ผ่าร่าง พ.ร.บ.พันธุ์พืชใหม่ ถกข้อดี-ข้อเสียอนุสัญญา UPOV 1991

วันนี้ (22 ต.ค.2569) ในงานเสวนา ผ่าร่าง พ.ร.บ.พันธุ์พืชใหม่ UPOV 1991 ปลดล็อกเกษตรกรรม หรือ จำกัดสิทธิเกษตรกร ได้มีการพูดถึงข้อดี-ข้อเสีย ของการเข้าร่วมความตกลงระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ หรือ อนุสัญญา UPOV 1991

น.ส.ธิดากุญ แสนอุดม ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบและรับรองมาตรฐานสินค้าพืช กรมวิชาการเกษตร ระบุว่า ประเทศไทยเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก หากจะทำการค้าให้ราบรื่น มีความสะดวกและมีกฎหมายคุ้มครอง จำเป็นต้องมีกฎหมายเฉพาะของนานาชาติ เช่น กฎหมาย UPOV และต้องยกร่างกฎหมายภายในประเทศให้สอดคล้องกัน ซึ่งขณะนี้มีมากกว่า 99 ประเทศที่เข้าร่วมในอนุสัญญาดังกล่าว

ผ่าร่าง พ.ร.บ.พันธุ์พืชใหม่ ถกข้อดี-ข้อเสียอนุสัญญา UPOV 1991

สำหรับไทยยังอยู่ระหว่างการศึกษาเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาว่าจะเข้าร่วมหรือไม่ แต่จากการเปรียบเทียบ ประเทศที่เข้าร่วมในอนุสัญญาฯ หากเข้าร่วมจะช่วยกระตุ้นนวัตกรรมและเศรษฐกิจ ดึงดูดการลงทุนจากบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำ ช่วยให้เข้าถึงการปรับปรุงพันธุ์พืชสมัยใหม่ แต่ยอมรับว่า ข้อเสียที่จะเกิดการจำกัดสิทธิเกษตรกร ภาครัฐจึงต้องสร้างการรับรู้เกี่ยวกับข้อจำกัดทางกฎหมาย ซึ่งเงื่อนไขกฎหมายภายในประเทศจะมีข้อยกเว้นให้ ยืนยันว่าจะยึดผลประโยชน์ของเกษตรกรเป็นหลัก

ด้าน นางบุญญานาถ นาถวงษ์ นายกสมาคมการค้าเมล็ดพันธุ์ไทย ยังยืนยันข้อเสนอให้ปรับปรุงกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืชของไทย ให้สอดคล้องกับอนุสัญญา UPOV 1991 เพราะมองว่า จะช่วยปกป้องสิทธิของนักปรับปรุงพันธุ์พืช สร้างแรงจูงใจให้พัฒนานวัตกรรมเมล็ดพันธุ์คุณภาพสูงเพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของเกษตรกรไทยในตลาดโลก ขณะเดียวกันการแก้กฎหมายไทยยังต้องคงสิทธิให้เกษตรกรสามารถเก็บพันธุ์พืชไว้ใช้ในพื้นที่ของตนเอง และใช้ปลูกในฤดูถัดไป เพื่อรักษากลไกการผลิตภาคเกษตรในประเทศ

ขณะที่ นายปราโมทย์ เจริญศิลป์ นายกสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย ยืนยัน ไม่เห็นด้วยกับการเข้าร่วมอนุสัญญา UPOV 1991 เนื่องจากสร้างความเดือดร้อน และจำกัดสิทธิของเกษตรกรในการเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อหรือแบ่งปันให้ผู้อื่น ปัญหาสำคัญคือเกษตรกรจะต้องซื้อเมล็ดพันธุ์ใหม่ทุกปี และมีความเสี่ยงที่จะทำผิดกฎหมายหากนำผลผลิตไปขายหรือแจกจ่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต นอกจากนี้ยังกังวลเรื่องความเสียเปรียบในการนำเข้าและส่งออกพันธุ์พืชกับต่างประเทศ ซึ่งอาจทำให้ไทยต้องสูญเสียความเป็นอิสระทางด้านเกษตรกรรม

อย่างไรก็ตาม หากประเทศไทย จำเป็นที่จะต้องปรับแก้กฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืชให้สอดคล้องกับ UPOV 1991 จะมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ คือการขยายขอบเขตความคุ้มครองของนักปรับปรุงพันธุ์ ทั้งเมล็ดพันธุ์ ส่วนขยายพันธุ์ ผลผลิต และผลิตภัณฑ์ที่ได้จากผลผลิต แต่จะมีข้อจำกัดเรื่องสิทธิเกษตรกร ไม่สามารถเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อ แลกเปลี่ยนหรือซื้อขายกันเองอย่างอิสระ แต่หากจะต้องแก้กฎหมายไทย หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จะต้องศึกษาให้รอบคอบ เพื่อทำให้เกิดประโยชน์กับทุกฝ่ายมากที่สุด

รัฐบาลยัน CPRAM จดทะเบียน "กะเพรา" ไม่ห้ามปลูกแต่ห้ามขาย 4 สายพันธุ์

ปลัดพณ. ไม่ประมาทค่าครองชีพ เร่งคุมราคาสินค้า-ชะลอขึ้นราคา

รู้จัก "จักรวาลกะเพราไทย" ราชินีแห่งสมุนไพร

พ.ร.บ.พันธุ์พืชใหม่ UPOV 1991

今天（2026 年 10 月 22 日），在题为“分析 1991 年国际植物新品种保护联盟 (UPOV) 下的新植物品种保护法：释放农业潜力还是限制农民权利？”的研讨会上，讨论了加入保护新植物品种的国际协议（即 1991 年国际植物新品种保护联盟 (UPOV) 公约）的利弊。

泰国农业部植物产品体系开发与认证司司长蒂达贡·赛努多姆女士表示，作为世界贸易组织成员，泰国需要诸如《国际植物新品种保护联盟法案》（UPOV法案）等具体的国际法律，以促进顺畅、便捷且受法律保护的贸易。此外，泰国还必须制定相应的国内立法。目前，已有超过99个国家加入了该公约。

分析新的《植物品种法》，并讨论 1991 年国际植物新品种保护联盟公约的优点和缺点。

泰国仍在研究是否加入该公约。然而，与其他已加入该公约的国家相比，加入该公约将刺激创新和经济发展，吸引领先科技公司的投资，并提供获取现代植物育种技术的机会。尽管如此，人们也认识到，加入该公约的一个潜在弊端是农民权利受到限制。因此，政府必须提高民众对这些法律限制的认识，并指出国内法律会有例外情况。政府重申，将优先维护农民的利益。

泰国种子贸易协会主席布尼亚纳特·纳塔翁女士重申了她关于修订泰国《植物品种保护法》的建议，使其与1991年国际植物新品种保护联盟（UPOV）公约保持一致。她认为，此举将保护植物育种者的权益，激励高质量种子创新，从而提升泰国农民在全球市场的竞争力。同时，修订后的法律必须保留农民为自家土地留种以及为下一季播种而保存种子的权利，从而维护国内农业生产机制。

与此同时，泰国农民和农业协会主席普拉莫特·查伦西尔先生重申了他反对加入1991年国际植物新品种保护联盟（UPOV）公约的立场。他指出，加入该公约会给农民带来诸多不便，并限制他们保存种子用于再种植或与他人分享的权利。一个主要问题是，农民每年都必须购买新种子，而且如果未经许可出售或分发农产品，则可能触犯法律。此外，他还担心加入该公约会阻碍泰国与其他国家进行植物品种的进出口，从而导致泰国失去农业自主权。

然而，如果泰国需要修订其《植物品种保护法》以与1991年国际植物新品种保护联盟（UPOV）的规定保持一致，一项重大改变将是扩大对植物育种者的保护范围，涵盖种子、繁殖材料、产品以及由这些产品衍生的商品。但这将限制农民的权利，使他们无法自由地保存种子用于再种植、交换或交易。如果此类修订确有必要，相关机构必须进行深入研究，以确保各方利益最大化。

政府确认，CPRAM 已注册了四种“罗勒”品种，并未禁止种植，但禁止销售某些品种。

商务部常务秘书对生活成本问题高度重视，正在加快控制大宗商品价格、减缓价格上涨的步伐。

来认识一下“泰国圣罗勒宇宙”，这种草药之后。

《新植物品种法》，UPOV 1991