น้ำท่วมตะวันออกซ้ำเติมประมง พื้นที่เลี้ยงปลา-กุ้งเสียหายกว่า 2 แสนไร่

วันนี้ (23 ต.ค.2569) วิกฤตน้ำท่วมภาคตะวันออกปี 2569 กำลังสร้างความเสียหายต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาและกุ้งใน จ.ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และนครนายก ไม่เพียงน้ำหลากทำให้กระชังพังและสัตว์น้ำหลุดหายหรือทยอยตาย แต่ยังเกิดปัญหาน้ำเปลี่ยนเป็นสีดำเข้ม จนเกษตรกรกังวลเรื่องสารเคมีปนเปื้อนและเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบ

ขณะที่ความเสียหายไม่ได้หยุดอยู่แค่ในฟาร์ม แต่ลุกลามไปถึงตลาดค้าส่ง โรงงานแปรรูป และเส้นทางขนส่งสินค้า กระทบห่วงโซ่ประมงตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ

ปลาตายก่อนจับขาย เสียหายกว่า 6 แสนบาท

ที่ ต.ท่างาม อ.เมืองปราจีนบุรี ปลาทับทิมในกระชังกว่า 15 กระชัง รวมประมาณ 6,000 ตัว ลอยตายเกลื่อน เป็นความเสียหายของนายสมบูรณ์ พิทยานันท์ เจ้าของกระชังปลาทับทิม ซึ่งประเมินความเสียหายไว้กว่า 600,000 บาท ทั้งที่ปลาเหลือเวลาอีกเพียง 2 เดือนก็จะถึงกำหนดจับขาย

นายสมบูรณ์ระบุว่าเลี้ยงปลามานาน 15 ปี แต่ไม่เคยพบเหตุการณ์รุนแรงเช่นนี้ จึงขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบสารปนเปื้อนในน้ำโดยเร่งด่วน เพื่อหาสาเหตุของปลาตายและประเมินความเสี่ยงต่อการเพาะเลี้ยง

ด้านนายสรพงษ์ บุญจันทร์ เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง จ.ฉะเชิงเทรา สะท้อนความเดือดร้อนของผู้ประกอบอาชีพประมงที่ต้องการให้ภาครัฐช่วยเหลือทั้งด้านเงินทุนและการแก้ปัญหาระยะยาว โดยก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 15 ต.ค. เกษตรกรได้รวมตัวเข้ายื่นหนังสือต่อจังหวัด พร้อมข้อเรียกร้องหลัก 3 ประการ ได้แก่ เร่งตรวจสอบสาเหตุที่น้ำเปลี่ยนสี ตรวจสอบกรณีสัตว์น้ำตาย และเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้น

น้ำท่วมกระทบห่วงโซ่ประมง 3 จังหวัด

สถานการณ์ครั้งนี้กระทบพื้นที่สำคัญของระบบการผลิตและกระจายสินค้าประมงในภาคตะวันออก โดย จ.ปราจีนบุรี เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงและกระชังปลาสำคัญ ส่วน จ.ฉะเชิงเทราเป็นศูนย์กลางค้าส่งและแปรรูปขนาดใหญ่ เมื่อน้ำท่วมพื้นที่ประกอบการ การกระจายสินค้าจึงหยุดชะงัก

ขณะที่ จ.นครนายกเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางเชื่อมโยงการส่งปลาเข้าสู่ตลาดไท เมื่อเส้นทางและพื้นที่ผลิตได้รับผลกระทบ ปัญหาจึงขยายไปถึงระบบขนส่งสินค้าและตลาดในพื้นที่ปริมณฑลด้วย

ข้อมูลความเสียหายเบื้องต้นระบุว่า พื้นที่เพาะเลี้ยงที่ได้รับผลกระทบรวมกว่า 200,000 ไร่ โดย จ.ฉะเชิงเทรามีพื้นที่ได้รับผลกระทบประมาณ 80,000 ไร่ ครอบคลุมการเลี้ยงกุ้งทะเล กุ้งก้ามกราม ปลากะพง และปลานิล

จ.ปราจีนบุรีได้รับผลกระทบประมาณ 46,000 ไร่ ทั้งกระชังปลาทับทิม ปลากดคัง และบ่อกุ้ง โดยมีรายงานปลากระชังตายเพิ่มในช่วงน้ำลด ส่วน จ.นครนายก มีพื้นที่ได้รับผลกระทบประมาณ 42,000 ไร่ ครอบคลุมการเลี้ยงปลานิล ปลาจีน ปลาดุก และปลายี่สก

ความเสียหายครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเดือน ต.ค.-พ.ย. ซึ่งเป็นช่วงสำคัญที่เกษตรกรสามารถเลี้ยงปลาให้พร้อมจับขายได้ดีที่สุดในรอบปี แต่หลายพื้นที่ได้รับผลกระทบอย่างหนัก บางแห่งเสียหายเกือบทั้งหมด ทำให้เกษตรกรสูญเสียทั้งผลผลิตที่ลงทุนไปแล้วและรายได้ที่ควรได้รับจากการขายสัตว์น้ำ

กระทบเศรษฐกิจตั้งแต่ฟาร์มถึงการส่งออก

ภาคการเลี้ยงสัตว์น้ำใน 3 จังหวัดมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจในวงกว้าง ข้อมูลที่ระบุในต้นฉบับประเมินมูลค่าผลผลิตและสัตว์น้ำในปี 2568 เฉลี่ยรวมประมาณ 182,163 ล้านบาท/ปี ขณะที่มูลค่าการค้าและส่งออกสินค้าประมงในปี 2567 อยู่ที่ 375,572.58 ล้านบาท โดยมีสินค้าสำคัญ เช่น ทูน่ากระป๋อง อาหารสัตว์เลี้ยงสำหรับสุนัขและแมว และกุ้ง นอกจากนี้ องค์กรชุมชนประมงท้องถิ่นยังมีสมาชิกกว่า 121,713 ราย และสร้างรายได้ในระดับฐานรากประมาณ 464.57 ล้านบาท

สำหรับมูลค่าความเสียหายจากน้ำท่วมครั้งนี้ มีการประเมินเบื้องต้นตั้งแต่ระดับหมื่นล้านบาทไปจนถึงหลักแสนล้านบาท อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นการประเมินความเสียหายภาพรวม ไม่ใช่ยอดความเสียหายที่ยืนยันแล้ว

ขณะที่เกษตรกรสะท้อนว่าเงินเยียวยาราว 30,000-31,200 บาท ไม่เพียงพอเมื่อเทียบกับความเสียหายจริงที่บางรายมีมูลค่าหลักแสนถึงหลักล้านบาท และยังไม่ครอบคลุมต้นทุนที่ต้องใช้เพื่อเริ่มต้นอาชีพใหม่

เสนอทางรอดทั้งเงินทุน น้ำ และตลาด

ข้อเสนอเพื่อช่วยให้ผู้เลี้ยงปลาและกุ้งกลับมาประกอบอาชีพได้ แบ่งเป็นหลายด้าน ด้านการเงิน เกษตรกรต้องการให้เข้าถึงสินเชื่อหรือกองทุนหมุนเวียน รวมถึงเงินสำรองฉุกเฉินสำหรับซื้ออาหารปลา จ่ายค่าน้ำมันและค่าไฟฟ้าสำหรับเครื่องสูบน้ำและปั๊มเติมอากาศ ตลอดจนสร้างเครือข่ายคู่ค้า ร้านจำหน่ายสารเคมีและอาหารสัตว์ที่สามารถให้เครดิตระยะยาวในช่วงที่เกษตรกรขาดสภาพคล่อง

ด้านการจัดการทรัพยากรน้ำ มีข้อเสนอให้บริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำบางปะกง-ปราจีนบุรีอย่างเป็นระบบ และสนับสนุนให้ฟาร์มมีบ่อพักน้ำหรือบ่อบำบัด เพื่อสำรองน้ำสะอาดไว้ใช้ในช่วงน้ำเค็มหนุนหรือเกิดวิกฤตน้ำเสีย

ส่วนด้านการตลาด ควรส่งเสริมให้เกษตรกรรวมกลุ่มเป็นวิสาหกิจชุมชนหรือสหกรณ์ เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองกับล้งและโรงงานแปรรูป พร้อมกระจายช่องทางจำหน่าย ทั้งการขายสด การแปรรูป และการส่งออก เพื่อลดการพึ่งพาตลาดเพียงช่องทางเดียว

อีกประเด็นเร่งด่วนคือการตรวจสอบคุณภาพน้ำใน จ.ปราจีนบุรี เพื่อหาสาเหตุที่น้ำเปลี่ยนเป็นสีดำและตรวจหาสารปนเปื้อน ตลอดจนตรวจสอบความเชื่อมโยงกับกรณีสัตว์น้ำตาย ข้อมูลดังกล่าวจำเป็นต่อการประเมินความปลอดภัยและวางแนวทางฟื้นฟูพื้นที่เพาะเลี้ยง โดยไม่ปล่อยให้เกษตรกรต้องแบกรับความเสี่ยงและความเสียหายเพียงลำพัง

เกษตรกรจึงเรียกร้องให้ภาครัฐเร่งดำเนินมาตรการช่วยเหลืออย่างเป็นรูปธรรม ทั้งการอัดฉีดเงินทุนรอบใหม่ การลดหรือพักภาระหนี้เดิม และการแก้ปัญหาน้ำเสียควบคู่กัน เพราะหากต้องเริ่มต้นใหม่ด้วยเงินเยียวยาเพียงประมาณ 30,000 บาท ทั้งที่ความเสียหายอาจสูงถึงหลักล้าน เกษตรกรจำนวนหนึ่งอาจไม่มีเงินทุนเพียงพอสำหรับกลับมาเลี้ยงปลาและกุ้งได้อีก

วิกฤตครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงความเสียหายของฟาร์มรายใดรายหนึ่ง แต่เป็นโจทย์เร่งด่วนของทั้งระบบประมงและเศรษฐกิจชุมชนในภาคตะวันออก

ปภ.เผยน้ำท่วม 16 จังหวัด-กทม. กระทบ 3.75 แสนครัวเรือน เสียชีวิต 64 คน

"ทิเบต" แผ่นดินไหว 7.0 ตายอย่างน้อย 16 คน บ้านถล่มมากกว่า 300 หลัง

เตือนนักท่องเที่ยว! ไต้ฝุ่น "จำปี" ถล่มโอกินาวะ-ไต้หวัน สั่งปิดโรงเรียน-หยุดงาน

เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง

2026年10月23日，东部洪灾给北柳府、巴真府和那空那育府的鱼虾养殖户造成了损失。洪水不仅冲毁了养殖网箱，导致水生动物逃逸或死亡，而且水体颜色也变成了深黑色，引发了养殖户对化学污染的担忧。他们要求相关部门立即展开调查。

损失不仅限于农场，还蔓延到批发市场、加工厂和运输路线，影响了从上游到下游的整个渔业供应链。

鱼在出售前死亡，造成超过 60 万泰铢的损失。

在巴真府塔岩镇，超过15个鱼笼中约6000条罗非鱼被发现死亡，漂浮在水面上。尽管这些鱼再过两个月就可出售，但养鱼场主颂汶·皮塔亚南先生的损失估计超过60万泰铢。

索姆布恩先生表示，他养鱼已有15年，从未遇到过如此严重的事件。因此，他请求相关部门紧急调查水中的污染物，以确定鱼类死亡的原因并评估对养鱼业的风险。

来自北柳府的虾农索拉蓬·汶占先生反映了渔业从业者面临的困境，并敦促政府提供资金援助和长期解决方案。此前，10月15日，养殖户们聚集在一起，向省政府递交了一封信函，提出了三项主要诉求：紧急调查水体变色原因、调查水生动物死亡事件以及赔偿损失。

洪水影响了三个省份的渔业供应链。

此次洪灾对东部地区渔业生产和分销系统的关键环节造成了影响。巴真府是主要的养鱼和网箱养殖中心，而北柳府则是大型批发和加工中心。这些商业区被洪水淹没后，产品分销受到严重干扰。

虽然那空那育府是连接鱼类和泰国市场（Talad Thai）的路线的一部分，但当这条路线和生产区受到影响时，问题也会蔓延到周边地区的运输系统和市场。

初步损失评估显示，超过 20 万莱的农田受到影响，仅北柳府就有约 8 万莱受到影响，其中包括虾类养殖、巨型淡水虾养殖、鲈鱼养殖和罗非鱼养殖。

巴真府约有46,000莱土地受到影响，其中包括罗非鱼和鲶鱼养殖场以及虾塘。据报道，水位下降期间，网箱养殖的鱼类死亡率有所上升。那空那育府约有42,000莱土地受到影响，涵盖罗非鱼、鲤鱼、鲶鱼和暹罗鱼养殖。

这场灾害发生在十月和十一月，这是一年中养殖户将鱼养到最佳状态以便捕捞和销售的关键时期。然而，许多地区受灾严重，一些地区几乎颗粒无收。结果，农民不仅损失了投入的农产品，也损失了本应从水产养殖销售中获得的收入。

它影响着从农业到出口的整个经济领域。

这三个省份的水产养殖业对整体经济至关重要。原始文件数据显示，预计到2025年，水生动物生产和捕捞的总价值平均约为每年1821.63亿泰铢。同时，2024年渔业产品的贸易和出口额为3755.7258亿泰铢，主要产品包括罐装金枪鱼、宠物食品（如犬猫粮）和虾类。此外，当地渔业社区组织拥有超过121713名成员，在基层创造了约4.6457亿泰铢的收入。

初步估计，此次洪灾造成的损失在数百亿至数千亿泰铢之间。然而，这些数字只是对总体损失的估计，并非最终确认的损失总额。

农民们反映，30,000-31,200 泰铢左右的赔偿金与实际损失相比远远不够，有些情况下损失高达数十万甚至数百万泰铢，而且赔偿金也无法弥补重新开始生活所需的费用。

他们从资金、水资源和市场等方面提供解决方案。

帮助鱼虾养殖户恢复生计的方案分为几个方面。在资金方面，养殖户需要获得贷款或循环资金，以及用于购买鱼饲料、支付水泵和曝气设备燃料和电力费用的应急储备金，并建立供应商、化肥零售商和动物饲料供应商网络，以便在资金短缺时期获得长期信贷。

关于水资源管理，相关建议包括系统地管理邦巴功-巴真武里河流域的水资源，并鼓励农场建设蓄水池或处理池，以储备清洁水，用于应对海水入侵或水污染危机。

在市场营销方面，应鼓励农民组建社区企业或合作社，以增强其与批发商和加工厂的议价能力。他们还应实现分销渠道多元化，包括鲜食销售、加工产品销售和出口，以减少对单一市场的依赖。

另一个紧迫的问题是，需要对巴真府的水质进行检测，以确定水体变黑的原因，识别污染物，并调查其与大规模鱼类死亡事件的关联。这些信息对于评估水产养殖区的安全性和制定恢复计划至关重要，能够确保养殖户不会独自承担风险和损失。

因此，农民们敦促政府紧急采取切实有效的援助措施，包括注入新的资金、减少或暂停现有债务，并同时解决水污染问题。他们认为，如果损失高达数百万泰铢，而补偿金只有大约3万泰铢，许多农民可能因此无力恢复鱼虾养殖。

因此，这场危机不仅仅是对一个农场的损害，而是对东部地区整个渔业系统和社区经济的紧迫挑战。

灾害预防和减灾部 (DDPM) 报告称，16 个府和曼谷的洪水影响了 375,000 户家庭，并造成 64 人死亡。

西藏发生7.0级地震，造成至少16人死亡，300多栋房屋倒塌。

旅游警示！台风“占比”袭击冲绳和台湾；学校停课，工作暂停。

虾农