๆ ยังแยกส่วนกันศึกษาและจัดเก็บข้อมูล โดยขาดการรวบรวมข้อมูลร่วมกันอย่างเป็นระบบ

และมองว่า สถานการณ์ดังกล่าวยังไม่สอดคล้องกับแนวนโยบายที่รัฐบาลประกาศไว้เกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ ความมั่นคง และสิ่งแวดล้อม จึงจำเป็นต้องมีการประสานงานที่ชัดเจนและจริงจัง เพื่อให้การแก้ปัญหามลพิษข้ามพรมแดนตอบโจทย์ทั้งด้านสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่

อินเดียอพยพกว่า 1.8 แสนคนหนีไซโคลน "อาร์นับ" ดับแล้ว 3 คน

ตร. รับครู ตชด.บ้านโกแประช่วยชาวบ้าน ขึ้น ฮ. รักษาต่อหลังประทัดระเบิดใส่ตา

ลดราคาน้ำมันดีเซล 1 บาท แก๊สโซฮอล์ 0.50 บาท มีผล 29 ต.ค.

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เหมืองแร่ท่าขี้เหล็ก

截至2026年10月28日，居住在郭溪和西溪沿岸的居民已连续近两年面临砷和重金属污染超标的问题。尽管相关机构已建议避免食用来自污染区域的某些水生动物，但长期健康影响仍然是社区居民的主要担忧。

卫生署建议公众避免食用来自郭溪和西溪地区的虾、贝类和鱼内脏，因为这些地区已发现砷和重金属含量超标。

然而，公共卫生部门尚未能确认该地区人们的疾病是否与污染直接相关，因为尚未报告急性砷中毒病例，而且有毒物质积累的影响可能是长期的。

最近，清迈大学公共卫生学院与疾病控制部门联合开展了一项研究项目，对清迈府湄艾县科克河流域的一组人群进行了调查，以确定人体内的生化指标。

初步调查结果显示肝酶异常和甲状腺激素水平变化，这是一个警示信号，表明公众健康需要密切监测。然而，目前尚无法断定这些异常是否直接由河流污染物引起。

清迈大学公共卫生学院副院长瓦朗卡纳·纳卡森副教授指出，风险不仅限于砷，污染控制部门还发现铅含量超标。铅如果长期在体内积累，会影响神经系统和大脑发育。儿童和孕妇尤其需要密切监测。

除了健康问题，避免饮用受污染的水源也会给家庭带来经济负担。对清迈府和清莱府400人的抽样调查数据显示，几乎所有人都需要购买清洁水饮用，每月支出增加高达1800泰铢。这反映出污染对公众安全和日常开支的双重影响。

与此同时，参议员玛尼拉特·克马冯（Maneerat Khemavong）兼科克河健康影响评估（HIA）项目顾问表示，公众担忧的是无法预测污染物累积何时以及会在多大程度上影响健康。虽然长期影响仍需监测，但对社区生计的影响已经显现，包括人们不得不避开该水源以及获取清洁用水的成本增加。

另一个备受关注的问题是缅甸大其力县20个采矿作业的信息披露。许多方面认为这是一个紧迫的问题，泰国政府必须认真对待，与所有相关方进行谈判，寻求防止或减轻可能影响科克河流域及周边地区居民的跨境污染的办法。

关于将跨境污染问题提升至国家议程的呼吁，玛尼拉特女士指出，尽管许多部门一直在推动解决这一问题，但最新的政府政策中并未包含此项内容。因此，各机构仍在以零散的方式进行研究和数据收集，缺乏系统的数据汇总。

他们还认为这种情况与政府已公布的解决经济、安全和环境问题的政策不符。因此，需要进行明确而认真的协调，以确保跨境污染解决方案能够兼顾受影响地区人民的健康、环境和生活质量。

受飓风阿尔纳布影响，印度已有超过18万人被疏散；目前已有3人死亡。

警方从班科普拉村救出了一名边防警察教师，他曾帮助村民，但随后因鞭炮爆炸伤到眼睛，被空运到直升机上接受进一步治疗。

自10月29日起，柴油价格下调1泰铢，汽油价格下调0.50泰铢。

清迈大学

塔希莱克矿