ค้นพบ "แมวป่า" สายพันธุ์ใหม่ของโลกในรอบ 100 ปี ในโบลิเวีย เหลือรอดในศูนย์พักพิงเพียงตัวเดียว

นักวิทยาศาสตร์ยืนยันการค้นพบแมวป่าสายพันธุ์ใหม่ของโลก ในรอบกว่า 103 ปี ในโบลิเวีย หลังการวิเคราะห์พันธุกรรมพบว่าแตกต่างจากแมวป่าชนิดอื่นอย่างชัดเจน โดยตั้งชื่อว่า Leopardus tilcayo หรือ "แมวทิลคาโย" ขณะที่ปัจจุบันพบตัวอย่างที่มีชีวิตและยืนยันสายพันธุ์แล้วเพียง 1 ตัว

นักวิทยาศาสตร์ยืนยันการค้นพบแมวป่าสายพันธุ์ใหม่ในป่าภูมิภาคยูงกัส ทางตะวันออกของเทือกเขาแอนดีสในโบลิเวีย โดยตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Leopardus tilcayo ถือเป็นการค้นพบสัตว์ในวงศ์แมว ชนิดใหม่ที่ไม่เคยได้รับการบรรยายทางวิทยาศาสตร์มาก่อนในรอบกว่า 103 ปี

โดยแมวชนิดนี้ ซึ่งเป็นแมวป่าสายพันธุ์ใหม่ชนิดแรกที่ถูกค้นพบนับตั้งแต่มีการค้นพบแมวปัมปัสแห่งอุรุกวัย ในปี 1923 มีขนาดใกล้เคียงกับแมวบ้าน มีลายจุดคล้ายเสือดาว และรูปร่างโดยรวมคล้ายแมวป่าขนาดเล็กชนิดอื่นในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ จึงทำให้ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์แยกความแตกต่างได้ยาก และเข้าใจว่าเป็นแมวป่าชนิดที่มีอยู่แล้ว

จุดเริ่มต้นของการค้นพบเกิดขึ้นในปี 2016 เมื่อนักชีววิทยาชาวโบลิเวีย เปาลา โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์ ได้รับแจ้งจากศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่า Senda Verde ว่ามีแมวป่าตัวหนึ่งที่มีลักษณะผิดแปลกไปจากที่พบทั่วไป

แมวตัวดังกล่าวมีชื่อเล่นว่า "ทิกริโน" (Tigrino) ปัจจุบันมีอายุประมาณ 10 ปี โดยชาวบ้านพบมันเมื่อยังเป็นลูกแมวอยู่บนถนนใกล้ป่า และนำกลับไปเลี้ยงเพราะเข้าใจว่าเป็นแมวบ้าน แต่เมื่อเลี้ยงไปประมาณ 1 ปี เจ้าของพบว่ามันมีพฤติกรรมแบบสัตว์ป่า จึงนำไปฝากไว้ที่ศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่า

โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์ ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งโครงการวิจัยแมวป่าโบลิเวีย สนใจลักษณะของมันเป็นพิเศษ เนื่องจากมีใบหน้าขนาดเล็ก หูสั้นและกลม หนวดยาว และมีลวดลายเป็นจุดคล้ายเสือดาว เธอถ่ายภาพแมวดังกล่าวไว้จำนวนมาก แต่ในเวลานั้นยังเชื่อว่ามันน่าจะเป็นสมาชิกของชนิด Leopardus tigrinus ซึ่งรู้จักกันในชื่อ "ไทกรินา" หรือ "แมวลายจุดขนาดเล็ก"

ต่อมาในปี 2019 ระหว่างที่โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์กำลังจัดทำคู่มือเกี่ยวกับแมวป่าของโบลิเวีย เธอสังเกตว่าแมวตัวดังกล่าวมีลักษณะไม่ตรงกับภาพอ้างอิงของ L. tigrinus จากประเทศบราซิล โดยเฉพาะลายวงแหวนหรือจุดบนลำตัวที่มีขนาดใหญ่กว่ามาก ทำให้เกิดข้อสงสัยว่าแมวตัวนี้อาจเป็นสัตว์คนละชนิด

นักวิจัยจึงร่วมมือกับนักพันธุศาสตร์จากหลายประเทศ ศึกษาดีเอ็นเอจากทั้งสัตว์ที่มีชีวิตและตัวอย่างที่เก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์ เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการของแมวป่ากลุ่มนี้

ผลการศึกษาซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Current Biology พบว่า Leopardus tilcayo มีความแตกต่างทางพันธุกรรมอย่างชัดเจนจากแมวไทกรินาชนิดอื่น และแยกสายวิวัฒนาการออกจากกลุ่มดังกล่าวเมื่อประมาณ 1.4 ล้านปีก่อน นักวิจัยยังเสนอว่าเดิมทีแมวไทกรินาซึ่งเชื่อว่ามีอยู่เพียง 3 ชนิด อาจประกอบด้วย 5 ชนิด รวมถึงแมวทิลคาโยที่เพิ่งค้นพบในโบลิเวีย

ชื่อ "tilcayo" มาจากคำที่ชาวท้องถิ่นใช้เรียกแมวชนิดนี้ โดยเมื่อโนกาเลส-อัสการ์รุนซ์สอบถามถึงที่มาของชื่อ ชาวบ้านระบุว่าเป็นชื่อที่สืบทอดกันมาจากคนรุ่นก่อน แม้ยังไม่พบความหมายเฉพาะในภาษาสเปนหรือภาษาเกชัวที่ใช้ในโบลิเวีย

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเกี่ยวกับ L. tilcayo ยังมีอยู่น้อยมาก ปัจจุบันมีเพียง "ทิกริโน" ซึ่งอาศัยอยู่ในศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่า เป็นสมาชิกของสายพันธุ์ที่ได้รับการยืนยันว่ามีชีวิตอยู่เพียงตัวเดียว ขณะที่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าน่าจะมีแมวชนิดนี้อยู่ในธรรมชาติอีก แต่ยังไม่ทราบจำนวนประชากรที่แท้จริง รวมถึงยังไม่มีข้อมูลชัดเจนเกี่ยวกับอาหาร การสืบพันธุ์ หรือพฤติกรรมในธรรมชาติ

นักวิจัยระบุว่า แมวป่ากลุ่มไทกรินาเป็นสัตว์ที่ศึกษายาก เนื่องจากมีรูปร่างและลวดลายคล้ายคลึงกันอย่างมาก อีกทั้งมีตัวอย่างในพิพิธภัณฑ์จำนวนน้อย ทำให้แม้แต่นักวิทยาศาสตร์ก็ยังเคยจำแนกชนิดผิดพลาด

เอ็ดดูอาร์โด ไอซิริก นักพันธุศาสตร์ด้านการอนุรักษ์จากมหาวิทยาลัยคาทอลิกแห่งรีโอกรันดีดูซูลของบราซิล กล่าวว่า แมวกลุ่มนี้เคยเป็นปัญหาสำคัญด้านอนุกรมวิธาน เพราะลักษณะภายนอกคล้ายกันมาก ขณะที่การตรวจพันธุกรรมกำลังเผยให้เห็นความแตกต่างที่ไม่สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า

การศึกษาครั้งใหม่นี้วิเคราะห์จีโนมทั้งหมดของแมว 38 ตัวจากสกุล Leopardus และพบว่าไม่เพียง L. tilcayo จะแตกต่างจากแมวไทกรินาชนิดอื่น แต่ยังมีความแตกต่างทางวิวัฒนาการมากพอที่จะได้รับการยอมรับเป็นสายพันธุ์ใหม่

นักวิทยาศาสตร์ยังพบหลักฐานที่อาจบ่งชี้ว่าแมวไทกรินาในเปรูอาจมีชนิดย่อยใหม่ คือ Leopardus tigrinus antisuyo ขณะที่นักวิจัยบางคนเสนอว่าแมวมาร์เกย์ (margay) ซึ่งก่อนหน้านี้เชื่อว่าเป็นสายพันธุ์เดียวที่กระจายตั้งแต่เม็กซิโกถึงอาร์เจนตินา อาจประกอบด้วยมากกว่าหนึ่งสายพันธุ์ อย่างไรก็ตาม นักวิจัยระบุว่าจำเป็นต้องศึกษาพันธุกรรมเพิ่มเติมเพื่อยืนยันข้อสันนิษฐานดังกล่าว

การค้นพบครั้งนี้อาจส่งผลโดยตรงต่อการอนุรักษ์ เพราะการประเมินสถานะของสัตว์แต่ละชนิดจำเป็นต้องทราบก่อนว่ามีประชากรอยู่ที่ใดและมีจำนวนเท่าใด หากแมวที่เคยถูกมองว่าเป็นสายพันธุ์เดียวแท้จริงแล้วประกอบด้วยหลายสายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์ก็อาจมีประชากรน้อยกว่าที่เคยประเมินไว้ และจำเป็นต้องได้รับการประเมินสถานะการอนุรักษ์แยกจากกัน

แมวป่ากลุ่มไทกรินาถูกมองว่ามีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์จากการตัดไม้ทำลายป่า การสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย และการลักลอบล่า ขณะที่ L. tilcayo ยังไม่เคยถูกรวมอยู่ในการประเมินสถานะการอนุรักษ์ก่อนหน้านี้ เนื่องจากเพิ่งได้รับการยืนยันว่าเป็นสายพันธุ์ใหม่

แคโรไลน์ ซาร์ทอร์ จากหน่วยวิจัยเพื่อการอนุรักษ์สัตว์ป่า มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ระบุว่า การค้นพบนี้มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ เพราะเป็นเรื่องยากที่จะปกป้องสัตว์ชนิดหนึ่ง หากยังไม่รู้แน่ชัดว่าสัตว์นั้นคือชนิดใดและอาศัยอยู่ที่ไหน

ในปัจจุบันมีแมวที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการในวงศ์ Felidae 41 ชนิด แต่การค้นพบ L. tilcayo และหลักฐานที่ชี้ว่าแมวไทกรินาอาจมีหลายชนิด ทำให้จำนวนที่อาจได้รับการยอมรับเพิ่มขึ้นเป็นอย่างน้อย 44 ชนิด หากการจำแนกใหม่ได้รับการยืนยันทั้งหมด

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเทคนิคการวิเคราะห์จีโนมที่มีความแม่นยำมากขึ้นอาจนำไปสู่การค้นพบแมวป่าขนาดเล็กชนิดอื่นในแอฟริกาและเอเชีย รวมถึงช่วยให้การประเมินประชากรและการวางแผนอนุรักษ์มีความแม่นยำมากขึ้น

โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์กล่าวว่า การค้นพบนี้สะท้อนให้เห็นว่าโลกธรรมชาติยังมีสิ่งที่มนุษย์ไม่รู้จักอีกมาก แม้แต่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใกล้เคียงกับแมวบ้าน ซึ่งดูเหมือนเป็นสัตว์ที่น่าจะได้รับการศึกษามาอย่างละเอียดแล้ว ก็ยังสามารถซ่อนสายพันธุ์ใหม่จากสายตาของนักวิทยาศาสตร์ได้

เธอกล่าวว่า การค้นพบ Leopardus tilcayo จึงไม่เพียงเพิ่มแมวอีกหนึ่งชนิดให้กับโลก แต่ยังเป็นเครื่องเตือนใจว่า การสำรวจและศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพยังมีอีกมาก และสิ่งที่ค้นพบใหม่เหล่านี้จำเป็นต้องได้รับการปกป้องควบคู่กันไป.

ที่มา National Geographic / BBC

科学家已确认在玻利维亚发现了一种新的野生猫科动物，这是103年来首次发现此类物种。基因分析表明，它与其他野生猫科动物明显不同。该物种被命名为“蒂尔卡约豹”（Leopardus tilcayo），意为“蒂尔卡约猫”。目前，仅发现一只活体标本，并确认了其物种归属。

科学家证实，在玻利维亚安第斯山脉以东的永加斯森林地区发现了一种新的野生猫科动物。这种猫被命名为Leopardus tilcayo，是103年来首个被科学描述的猫科动物物种。

这种野生猫科动物是自1923年发现乌拉圭潘帕斯猫以来发现的首个新物种，体型与家猫相仿，身上有类似豹纹的斑点，整体外形与中美洲和南美洲的其他小型野生猫科动物相似。因此，科学家们此前很难将其与其他物种区分开来，并误认为它是已知的某种野生猫科动物。

这一发现始于 2016 年，当时玻利维亚生物学家 Paola Nogales-Asgarrunz 接到 Senda Verde 野生动物救援中心的通知，称发现了一只与通常发现的野生猫科动物相比，外形异常的野生猫科动物。

这只名叫“小老虎”的猫大约10岁了。村民们在树林附近的一条路上发现了它，当时它还是一只小猫，村民们以为它是家猫，便把它带回家收养。然而，大约一年后，主人发现它表现出野生动物的行为，于是把它送到了野生动物救助中心。

玻利维亚野猫研究项目的创始人诺加莱斯-阿斯加伦兹对这种猫的特征特别感兴趣：小脸、短而圆的耳朵、长长的胡须以及类似豹子的斑点。她拍摄了许多这种猫的照片，但当时人们认为它是虎猫（Leopardus tigrinus）的一种，也被称为“小斑猫”或“小斑点猫”。

2019 年晚些时候，当 Nogales-Asgarrunz 编写玻利维亚野猫指南时，她注意到这只猫与来自巴西的 L. tigrinus 的参考图像不符，特别是它身上更大的环状或斑点，这让她怀疑这只猫可能是不同的物种。

因此，研究人员与来自多个国家的遗传学家合作，研究活体动物和博物馆标本的 DNA，以分析这群野生猫科动物的进化关系。

发表在《当代生物学》杂志上的一项研究发现，玻利维亚虎猫（Leopardus tilcayo）与其他虎猫科动物在基因上存在显著差异，并且大约在140万年前与该类群分化开来。研究人员还提出，最初被认为仅包含三个物种的虎猫科动物种群可能包含五个物种，其中包括最近在玻利维亚发现的玻利维亚虎猫。

“tilcayo”这个名字源于当地对这种猫的称呼。当诺加莱斯-阿斯加伦兹询问这个名字的由来时，村民们表示这是一个代代相传的名字，尽管在西班牙语或玻利维亚使用的克丘亚语中都没有找到具体的含义。

然而，关于蒂尔卡约猫（L. tilcayo）的信息仍然非常有限。目前，生活在野生动物救助中心的“蒂格里诺”（Tigrinno）是该物种唯一被确认的在世个体。虽然科学家们认为野外可能还有更多蒂尔卡约猫，但它们的真实种群数量仍然未知，而且关于它们在野外的饮食、繁殖和行为也缺乏明确的信息。

研究人员指出，由于虎猫在外观和图案上惊人地相似，再加上博物馆中标本稀少，导致即使是科学家也会误认它们，因此虎猫很难进行研究。

来自巴西里约热内卢天主教大学的保护遗传学家爱德华多·伊西里克表示，这些猫科动物曾经因为外形极其相似而成为分类学上的一大难题。然而，基因检测现在揭示了它们之间以前肉眼无法察觉的差异。

这项新研究分析了 38 只豹猫属猫的全基因组，发现 L. tilcayo 不仅与其他虎猫属物种不同，而且进化差异足够大，可以被认定为一个新物种。

科学家们还发现了一些证据，表明秘鲁的虎猫可能存在一个新的亚种，即秘鲁虎猫（Leopardus tigrinus antisuyo）。与此同时，一些研究人员认为，此前被认为是单一物种、分布范围从墨西哥到阿根廷的长尾虎猫可能包含多个亚种。然而，研究人员指出，还需要进一步的基因研究来证实这些假设。

这一发现可能对物种保护产生直接影响，因为评估每个物种的保护状况需要了解其种群的分布地点和数量。如果之前被认为是单一物种的猫科动物实际上由多个亚种组成，那么每个亚种的种群数量可能比之前估计的要少，因此需要分别评估其保护状况。

由于森林砍伐、栖息地丧失和偷猎，虎猫科动物被认为易受灭绝威胁。L. tilcayo 此前未被纳入保护评估，因为它是近期才被确认为新物种的。

牛津大学野生动物保护研究中心的卡罗琳·萨托尔表示，这一发现对保护工作意义重大，因为如果动物物种的身份和位置不清楚，就很难对其进行保护。

目前，猫科动物中官方认可的物种有 41 种，但 L. tilcayo 的发现以及表明可能存在多个虎猫属物种的证据，使得这一数字至少增加到 44 种（如果所有新的分类都得到确认的话）。

科学家认为，更精确的基因组分析技术可以发现非洲和亚洲的其他小型野生猫科动物物种，并有助于改进种群评估和保护规划。

诺加莱斯-阿斯加伦兹表示，这一发现反映出自然界仍有许多人类未知的领域。即使是体型与家猫相仿、看似理应被深入研究的哺乳动物，也可能隐藏着新的物种，令科学家们望而却步。

她表示，发现豹猫（Leopardus tilcayo）不仅为世界增添了一种新的猫科动物，也提醒我们，生物多样性领域还有很多东西需要探索和研究，这些新发现也需要得到保护。

来源：国家地理/BBC