"หมอยง" เผยโรค SFTS ที่มาจาก "เห็บสุนัข" หลังจีนพบไวรัสใหม่ทำเกิดอาการคล้ายกัน

"หมอยง" เผยอันตรายของ "โรคไข้สูงรุนแรง เกล็ดเลือดต่ำ" หรือ SFTS มีสาเหตุจาก "เห็บสุนัข" ในไทยมีผู้ป่วยแล้ว 53 ราย หลังจีนพบไวรัสอุบัติใหม่ที่ทำให้เกิดโรคอาการเดียวกัน แนะพึงระวังห้ามกด-บี้ด้วยมือเปล่า

วันที่ 12 กันยายน 2569 ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้โพสต์ข้อความเรื่อง "โรคไข้สูงรุนแรง เกล็ดเลือดต่ำ หรือไข้เห็บสุนัข พบได้ในประเทศไทย ในจีนพบไวรัสอุบัติใหม่เพิ่มอีก ที่ทำให้เกิดโรคอาการเดียวกัน " โดยระบุว่า

โรคไข้สูงรุนแรง เกล็ดเลือดต่ำ หรือที่เรียกว่า Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome (SFTS) มีสาเหตุจากเห็บ โดยเฉพาะในบ้านเราเป็นเห็บสุนัข ไม่ได้เป็นโรคที่พบใหม่ รู้จักกันมานานกว่า 15 ปีแล้ว พบมากในประเทศจีน ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ มีสาเหตุหลักมาจากเห็บ ในประเทศจีนเกิดจากเห็บเขายาว (Long horn Tick, Haemaphysalis longicornis) เป็นเห็บของกวางหรือสัตว์ป่า

แต่สำหรับบ้านเราในประเทศไทย สาเหตุสำคัญคือเห็บสุนัขสีน้ำตาล brown dog tick ที่เรารู้จักกันดี (Rhipicephalus sanguineus) ทีมของเราที่ศูนย์ได้ทำการศึกษากันนานกว่า 7 ปี และมีการรายงานมากที่สุดในประเทศไทย ขณะนี้ในประเทศไทยมีการพบผู้ป่วย จำนวนทั้งสิ้น 53 ราย และเสียชีวิต 5 ราย เกิดจากไวรัส ใน family Phenuiviridae and genus Bandavirus พบได้ทุกภาคของประเทศไทย ทำให้เสียชีวิตได้ในผู้สูงอายุหรือมีภูมิต้านทานต่ำ และโรคเรื้อรัง แสดงในรูป

อาการสำคัญของโรค คล้ายไข้เลือดออก จะมีไข้สูง เกล็ดเลือดต่ำ เม็ดเลือดขาวต่ำ ในรายที่รุนแรงจะมีการทำงานของอวัยวะล้มเหลวและเสียชีวิตได้

โรคนี้นำโดยเห็บสีน้ำตาล ที่พบได้ทั่วไปในสุนัขของประเทศไทย สิ่งที่สำคัญ การติดต่อมายังคน นอกจากเกิดจากเห็บกัดโดยตรงแล้ว สิ่งหนึ่งที่จะต้องพึงระวังไว้ ในการจับเห็บจากตัวสุนัข มาบี้หรือกดให้ตายด้วยมือเปล่า ก็จะสัมผัสโรคได้ เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ และในการเลี้ยงดูสุนัข ควรหมั่นคอยดูว่ามีเห็บหรือให้ยาป้องกันเห็บอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในปัจจุบัน มีการเลี้ยงสุนัขกันมาก สุนัขอยู่ในบ้านและบางรายอาจจะนอนด้วย

ผู้ป่วยที่วินิจฉัยทางคลินิกว่าเป็น SFTS มากกว่าร้อยละ 30 ตรวจไม่พบ DBV ซึ่งบ่งชี้ว่าอาจมีเชื้อก่อโรคชนิดอื่นที่ทำให้เกิดอาการคล้ายกัน

มีรายงานออกมาจากประเทศจีน ที่พบไวรัสอุบัติใหม่ มีอาการคล้ายกัน และเป็นที่น่าสนใจมาก ไวรัสนี้อยู่ในครอบครัว Nairoviridae, genus orthonairovirus เป็นไวรัสที่พบใหม่ หรืออุบัติใหม่ ในกลุ่มอาการของโรคนี้ จึงเปรียบเสมือนเป็นโรคอุบัติใหม่ที่มีอาการคล้ายกัน โดยพบในผู้ป่วยที่มีอาการ ไข้สูงรุนแรง เกล็ดเลือดต่ำ และตรวจไม่พบไวรัสที่รู้จักกันดีมาก่อน และมีการตรวจจากเห็บ ก็ตรวจพบได้ในเห็บ

จึงเป็นที่น่าสนใจมาก ว่ากลุ่มอาการของโรค ไข้สูงรุนแรงเกล็ดเลือดต่ำ ไม่ได้เกิดจากไวรัสตัวเดียวอย่างที่รู้จักกันมาก่อน ยังมีไวรัสอุบัติใหม่หรือไม่เคยพบมาก่อน จึงเป็นเรื่องที่จะต้องศึกษาเพิ่มเติมโดยเฉพาะในประเทศไทย

การพบไวรัสทั้งสองชนิดในพื้นที่เดียวกันและมีพาหะเห็บชนิดเดียวกัน ตอกย้ำความจำเป็นในการพัฒนาวิธีวินิจฉัยแยกโรคระหว่างการติดเชื้อทั้งสองชนิดในพื้นที่ที่ SFTS เป็นโรคประจำถิ่น

ในประเทศไทยจากศูนย์ ได้ตรวจคนไข้ที่มีอาการไข้สูงเกล็ดเลือดต่ำ และไม่พบเชื้อไข้เลือดออก และตรวจไม่พบไวรัสที่รู้จักกันดี SFTSV ก็อาจจะเป็นไวรัสตัวนี้ได้

ทางศูนย์มีแนวทางที่จะพัฒนาการตรวจวินิจฉัย เพราะถ้ารู้ว่าเป็นไวรัสอะไรแล้ว การตรวจเพิ่มเติมในตัวอย่างที่มีอยู่แล้วและถูกเก็บไว้แล้ว ก็ไม่น่ายากว่ามีไวรัสตัวใหม่นี้ในประเทศไทยว่ามีหรือไม่ และมีอยู่มากน้อยแค่ไหน จะได้รีบดำเนินการอย่างรวดเร็ว

ขอบคุณข้อมูลจากเฟซบุ๊ก Yong Poovorawan

杨医生揭示了由犬蜱引起的“严重发热性血小板减少症”（SFTS）的危险性。继中国发现一种可引起类似症状的新型病毒后，泰国已报告了53例病例。他建议人们保持警惕，并警告不要用裸手捏碎或挤压蜱虫。

2026年9月12日，朱拉隆功大学医学院临床病毒学卓越中心主任永普沃拉万教授发布了一条消息，称“泰国发现严重高烧、血小板减少症或蜱传热。在中国，也发现了一种引起类似症状的新兴病毒。” 他指出：

在泰国，发热伴血小板减少综合征（SFTS）是由蜱虫，特别是犬蜱引起的。这并非一种新疾病，它已被发现超过15年。在中国、日本和韩国，SFTS更为常见，主要通过蜱虫传播。在中国，SFTS是由长角血蜱（Haemaphysalis longicornis）引起的，这种蜱虫会感染鹿和其他野生动物。

然而，在泰国，主要病原体是棕色犬蜱（Rhipicephalus sanguineus），我们中心团队已对其进行了七年多的研究。这种蜱虫在泰国的报告病例最多。目前，泰国已报告53例病例，其中5例死亡，病原体是属于Phenuiviridae科Bandavirus属的一种病毒。这种病毒遍布泰国各地，对老年人、免疫系统较弱者以及慢性病患者可能致命。（见图）

这种疾病的主要症状与登革热相似：高烧、血小板计数低和白细胞计数低。严重病例可导致器官衰竭和死亡。

这种疾病由棕色蜱虫传播，这种蜱虫在泰国的犬类中很常见。值得注意的是，除了蜱虫直接叮咬外，人类也是通过这种方式感染的。务必避免用手直接捏死或杀死犬身上的蜱虫。在饲养犬只时，定期检查犬只身上是否有蜱虫并及时服用蜱虫预防药物至关重要，尤其是在目前养狗现象普遍的情况下，许多犬只生活在室内，甚至有些主人与犬只同睡。

超过 30% 的临床诊断为 SFTS 的患者未检测到 DBV，这表明其他病原体可能引起类似的症状。

来自中国的报告显示，一种具有类似症状的新型病毒被发现，引起了广泛关注。该病毒属于奈罗病毒科正奈罗病毒属。它是该病毒群中新发现的病毒，因此与一种具有类似表现的新兴疾病相似。该病毒常见于伴有高热、血小板减少的患者，且未检测到任何已知的病毒。此外，该病毒还可在蜱虫体内检测到。

因此，重症发热伴血小板减少症综合征并非如先前认为的那样由单一病毒引起，这一点非常有趣。可能存在新出现的或前所未见的病毒参与其中，因此有必要进行进一步研究，尤其是在泰国。

在同一地区发现这两种病毒，并且它们都由同一种蜱虫媒介传播，这凸显了在SFTS流行地区开发鉴别诊断方法来区分这两种病毒感染的必要性。

在泰国，该中心对高烧和血小板计数低的患者进行了检查，结果未发现登革热病毒，也未发现任何已知病毒。因此，SFTSV 可能是导致这些患者感染的病毒。

该中心计划开发诊断测试，因为一旦确定了病毒类型，对现有和收集的样本进行进一步测试应该很容易确定这种新病毒是否存在于泰国以及其流行程度，从而可以迅速采取行动。

感谢 Facebook 用户 Yong Poovorawan 提供的信息。