อุโมงค์รถไฟยาวที่สุดในไทยก่อสร้างเสร็จปีนี้แม้เผชิญอุปสรรคเรื่องชั้นหิน

วันนี้ (18 ก.ย.2569) นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง นำคณะลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย พะเยา และลำปาง ติดตามความคืบหน้างานก่อสร้างสถานีเชียงราย สถานีป่าแดด พร้อมติดตามงานขุดเจาะ “อุโมงค์งาว” อำเภองาว จังหวัดลำปาง มีความยาว 6,211 เมตร เมื่อก่อสร้างเสร็จจะเป็นอุโมงค์รถไฟยาวที่สุดในประเทศไทย

เป็นส่วนหนึ่งของงานสัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย-งาว เริ่มขุดเจาะอุโมงค์เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2566 มีคืบหน้าร้อยละ 58.077 (ณ สิ้นเดือนสิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา) ล่าช้ากว่าแผนงานร้อยละ 4.118 เหลือความยาวประมาณ 300 เมตรเพื่อให้อุโมงค์สองฝั่งทะลุถึงกัน แต่เนื่องจากพบปัญหาสภาพธรณีวิทยาของชั้นหิน และชั้นดินแต่ละช่วงแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพของชั้นหินที่พบ เนื่องจากส่งผลต่อเสถียรภาพในงานก่อสร้าง โดยเฉพาะบริเวณที่หินมีคุณภาพต่ำต้องใช้ความระมัดระวังสูง เพื่อความปลอดภัยในการก่อสร้าง คาดว่าจะขุดเจาะแล้วเสร็จภายในปี 2569

สำหรับภาพรวมโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่สายใหม่ เส้นทางรถไฟเด่นชัย - เชียงราย – เชียงของ แบ่งออกเป็น 3 สัญญา ได้แก่

สัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย-งาว

สัญญาที่ 2 ช่วงงาว-เชียงราย

สัญญาที่ 3 ช่วงเชียงราย-เชียงของ ระยะทางรวมประมาณ 323.1 กม. เป็นรถไฟทางคู่ ขนาดทางกว้าง 1 เมตร (Meter Gauge) ผ่าน 4 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดแพร่ ลำปาง พะเยา และเชียงราย รวม 59 ตำบล 17 อำเภอ มีจำนวนสถานีรถไฟทั้งสิ้น 25 สถานี (ไม่รวมสถานีเด่นชัย) โดยมีจุดเริ่มต้นที่อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ และสิ้นสุดที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย

ทางรถไฟมีทั้งรูปแบบทางวิ่งระดับพื้นดิน ทางยกระดับ และอุโมงค์คู่ทางเดี่ยวจำนวน 4 อุโมงค์ ประกอบไปด้วย

อุโมงค์สอง ความยาว 1.059 กม.

อุโมงค์งาว ความยาว 6.211 กม.

อุโมงค์แม่กา ความยาว 2.7 กม.

อุโมงค์ดอยหลวง ความยาว 3.4 กม.

นอกจากนี้ ยังมีการออกแบบก่อสร้างสะพานรถไฟ (Railway Bridge) ทางยกระดับข้ามทางรถไฟ (Overpass) ทางลอดใต้ทางรถไฟ (Underpass) และรูปแบบอื่น ๆ เพื่อแก้ปัญหาจุดตัดระหว่างถนนกับทางรถไฟ ปัจจุบัน รฟท. จัดกรรมสิทธิ์ที่ดินและส่งมอบพื้นที่ให้ผู้รับจ้างแล้วกว่าร้อยละ 98 มีความคืบหน้างานก่อสร้างโดยภาพรวมของโครงการฯ ร้อยละ 70.697

สำหรับอุโมงค์รถไฟในโครงการฯ อีก 3 แห่ง ได้ดำเนินการขุดเจาะทะลุหากันทั้งสองด้านแล้ว ได้แก่

1. อุโมงค์สอง อำเภอสอง จังหวัดแพร่ (ความยาว 1,059 เมตร) คืบหน้าร้อยละ 67.45 (เจาะทะลุเมื่อ 11 พ.ย. 2568)

2. อุโมงค์แม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา (ความยาว 2,700 เมตร) คืบหน้าร้อยละ 86.41 (เจาะทะลุเมื่อ 10 ต.ค. 2568)

3. อุโมงค์ดอยหลวง จังหวัดเชียงราย (ความยาว 3,400 เมตร) คืบหน้าร้อยละ 78.75 (เจาะทะลุเมื่อ 7 ก.ค. 2568)

โดยทั้ง 3 อุโมงค์อยู่ระหว่างเร่งรัดงานโครงสร้างผนัง ติดตั้งอุปกรณ์ระบบ และเตรียมงานวางรางในช่วงปลายปี 2569 นี้ ส่วนอุโมงค์งาวคาดว่าจะเริ่มวางรางได้ในปี 2570

อธิบดีกรมขนส่งทางราง ระบุด้วยว่า การลงพื้นที่ในครั้งนี้ ได้เร่งรัดให้ รฟท. กำชับผู้รับจ้างปฏิบัติงานตามขั้นตอนวิธีการก่อสร้าง (method statement) และมาตรการด้านความปลอดภัยในการก่อสร้าง เช่น การนำข้อมูลการสำรวจสภาพธรณีวิทยาหน้างาน (Face Mapping) มาประเมินความเสี่ยงของการเกิดมวลหินหลุดร่วง (Rock Wedge) อย่างละเอียด รวมถึงนำปัจจัยด้านสภาพอากาศ (ฤดูฝน) และแรงดันน้ำสะสมในรอยแตกของมวลหินมาประเมินความเสี่ยงร่วมด้วยการติดตั้งอุปกรณ์วัดการเคลื่อนตัวของผนังอุโมงค์ (convergence monitoring) โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานอุโมงค์ในบริเวณที่ผ่านชั้นหินที่มีคุณภาพไม่ดี

พร้อมทั้งเร่งดำเนินการก่อสร้างในส่วนที่ล่าช้า และงานก่อสร้างลานกองเก็บตู้สินค้าคอนเทนเนอร์ (container yard) 4 แห่งที่ สถานีเด่นชัย สถานีพะเยา สถานีป่าแดดและสถานีเชียงราย เพื่อให้สามารถเปิดเดินรถได้ตามแผนภายในปี 2571

ครม.ไฟเขียวรถไฟทางคู่ระยะที่ 2 สายใต้ 3 โครงการ วงเงินกว่า 1.06 แสนล้านบาท

คมนาคมกางแผนกู้วิกฤตรถไฟไทย 3.2 แสนล้าน ปลดล็อกปมขาดคน-ล้างหนี้สะสม

ส่องประวัติ "พิเชฐ คุณาธรรมรักษ์" ผู้กุมบังเหียน "กรมรางฯ"

รถไฟสายเด่นชัย-เชียงราย

今天（2026年9月18日），泰国铁路运输厅厅长皮切特·库纳塔马拉克先生率团前往清莱府、帕尧府和南邦府，考察清莱站和帕达站的建设进度。他们还跟进了位于南邦府恩高县的“恩高隧道”的挖掘工作。这条隧道全长6211米，建成后将成为泰国最长的铁路隧道。

作为合同1的一部分，登柴-昂高段隧道于2023年12月22日开工，截至2026年8月底，已完成58.077%，比原计划落后4.118%。连接隧道两端的隧道还剩约300米尚未完工。然而，由于不同路段岩土层的地质条件各异，必须重视所遇到的岩层质量，因为这会影响施工稳定性。在岩层质量较差的区域，必须格外谨慎，以确保施工安全。预计隧道将于2026年完工。

为概览新建双轨铁路建设项目，登猜-清莱-清孔铁路分为3个合同，分别是：

合同1：登猜-恩高段

合同2：Ngao-Chiang Rai段

第三期工程，即清莱至清孔段，全长约323.1公里。该线路为双轨铁路，轨距为1米，途经帕府、南邦府、帕尧府和清莱府四个府。沿线包含59个乡镇和17个县，共设25个火车站（不包括登猜站）。线路起点位于帕府登猜县，终点位于清莱府清孔县。

该铁路包括地面轨道、高架轨道和四条隧道（单轨和双轨）。

二号隧道，长 1.059 公里。

恩高隧道，全长6.211公里。

湄加隧道，长2.7公里。

多伊銮隧道全长3.4公里。

此外，为解决公路与铁路交叉口问题，铁路桥梁、高架桥、下穿通道及其他相关设施的设计和建设工作正在进行中。目前，泰国国家铁路局（SRT）已完成土地征用，并将超过98%的工程区域移交给承包商，项目整体建设进度已达70.697%。

该项目剩余的三条铁路隧道已完成两侧连接，挖掘工作已全部完成。这三条隧道分别是：

1.帕府宋县二号隧道（长1059米），进度为67.45%（钻孔于2025年11月11日完成）。

2. 湄卡隧道，帕尧府直辖县（全长 2700 米），进度 86.41%（钻孔于 2025 年 10 月 10 日完成）。

3. 清莱府 Doi Luang 隧道（全长 3,400 米）进度：78.75%（钻孔于 2025 年 7 月 7 日完成）

目前，这三条隧道都在加快结构施工进度，包括墙体建设、系统设备安装以及为2026年底前铺设轨道做准备。Ngao隧道预计将于2027年开始铺设轨道。

铁路运输厅厅长还表示，此次现场考察促使泰国国家铁路局（SRT）指示承包商严格遵守施工方法说明和安全措施。这包括利用现场地质勘测数据（掌子面测绘）仔细评估岩楔坍塌风险，并考虑天气因素（雨季）和岩体裂缝中的水压积聚。此外，安装隧道壁位移监测设备至关重要，尤其对于穿越岩层质量较差区域的隧道而言。

该项目还将加快完成延误路段的建设，并在登猜站、帕尧站、帕达站和清莱站建设四个集装箱堆场，以便铁路能够按计划在 2028 年投入运营。

内阁已批准南部地区的三条双轨铁路项目二期工程，总价值超过1060亿泰铢。

泰国交通部公布了一项3200亿泰铢的计划，旨在拯救泰国铁路系统，解决人员短缺问题并清除累积债务。

让我们来了解一下铁路运输部部长皮切特·库纳塔马拉克（Pichet Kunathamarak）的背景。

Den Chai - 清莱铁路线