เดือนสิงหาคมทุบสถิติ "เดือนที่ร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์โลก"

หน่วยงานบริการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโคเปอร์นิคัสของสหภาพยุโรป เปิดเผยว่า เดือนสิงหาคมที่ผ่านมาเป็นเดือนที่มีอุณหภูมิเฉลี่ยทั่วโลกร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ โดยอุณหภูมิเฉลี่ยของอากาศทั่วโลกอยู่ที่ 16.96 องศาเซลเซียส สูงกว่าสถิติเดิมที่บันทึกไว้ในเดือนกรกฎาคม 2023 อยู่ 0.01 องศาเซลเซียส

อย่างไรก็ตาม โคเปอร์นิคัสระบุว่า ความแตกต่างเพียงเล็กน้อยทำให้เดือนสิงหาคมปีนี้ และกรกฎาคม 2566 ถือเป็นเดือนที่ร้อนที่สุดร่วมกันในทางสถิติ โดยข้อมูลการสังเกตการณ์ของโคเปอร์นิคัสย้อนหลังไปถึงปี 2483 ขณะที่หลักฐานจากธรรมชาติ เช่น แกนน้ำแข็ง วงปีของต้นไม้ และโครงกระดูกปะการัง ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถเปรียบเทียบสภาพภูมิอากาศในปัจจุบันกับช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ที่ยาวนานกว่านั้น

ซาแมนธา เบอร์เจส จากศูนย์พยากรณ์อากาศระยะกลางแห่งยุโรป หรือ ECMWF ซึ่งกำกับดูแลโคเปอร์นิคัส กล่าวว่า มนุษย์อาจไม่เคยเผชิญอุณหภูมิที่ร้อนเท่าปัจจุบันตลอดช่วงอย่างน้อย 100,000 ปีที่ผ่านมา

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่ากิจกรรมของมนุษย์ โดยเฉพาะการเผาไหม้ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ ทำให้อุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้นราว 1.4 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับยุคก่อนการปฏิวัติอุตสาหกรรม และทำให้สภาพอากาศสุดขั้วมีความรุนแรงและเกิดขึ้นได้บ่อยขึ้น ขณะที่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่กักเก็บความร้อนกลับเพิ่มขึ้นแตะระดับสูงสุดครั้งใหม่ในปี 2568

ไซมอน สตีล หัวหน้าฝ่ายภูมิอากาศของสหประชาชาติ กล่าวว่า หลักฐานที่มีอยู่ไม่อาจโต้แย้งได้ และสถานการณ์ดังกล่าวเป็นผลกระทบที่เพิ่มขึ้นจากการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลของมนุษย์ ซึ่งกำลังเร่งให้วิกฤตสภาพภูมิอากาศรุนแรงขึ้น

อุณหภูมิผิวน้ำทะเลทั่วโลกยังทำสถิติสูงสุดรายวันครั้งใหม่ และถือเป็นหนึ่งในเดือนสิงหาคมที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึกมา ส่งผลให้มหาสมุทรทั่วโลกมีอุณหภูมิสูงเป็นประวัติการณ์ต่อเนื่องเป็นเดือนที่สาม

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า มากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ของความร้อนส่วนเกินที่เกิดจากก๊าซเรือนกระจกถูกดูดซับไว้โดยมหาสมุทร ช่วยชะลอการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิบนผืนดิน แต่ส่งผลกระทบรุนแรงต่อสิ่งมีชีวิตในทะเล แนวปะการัง และชุมชนตามชายฝั่ง

อุณหภูมิทำสถิติสูงขึ้นในหลายพื้นที่ที่มีอากาศร้อนจัด ทั้งมหาสมุทรแอตแลนติก ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน ซึ่งกำลังได้รับอิทธิพลจากปรากฏการณ์เอลนีโญที่มีแนวโน้มรุนแรงมากขึ้น

เอลนีโญเป็นปรากฏการณ์ภูมิอากาศตามธรรมชาติที่ทำให้น้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกบริเวณตะวันออกมีอุณหภูมิสูงผิดปกติ ส่งผลให้ความร้อนจำนวนมากที่สะสมอยู่ในมหาสมุทรถูกปล่อยขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ และทำให้อุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้นชั่วคราวเป็นเวลาประมาณหนึ่งปี

ปรากฏการณ์ดังกล่าวยังเพิ่มโอกาสเกิดสภาพอากาศรุนแรงในพื้นที่ห่างไกลออกไปหลายพันกิโลเมตร ตั้งแต่น้ำท่วมในเปรู ภัยแล้งในแอฟริกา ไปจนถึงไฟป่าในออสเตรเลีย

นักวิทยาศาสตร์คาดว่า สถิติอุณหภูมิอาจยังถูกทำลายต่อเนื่องในช่วงหลายเดือนข้างหน้า เนื่องจากเอลนีโญกำลังเพิ่มความรุนแรงและคาดว่าจะเข้าใกล้จุดสูงสุดในช่วงเดือนธันวาคม ขณะที่ปี 2569 และ 2570 อาจกลายเป็นปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึกมา

ฟรีเดอริเก ออตโต นักวิทยาศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศจาก Imperial College London กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้ปรากฏการณ์เอลนีโญแต่ละครั้งร้อนขึ้น และตราบใดที่มนุษย์ยังคงเผาถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ เดือนที่ทำลายสถิติความร้อนจะยังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

โคเปอร์นิคัสระบุว่า เดือนสิงหาคมยังเป็นการปิดฉากฤดูร้อนที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึกในยุโรปตะวันตก โดยทำลายสถิติเดิมที่บันทึกไว้ในปี 2546

ช่วงเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคมเต็มไปด้วยคลื่นความร้อนรุนแรงที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลให้โรงเรียนต้องปิด แม่น้ำหลายสายมีระดับน้ำลดลง และพื้นที่จำนวนมากแห้งแล้งจนเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดไฟป่ารุนแรง

ข้อมูลจากแพลตฟอร์ม EuroMomo ซึ่งติดตามการเสียชีวิตในยุโรป ประเมินว่า ระหว่างกลางเดือนกรกฎาคมถึงกลางเดือนสิงหาคม ยุโรปมีผู้เสียชีวิตมากกว่าปกติราว 32,000 คน ขณะเดียวกัน นักวิทยาศาสตร์จากเครือข่าย World Weather Attribution สรุปว่า คลื่นความร้อนรุนแรงที่เกิดขึ้นในเดือนมิถุนายนแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยหากไม่มีอิทธิพลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ผลกระทบจากความร้อนรุนแรงไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในยุโรป โดยสำนักงานบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือ NOAA ระบุว่า สหรัฐฯ ในพื้นที่ติดกันทั้งหมด 48 รัฐเพิ่งเผชิญฤดูร้อนที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึก นอกจากนี้ การวิเคราะห์ข้อมูลของโคเปอร์นิคัสโดยสำนักข่าวเอเอฟพียังพบว่า ประชากรราว 900 ล้านคนในหลายภูมิภาคทั่วโลกต้องเผชิญเดือนกรกฎาคมที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึก

เบอร์เจสระบุว่า ฤดูร้อนที่ผ่านมาเป็นช่วงเวลาที่ผิดปกติอย่างมาก ไม่ใช่เพียงในยุโรป แต่ยังรวมถึงพื้นที่อื่น ๆ ของโลกที่สถิติอุณหภูมิซึ่งเคยยืนยาวมาเกือบหนึ่งศตวรรษถูกทำลายลง เธอเตือนว่า สภาพภูมิอากาศทั่วโลกจะยังคงรุนแรงขึ้น หากมนุษย์ไม่สามารถลดและยุติการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างจริงจัง

ทั้งนี้ เดือนสิงหาคมมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงกว่าระดับก่อนยุคอุตสาหกรรมประมาณ 1.65 องศาเซลเซียส ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 1.5 องศาเซลเซียสที่นานาประเทศกำหนดไว้เป็นเป้าหมายเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบรุนแรงที่สุดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อย่างไรก็ตาม การที่อุณหภูมิสูงกว่า 1.5 องศาเซลเซียสเพียงเดือนเดียว ไม่ได้หมายความว่าโลกได้ก้าวข้ามระดับดังกล่าวอย่างถาวร แต่เป็นสัญญาณชัดเจนว่าโลกกำลังเข้าใกล้การฝ่าฝืนขีดจำกัดดังกล่าวมากขึ้น.

欧盟哥白尼气候变化服务中心公布的数据显示，8 月是全球有记录以来最热的月份，全球平均气温为 16.96 摄氏度，比 2023 年 7 月创下的前纪录高出 0.01 摄氏度。

然而，哥白尼指出，尽管差异微小，但今年8月和2023年7月仍并列成为有记录以来最温暖的月份。哥白尼的观测可以追溯到1940年，而来自自然界的证据，例如冰芯、树木年轮和珊瑚骨骼，则帮助科学家将当前的气候与更长的历史时期进行比较。

负责监督哥白尼计划的欧洲中期天气预报中心 (ECMWF) 的萨曼莎·伯吉斯表示，人类可能至少在过去 10 万年里都没有经历过像今天这样炎热的气温。

科学家表示，人类活动，特别是煤炭、石油和天然气的燃烧，已使全球气温比工业化前水平升高了约1.4摄氏度，导致极端天气事件更加频繁且强度更大。与此同时，温室气体排放量（会吸收热量）预计将在2025年达到新的历史最高水平。

联合国气候变化框架公约执行秘书西蒙·斯蒂尔表示，现有证据无可辩驳，这种情况是人类对化石燃料依赖加剧所致，而这正在加速气候危机。

全球海面温度也创下新的每日纪录，成为有记录以来最热的八月之一，并连续第三个月出现创纪录的海洋温度。

科学家表示，温室气体产生的过剩热量有 90% 以上被海洋吸收，这减缓了陆地温度的上升，但对海洋生物、珊瑚礁和沿海社区造成了严重影响。

包括大西洋、地中海和热带太平洋在内的许多地区正经历极端高温，气温创历史新高，这些地区正受到可能更加强烈的厄尔尼诺现象的影响。

厄尔尼诺现象是一种自然气候现象，会导致东太平洋海域温度异常升高。这会导致海洋中积累的大量热量释放到大气中，从而造成全球气温暂时升高，持续时间约为一年。

这种现象也增加了数千公里之外地区发生极端天气事件的可能性，从秘鲁的洪水和非洲的干旱到澳大利亚的野火。

科学家预测，随着厄尔尼诺现象加剧，未来几个月气温纪录可能会继续被打破，预计厄尔尼诺现象将在 12 月达到顶峰，2026 年和 2027 年有可能成为有记录以来最热的年份。

伦敦帝国理工学院的气候科学家弗里德里克·奥托表示，气候变化使每一次厄尔尼诺现象都更加温暖，只要人类继续燃烧煤炭、石油和天然气，破纪录的高温月份就会继续出现。

哥白尼指出，8 月也标志着西欧有记录以来最热夏季的结束，打破了 2003 年创下的纪录。

每年六月至八月，反复出现严重热浪，导致学校停课、许多河流水位下降以及大范围干旱，增加了发生严重野火的风险。

追踪欧洲死亡人数的EuroMomo平台的数据显示，7月中旬至8月中旬期间，欧洲的死亡人数比正常水平高出约3.2万人。与此同时，世界天气归因网络（World Weather Attribution network）的科学家们得出结论，如果没有气候变化的影响，6月份发生的严重热浪几乎不可能发生。

极端高温的影响并非仅限于欧洲。美国国家海洋和大气管理局（NOAA）报告称，美国本土48个州近期经历了有记录以来最热的夏季。此外，法新社（AFP）对哥白尼计划数据的分析发现，全球多个地区约有9亿人经历了有记录以来最热的7月。

伯吉斯指出，刚刚过去的这个夏天异常反常，不仅在欧洲，世界其他地区也打破了近一个世纪以来的最高气温纪录。她警告说，如果人类不认真减少并最终停止温室气体排放，全球气候变化将继续加剧。

8月份的平均气温比工业化前水平高出约1.65摄氏度，超过了国际社会设定的1.5摄氏度阈值，该阈值旨在避免气候变化带来的最严重影响。然而，仅仅一个月的气温就超过1.5摄氏度，并不意味着全球气温已经永久超过了这一阈值，但这确实是一个清晰的信号，表明全球正在接近一个可能被突破的极限。