เมื่อญี่ปุ่น "อายุยืน" แต่ประชากรลดลง คน 100 ปีทะลุแสน สวนทางเด็กเกิดใหม่

เมื่อวันที่ 15 ก.ย.2569 The Japan Times รายงาน ญี่ปุ่นสร้างสถิติใหม่ด้านประชากรอายุยืน หลังจำนวนคนที่มีอายุ 100 ปีขึ้นไป เพิ่มเป็น 107,677 คน ในปี 2569 ซึ่งเพิ่มขึ้น 7,914 คนจากปีก่อน และเป็นปีที่ 56 ติดต่อกันที่จำนวนประชากรกลุ่มนี้เพิ่มขึ้น กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการญี่ปุ่นระบุว่า ตัวเลขดังกล่าวอ้างอิงข้อมูลทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 1 ก.ย.2569 และเป็นครั้งแรกที่จำนวนผู้มีอายุ 100 ปีขึ้นไปทะลุหลัก 100,000 คน

ในจำนวนนี้เป็นผู้หญิงถึง 94,298 คน หรือประมาณร้อยละ 87.6 ขณะที่ผู้ชายมี 13,379 คน สะท้อนอีกด้านของโครงสร้างประชากรสูงวัยของญี่ปุ่นที่ผู้หญิงมีอายุยืนกว่าผู้ชายอย่างชัดเจน ข้อมูลของกระทรวงฯ ยังระบุว่า ปีนี้มีผู้ที่มีอายุครบ 100 ปี หรือคาดว่าจะมีอายุครบ 100 ปีภายในปีงบประมาณนี้ มีจำนวน 54,294 คน โดย 45,769 คนเป็นผู้หญิง และกลุ่มนี้จะได้รับจดหมายแสดงความยินดีจากนายกรัฐมนตรีและของที่ระลึกตามธรรมเนียมของญี่ปุ่น

หากย้อนกลับไปเมื่อเริ่มเก็บสถิติในปี 2506 ญี่ปุ่นมีคนอายุ 100 ปีขึ้นไปเพียง 153 คน ก่อนเพิ่มเป็นมากกว่า 1,000 คนในปี 2524 มากกว่า 10,000 คนในปี 2541 และทะลุ 50,000 คนในปี 2555 ก่อนจะก้าวข้ามหลัก 100,000 คนในปีนี้ เส้นทางดังกล่าวสะท้อนการเปลี่ยนแปลงทางประชากรของญี่ปุ่นอย่างชัดเจน จากประเทศที่มีคนอายุยืนจำนวนไม่มาก สู่สังคมที่การมีอายุเกิน 100 ปีกลายเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในระดับประชากร

เบื้องหลัง "อายุยืน" อาหาร สุขภาพ และระบบการแพทย์

ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว ผู้เชี่ยวชาญมักอธิบายอายุขัยที่ยืนยาวของชาวญี่ปุ่นผ่านหลายองค์ประกอบ ทั้งรูปแบบอาหาร ระบบสาธารณสุข การแพทย์ และพฤติกรรมการใช้ชีวิต โดยอาหารญี่ปุ่นแบบดั้งเดิมมีปลา ผัก และข้าวเป็นองค์ประกอบสำคัญ และโดยทั่วไปมีไขมันอิ่มตัวน้อยกว่าอาหารในหลายประเทศตะวันตก ขณะเดียวกันผู้สูงอายุจำนวนมากยังคงเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เช่น เดิน ใช้ระบบขนส่งสาธารณะ ปั่นจักรยาน หรือทำกิจกรรมยืดเหยียดร่างกาย

กระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่นยังเชื่อมโยงการเพิ่มขึ้นของประชากรอายุ 100 ปีขึ้นไป กับความก้าวหน้าทางการแพทย์และเทคโนโลยี ขณะที่ข้อมูลอายุขัยล่าสุดพบว่า ปี 2568 ผู้หญิงญี่ปุ่นมีอายุขัยเฉลี่ย 87.33 ปี และผู้ชาย 81.35 ปี โดยผู้หญิงญี่ปุ่นยังอยู่ในอันดับต้น ๆ ของโลก

ปี 2569 นี้ ผู้ที่ได้รับการระบุว่าอายุมากที่สุดในญี่ปุ่นคือ ฟุโยะ คิชิโมโตะ หญิงชาวเกียวโต อายุ 114 ปี ส่วนชายที่อายุมากที่สุดคือ ฮิคารุ คาโตะ ชาวคุมาโมโตะ อายุ 112 ปี

จำนวนประชากรสูงวัยเพิ่มขึ้น ภาคธุรกิจของญี่ปุ่นก็ปรับตัวตาม และปรับตามมานานแล้ว ตั้งแต่ตลาดผลิตภัณฑ์สำหรับผู้สูงอายุ ไปจนถึงเทคโนโลยีช่วยการเคลื่อนไหว เช่น เครื่องช่วยพยุงร่างกาย ขณะที่ตลาดผ้าอ้อมผู้ใหญ่ของญี่ปุ่นก็กลายเป็นภาพสะท้อนเชิงสัญลักษณ์ของโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไป โดยยอดขายผ้าอ้อมผู้ใหญ่แซงหน้าผ้าอ้อมเด็กมานานกว่าทศวรรษแล้ว

เมื่อญี่ปุ่น "อายุยืน" แต่ประชากรลดลง คน 100 ปีทะลุแสน สวนทางเด็กเกิดใหม่

คนญี่ปุ่นอายุยืนขึ้น แต่ประเทศกำลัง "เล็กลง"

อย่างไรก็ตาม หากมองเฉพาะจำนวนคนอายุ 100 ปี อาจทำให้เห็นภาพญี่ปุ่นเพียงด้านเดียว เพราะสถิติเดียวกันกำลังเกิดขึ้นพร้อมกับการลดลงของประชากรโดยรวม ญี่ปุ่นกำลังมีคนอายุยืนขึ้น แต่มีเด็กเกิดใหม่น้อยลง และประชากรวัยทำงานลดลง นี่คือความย้อนแย้งอย่างมีนัยสำคัญของสังคมญี่ปุ่นในปัจจุบัน

ข้อมูลประมาณการของสถาบันวิจัยประชากรและประกันสังคมแห่งชาติญี่ปุ่นระบุว่า ประชากรญี่ปุ่นซึ่งเคยเพิ่มขึ้นจนถึงจุดสูงสุดราว 128.1 ล้านคนในปี 2551 มีแนวโน้มลดลงเหลือประมาณ 87 ล้านคนในปี 2613 หรือประมาณ 2 ใน 3 ของระดับประชากรในปี 2563

ขณะที่ประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปจะเพิ่มสัดส่วนจากร้อยละ 28.6 ในปี 2563 เป็นร้อยละ 38.7 ในปี 2613 หรือเกือบ 4 ใน 10 คนของประเทศ

ขณะเดียวกัน อัตราเจริญพันธุ์ของญี่ปุ่นยังอยู่ในระดับต่ำ โดยสถิติที่ Japan Times รายงานระบุว่า อัตราเจริญพันธุ์รวมในปี 2567 ลดลงเหลือ 1.15 ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่มีข้อมูลเปรียบเทียบตั้งแต่ปี 2490 แม้รัฐบาลญี่ปุ่นจะออกมาตรการและเงินอุดหนุนเพื่อสนับสนุนการมีบุตร แต่ปัจจัยที่ทำให้คนมีลูกน้อยลงมีความซับซ้อน ตั้งแต่อัตราการแต่งงานที่ลดลง จำนวนผู้หญิงในตลาดแรงงานที่เพิ่มขึ้น ไปจนถึงต้นทุนในการเลี้ยงดูบุตร

ภาพประชากรล่าสุดยิ่งตอกย้ำแนวโน้มดังกล่าว โดยข้อมูลสำมะโนประชากรปี 2568 พบว่าประชากรญี่ปุ่นลดลงประมาณ 3,100,000 คนจาก 5 ปีก่อน และโตเกียวกับโอกินาวาเป็นเพียง 2 จังหวัดจาก 47 จังหวัดที่มีประชากรเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับสำมะโนครั้งก่อน

อีกด้านหนึ่ง ญี่ปุ่นก็เปิดรับแรงงานต่างชาติมากขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เพื่อช่วยบรรเทาปัญหาขาดแคลนแรงงาน แต่สัดส่วนชาวต่างชาติยังอยู่ในระดับไม่สูงเมื่อเทียบกับประชากรทั้งหมด ขณะที่ประมาณการระยะยาวของญี่ปุ่นเองคาดว่าประชากรต่างชาติจะมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นในอนาคต

ดังนั้น ตัวเลข 107,677 คนจึงไม่ได้เป็นเพียงสถิติของ "คนที่มีอายุยืนที่สุด" แต่กำลังบอกถึงการเปลี่ยนโครงสร้างประชากรครั้งใหญ่ของญี่ปุ่นด้วย ด้านหนึ่งคือความก้าวหน้าที่ทำให้คนมีชีวิตยืนยาวและมีสุขภาพดีขึ้น แต่อีกด้านคือคำถามว่าประเทศจะจัดสรรแรงงาน รายได้ ภาษี การดูแลระยะยาว และระบบประกันสังคมอย่างไร เมื่อจำนวนคนวัยทำงานลดลง ขณะที่ผู้สูงอายุมีจำนวนเพิ่มขึ้น

ญี่ปุ่นเองจึงไม่ได้มองเรื่องนี้เพียงในฐานะความสำเร็จด้านอายุขัย กระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่นระบุถึงความสำคัญของการทำให้ระบบประกันสังคมมีความยั่งยืน ขณะที่รัฐบาลตั้งเป้าหมายก่อนหน้านี้ให้ประชาชนมี "ช่วงชีวิตที่มีสุขภาพดี" ยาวนานขึ้น ไม่ใช่เพียงมีอายุยืนขึ้นเท่านั้น

ท้ายที่สุด สิ่งที่เกิดขึ้นในญี่ปุ่นจึงเป็นภาพของ "2 สถิติที่สวนทางกัน" อย่างชัดเจน คนอายุ 100 ปีขึ้นไปเพิ่มขึ้นต่อเนื่องจนทะลุหลักแสน ขณะที่จำนวนประชากรและเด็กเกิดใหม่ลดลงต่อเนื่อง และนี่คือเหตุผลที่ตัวเลข 107,677 คนมีความหมายมากกว่าการเป็นเพียงสถิติด้านอายุยืน

เพราะสะท้อนคำถามใหญ่ของญี่ปุ่นว่า จะทำอย่างไรให้การมีชีวิตยืนยาวของประชาชนเดินไปพร้อมกับการสร้างสังคม เศรษฐกิจ และระบบสวัสดิการที่ยังสามารถรองรับประชากรในอนาคตได้

วอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย ดวล มองโกเลีย ศึกเอเชียนเกมส์ 2026 บ่าย 2 วันนี้

วงการเทคฯ ถกเดือด Anthropic ขอกฎคุม AI - Nvidia ชี้ให้ประเมินตัวเอง

ย้าย 4 ศพออกจาก "สุสานบางคล้า" ไปเก็บรักษาในสุสานที่ชลบุรี

2026年9月15日，《日本时报》报道称，日本百岁及以上人口数量创下新纪录，2026年达到107,677人，比上一年增加7,914人。这是该年龄段人口连续第56年增长。日本厚生劳动省表示，该数据基于截至2026年9月1日的人口登记数据，也是日本百岁及以上人口数量首次突破10万人。

其中，女性94,298人，约占87.6%，男性13,379人。这反映了日本人口老龄化结构的另一个方面，即女性的预期寿命明显长于男性。日本厚生劳动省的数据还显示，今年将有54,294人年满百岁，或预计在本财年内年满百岁。其中，女性45,769人，根据日本传统，她们将收到首相的贺信和纪念品。

回顾1963年开始统计百岁老人时，日本仅有153位百岁老人。1981年，这一数字超过1000人；1998年超过1万人；2012年突破5万人；今年终于突破10万人大关。这一增长轨迹清晰地反映了日本的人口结构转型：从一个长寿人口稀少的国家，发展成为一个百岁老人已成为普遍现象的社会。

“长寿”的背后：饮食、健康和医疗体系。

这种现象并非单一因素所致。专家通常从多个方面解释日本人的长寿，包括饮食习惯、医疗保健体系、药物以及生活方式。传统的日本料理以鱼、蔬菜和米饭为主要食材，饱和脂肪含量通常低于许多西方国家的饮食。同时，许多老年人仍然保持着活跃的生活方式，例如散步、乘坐公共交通工具、骑自行车或进行一些舒展运动。

日本厚生劳动省也将百岁老人数量的增长归功于医学和技术的进步。最新的预期寿命数据显示，到2025年，日本女性的平均预期寿命将达到87.33岁，男性为81.35岁，这将使日本女性的预期寿命位居世界前列。

2026年，日本最长寿的人是来自京都的114岁的岸本芙蓉，最长寿的男性是来自熊本的112岁的加藤光。

随着人口老龄化，日本企业一直在进行转型，从老年人用品市场到诸如身体支撑等行动辅助技术，转型已持续多年。与此同时，日本成人纸尿裤市场也象征性地反映了这种人口结构的变化，成人纸尿裤的销量已连续十多年超过婴儿纸尿裤。

尽管日本的预期寿命不断延长，但其人口却在下降。百岁老人的数量超过10万，这与不断下降的出生率形成了鲜明对比。

日本人的寿命越来越长，但国家却变得越来越“小”。

然而，仅仅关注百岁老人的数量可能只呈现日本的片面面貌。与此同时，日本的人口总数却在下降。日本的预期寿命在延长，但出生率却在降低，劳动年龄人口也在减少。这构成了当代日本社会的一个显著悖论。

日本国立人口和社会保障研究所的估计表明，日本人口在 2008 年达到约 1.281 亿的峰值后，预计到 2070 年将下降到约 8700 万，约为 2020 年人口水平的三分之二。

65 岁及以上人口的比例将从 2020 年的 28.6% 增加到 2070 年的 38.7%，即全国近 40% 的人口将达到 65 岁及以上。

与此同时，日本的生育率依然低迷。据《日本时报》报道，统计数据显示，2024年日本的总和生育率将降至1.15，为1947年有统计数据以来的最低水平。尽管政府采取了多项措施和补贴鼓励生育，但导致生育率下降的因素错综复杂，包括结婚率下降、女性劳动力市场人数增加以及养育子女的高昂成本等。

最新的人口统计数据进一步印证了这一趋势，2025 年人口普查数据显示，与五年前相比，日本人口减少了约 310 万人，而东京和冲绳是 47 个都道府县中仅有的两个人口较上次普查有所增长的地区。

另一方面，近年来日本为缓解劳动力短缺问题，对外国劳工的态度更加开放，但外国人占总人口的比例仍然相对较低。不过，日本自身的长期预测表明，未来外国人占比将会上升。

因此，107,677这个数字不仅仅是“最长寿的人”的统计数据，也标志着日本人口结构的一次重大转变。一方面，它代表着日本在延长寿命和提高健康水平方面取得的进步；另一方面，随着劳动年龄人口的减少和老年人口的增加，它也引发了人们对日本如何分配劳动力、收入、税收、长期护理和社会保障体系等问题的思考。

因此，日本并不仅仅将此视为预期寿命延长的成就。日本厚生劳动省强调了确保社会保障体系可持续发展的重要性，而政府早期的目标是提高人们的“健康寿命”，而不仅仅是延长寿命。

最终，日本的情况与“两个相互矛盾的统计数据”形成了鲜明对比。百岁及以上人口数量持续增长，超过10万人，而人口总数和出生率却持续下降。因此，107,677这个数字的意义远不止于长寿。

这反映了日本面临的主要问题：如何确保公民的寿命延长与建设能够容纳未来人口的社会、经济和福利制度齐头并进？

今天下午2点，泰国女子排球队将在2026年亚运会上迎战蒙古队。

科技行业正就 Anthropico 公司展开激烈辩论，该公司要求制定法规来控制人工智能——英伟达建议该公司重新评估自身的表现。

四具遗体已从邦克拉公墓迁至春武里府的一处公墓。