คืนวันที่ 14 ก.ย. 69 ห้ามพลาด ปรากฏการณ์ "ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" หาชมยากในไทย

หาชมยาก ปรากฏการณ์ "ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" ที่เกิดขึ้นไม่บ่อย NARIT แนะผู้สนใจสามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า หลายพื้นที่ทั่วประเทศไทย ช่วงหัวค่ำคืนวันที่ 14 กันยายน 2569 นี้

วันที่ 9 กันยายน 2569 เพจเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ โพสต์ข้อความระบุว่า ชวนติดตามปรากฏการณ์หาชมยากในไทย "ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" ช่วงหัวค่ำ 14 กันยายนนี้

หัวค่ำ 14 กันยายน 2569 จะเกิดปรากฏการณ์ "ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" (Lunar Occultation of Venus) ช่วงเวลาประมาณ 19:28 - 20:34 น. (ตามเวลา ณ กรุงเทพมหานคร) เมื่อสังเกตจากโลก บริเวณท้องฟ้าทางทิศตะวันตก ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนบดบังดาวศุกร์ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย ท้องฟ้าเปิด ชมได้ด้วยตาเปล่าในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

ปรากฏการณ์ดวงจันทร์บังดาวศุกร์ เริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำ หลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้า ดวงจันทร์และดาวศุกร์จะปรากฏเคียงกันทางทิศตะวันตก จากนั้นเวลาประมาณ 19:28 น. ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนไปบังดาวศุกร์ ทำให้ดาวศุกร์ค่อย ๆ ลับหายไปหลังดวงจันทร์

ทั้งนี้ ในวันดังกล่าววัตถุท้องฟ้าทั้งสองจะตกลับขอบฟ้าในเวลาประมาณ 20:24 น. ส่งผลให้ไม่สามารถสังเกตช่วงสิ้นสุดการบังในเวลาประมาณ 20:34 น. ได้ (ข้อมูลดังกล่าวคำนวณจากพื้นที่กรุงเทพมหานคร หากสังเกตการณ์ในพื้นที่อื่น ช่วงเวลาการเริ่มต้นและสิ้นสุดของปรากฏการณ์อาจแตกต่างกันออกไป)

การบังกันของวัตถุท้องฟ้า (Occultations) เป็นปรากฏการณ์ที่วัตถุท้องฟ้าหนึ่งเคลื่อนที่ผ่านแนวสายตาเข้ามาบดบังวัตถุอีกดวงหนึ่งที่อยู่ด้านหลัง เมื่อสังเกตจากตำแหน่งหนึ่งบนโลก เช่น ดวงจันทร์บังดาวเคราะห์ ดวงจันทร์บังดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์บังดาวฤกษ์ หรือดาวเคราะห์บังกันเอง เป็นต้น ปรากฏการณ์ดังกล่าวสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการศึกษาวิจัยทางดาราศาสตร์ เช่น การคำนวณขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของวัตถุท้องฟ้า การคำนวณหาระยะห่างระหว่างโลกกับดวงจันทร์ การตรวจหาและศึกษาโครงสร้างของชั้นบรรยากาศ รวมถึงการตรวจหาวงแหวนของดาวเคราะห์ชั้นนอก เป็นอีกหนึ่งปรากฏการณ์สำคัญที่มีประโยชน์ต่อวงการวิจัยดาราศาสตร์

ดวงจันทร์บังดาวศุกร์เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แนวพื้นที่ที่สามารถสังเกตเห็นปรากฏการณ์ได้ครอบคลุมพื้นที่บนโลกเพียงบางส่วน และแตกต่างกันไปในแต่ละครั้ง เนื่องจากดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกมาก ตำแหน่งที่ดวงจันทร์ปรากฏบนท้องฟ้าในแต่ละพื้นที่จึงไม่เหมือนกัน ส่งผลให้แต่ละพื้นที่บนโลก รวมถึงประเทศไทย มีโอกาสสังเกตเห็นปรากฏการณ์นี้ไม่บ่อยนัก

ผู้สนใจชมความสวยงามของปรากฏการณ์ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย ท้องฟ้าไม่มีเมฆหรือฝนรบกวน สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า ควรเลือกสถานที่ที่สามารถมองเห็นขอบฟ้าทางทิศตะวันตกได้อย่างชัดเจน ไม่มีอาคาร ต้นไม้ หรือสิ่งกีดขวางบดบังขอบฟ้าทางทิศตะวันตก เช่น ชายทะเล จุดชมวิวบนพื้นที่สูง ลานโล่ง หรือบริเวณทุ่งนา หากชมผ่านกล้องโทรทรรศน์จะสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์มีลักษณะเป็นเสี้ยวค่อย ๆ ลับหายไปหลังดวงจันทร์ได้อย่างชัดเจน

NARIT เตรียมจัดกิจกรรมสังเกตการณ์ "ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" วันที่ 14 กันยายน 2569 พร้อมชมความสวยงามของวัตถุท้องฟ้าในคืนดังกล่าว ตั้งแต่เวลา 18:00 - 22:00 น. ณ หอดูดาวภูมิภาคสำหรับประชาชนทั้ง 4 แห่ง ได้แก่ หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา นครราชสีมา ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา และสงขลา ดูแบบเต็มตาผ่านกล้องโทรทรรศน์ เข้าร่วมฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย

นอกจากนี้ ตลอดเดือนกันยายน 2569 หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ดาวศุกร์จะปรากฏในช่วงหัวค่ำทางทิศตะวันตก คนไทยมักเรียกว่า "ดาวประจำเมือง" สว่างสุกใสสวยงามมาก และจะปรากฏสว่างโดดเด่นที่สุดในช่วงหัวค่ำของรอบปีนี้ ในวันที่ 22 กันยายน 2569 สังเกตได้จนถึงเวลาประมาณ 19:40 น. ผู้สนใจสามารถติดตามข้อมูลปรากฏการณ์ได้ทางเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

ขอบคุณข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

罕见的天文现象：“月掩金星”。泰国国家天文研究与技术研究所（NARIT）建议，感兴趣的人士可在2026年9月14日傍晚，在泰国许多地区用肉眼观测到这一现象。

2026 年 9 月 9 日，泰国国家天文研究所 (NARIT) 的 Facebook 页面发布了一条消息，邀请人们在 9 月 14 日傍晚观看泰国罕见的天文现象：“月亮掩金星”。

2026年9月14日晚，大约在晚上7点28分至8点34分（曼谷时间）之间，将出现一次“月掩金星”的天文现象。从地球上看，这一现象出现在西方的天空，月球将逐渐遮蔽金星。如果天气晴朗，全国许多地区都可以用肉眼观测到这一天文奇观。

日落后，傍晚时分即可观测到月掩金星的现象。月亮和金星会并排出现在西方天空。大约在晚上7点28分，月亮会逐渐遮蔽金星，导致金星慢慢消失在月亮后面。

预计这两个天体将于当日晚上8点24分左右落入地平线以下，因此掩星现象的结束时间（预计在晚上8点34分左右）将无法观测到。（此信息基于曼谷大都会区计算得出。该现象的开始和结束时间可能因地点而异。）

掩星是指从地球上观测时，一个天体穿过视线，遮挡住其后方另一个天体的现象。例如，月球掩行星、月球掩恒星、行星掩恒星，以及行星之间相互掩食。这些现象在天文研究中非常有用，例如计算天体的直径、确定地月距离、探测和研究大气层结构，甚至探测外行星的光环。它是天文研究领域另一项重要的天文现象。

月掩金星是一种罕见的自然现象。由于月球距离地球很近，其可观测区域仅覆盖地球的一部分，且观测范围会随时间变化。因此，月球在天空中的视位置在不同地区（包括泰国）有所不同，导致人们很少有机会观测到这一天文奇观。

如果天气晴朗无云，没有雨水，有兴趣观赏这一自然奇观的人可以用肉眼观测。选择一个视野开阔、没有建筑物、树木或其他遮挡物的地方，例如海边观景点、高处、开阔的田野或稻田。如果用望远镜观测，金星会清晰地呈现为一弯新月，缓缓消失在月亮背后。

泰国国家天文研究院（NARIT）将于2026年9月14日举办“金星月影”观测活动，届时公众可于当晚6点至10点在四个区域公共天文台欣赏这一天体的壮丽景象。这四个天文台分别是：呵叻府的查伦帕吉亚特七世诞辰纪念天文台、孔敬府、北柳府和宋卡府。使用望远镜观测免费。

此外，2026年9月，日落之后，金星将在傍晚时分出现在西方天空。泰国人常称金星为“启明星”，它亮度极高，非常美丽。今年9月22日傍晚，金星将最为清晰可见，观测时间大约持续到晚上7:40。感兴趣的朋友可以关注泰国国家天文研究所（NARIT）的Facebook主页，获取相关信息。

感谢泰国国家天文研究所（NARIT）在Facebook上提供的信息。