กองทุนสิ่งแวดล้อม เดินหน้าหนุนงานสิ่งแวดล้อมครบวงจร สู่ต้นแบบการอนุรักษ์และพัฒนาที่ยั่งยืน

กองทุนสิ่งแวดล้อม เดินหน้าสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง โดยไม่เพียงมุ่งเน้นการจัดสรรงบประมาณสนับสนุนให้แก่โครงการเท่านั้น แต่ให้ความสำคัญกับการดำเนินงานอย่างครบวงจรและเกิดเป็นรูปธรรม ตั้งแต่การพัฒนาข้อเสนอโครงการให้สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของพื้นที่ การติดตามและประเมินผลเพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์และตัวชี้วัด ตลอดจนการถอดบทเรียนจากโครงการที่ประสบความสำเร็จ เพื่อยกระดับองค์ความรู้และขยายผลสู่พื้นที่อื่น อันเป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยน “งบประมาณ” ให้เกิดผลลัพธ์นำไปสู่ความคุ้มค่าต่อทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

การพัฒนาข้อเสนอโครงการ กองทุนสิ่งแวดล้อมให้ความสำคัญกับการร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมพัฒนา กับหน่วยงานและชุมชน เพื่อพัฒนาโครงการให้ตอบโจทย์ปัญหาและศักยภาพของแต่ละพื้นที่ ทั้งในด้านการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน : สร้างสมดุลระหว่างคนกับธรรมชาติ จัดการทรัพยากรแบบไม่ทำลายและได้ประโยชน์ อาทิ โครงการเสริมศักยภาพแหล่งกักเก็บคาร์บอนทะเลในพื้นที่จังหวัดพังงาและระนอง และโครงการสนับสนุนความหลากหลายชีวภาพป่าชุมชนตำบลคลองตะเกรา จังหวัดฉะเชิงเทรา โดยเปิดโอกาสให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล สำรวจพื้นที่ และให้ข้อเสนอแนะ เพื่อให้ข้อเสนอโครงการมีความสมบูรณ์และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อพื้นที่

ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม : เปลี่ยนปัญหาขยะและของเสีย สู่โอกาสของชุมชนและเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ดี โดยได้ลงพื้นที่ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและภาคีเครือข่าย เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและออกแบบแนวทางที่เหมาะสมกับพื้นที่ อาทิ การส่งเสริมการคัดแยกขยะที่ต้นทางของ อบต.ท่าซัก จังหวัดนครศรีธรรมราช และการก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียในพื้นที่กะหลิมและควนยาง ของเทศบาลเมืองป่าตอง

เมื่อโครงการได้รับการสนับสนุนแล้ว กองทุนสิ่งแวดล้อมยังคงทำหน้าที่ในการติดตามและประเมินผล อย่างใกล้ชิด ทั้งในระยะ 1 ปี ระยะ 2 ปี และระยะสิ้นสุดโครงการ เพื่อประเมินความก้าวหน้า ผลสัมฤทธิ์ และความคุ้มค่าของการดำเนินโครงการ ตัวอย่างเช่น โครงการการมีส่วนร่วมในการจัดการป่าชุมชนบ้านถ้ำน้ำพุ และป่าชุมชนบ้านมวกเหล็กใน และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์โดยชุมชนถ้ำทะลุถ้ำ จังหวัดสระบุรี ผลการดำเนินกิจกรรม อาทิ การทำแนวกันไฟ บวชป่า ธนาคารขยะ สำรวจความหลากหลายทางชีวภาพ จัดการขยะบริเวณถ้ำ และพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ผลจากการดำเนินงานช่วยเพิ่มการใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนอย่างยั่งยืน โดยนักท่องเที่ยวถ้ำทะลุถ้ำเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 50 เมื่อเทียบกับปี 2568 สร้างรายได้และเสริมอาชีพให้แก่ชุมชน และโครงการเสริมสร้างศักยภาพและการมีส่วนร่วม ของชุมชนในการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแม่น้ำสงคราม ในเขตพื้นที่ จ.บึงกาฬ ซึ่งดำเนินกิจกรรมทั้งการอบรมให้ความรู้ สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ในการคัดแยกขยะ จัดทำแผนปฏิบัติการชุมชนในการพัฒนาแม่น้ำสงคราม จัดตั้งภาคีเครือข่ายเฝ้าระวัง ป้องกัน ฟื้นฟูแม่น้ำสงคราม การส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชุมชน และจัดตั้งธนาคารขยะรีไซเคิล

รวมทั้งมีการถอดบทเรียนความสำเร็จ เพื่อนำประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจริงมาพัฒนาเป็นองค์ความรู้สำหรับการขยายผล เช่น การถอดบทเรียนโครงการส่งเสริมความร่วมมือเพื่อประกาศเขตอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอ่าวบ้านดอน ของมูลนิธิป่า – ทะเลเพื่อชีวิต จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งสะท้อนผลลัพธ์ทั้งด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ด้านสังคมจากการสร้างเครือข่ายชุมชน และด้านเศรษฐกิจจากการลดต้นทุน เพิ่มโอกาสทางการค้า การแปรรูปสัตว์น้ำ และการต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ โดยมุ่งนำความสำเร็จไปขยายผลในพื้นที่อื่นต่อไป

โครงการจัดการมูลไก่ด้วยระบบหมักแบบ COMPO เพื่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม ของบริษัท นาหม่อม ฟาร์ม จำกัด จังหวัดสงขลา เป็นตัวอย่างของการเปลี่ยน “ของเสีย” ให้เป็น “มูลค่า” ด้วยระบบหมักมูลสัตว์ที่ได้รับการสนับสนุนเงินกู้จากกองทุนสิ่งแวดล้อม สามารถลดกลิ่นรบกวนและแมลงวัน ลดผลกระทบต่อชุมชน และนำมูลไก่มาแปรรูปเป็นปุ๋ยหรือสารปรับปรุงดินคุณภาพสูงเพื่อจำหน่าย สร้างรายได้และลดต้นทุนให้ผู้ประกอบการ สะท้อนแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน และแนวทาง “ซ่อม สร้าง เสริม” ของกองทุนสิ่งแวดล้อมที่สนับสนุนการลงทุนด้านสิ่งแวดล้อมควบคู่กับการพัฒนาธุรกิจ ชุมชน และคุณภาพชีวิต

#กองทุนสิ่งแวดล้อม #สผ #สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

环境基金持续支持自然资源和环境管理，不仅注重项目预算分配，更强调采取全面务实的措施。这包括制定符合各地区实际情况和需求的方案，监测和评估项目进展以确保目标和指标的达成，并从成功项目中汲取经验教训，以增进知识并拓展应用范围至其他领域。这是将预算转化为切实成果的关键机制，最终为自然资源、环境、社会和经济带来可持续的效益。

在制定项目提案时，环境基金强调与各机构和社区开展合作思考、行动和发展。这确保项目能够解决每个地区的具体问题并挖掘其潜力，重点关注自然资源的可持续保护和利用：在人与自然之间寻求平衡，并以非破坏性和有益的方式管理资源。例如，在攀牙府和拉廊府开展增强海洋碳汇的项目，以及在北柳府空达克劳县开展支持社区森林生物多样性的项目。环境基金为相关机构和公众提供参与、交流信息、开展实地调查和提供反馈的机会，以确保项目提案全面详实，并最大限度地造福当地。

环境管理：将废物和垃圾问题转化为社区发展和循环经济的机遇，从而改善环境质量。这包括与地方行政机构和合作伙伴网络开展实地调研，分析问题并为每个地区设计合适的解决方案。例如，在洛坤府塔萨县行政机构推广源头垃圾分类，以及在芭东市卡林和坤扬地区建设污水收集系统。

项目获得资助后，环境基金将持续密切监测和评估项目在实施1年、2年和最终阶段的进展、成果和成本效益。例如，在沙拉武里府的Ban Tham Nam Phu和Ban Muak Lek Nai开展的社区森林管理参与项目，以及在Tham Thalu Tham洞穴开展的社区生态旅游项目，都包含防火隔离带建设、森林整治、垃圾回收站建设、生物多样性调查、洞穴垃圾管理和生态旅游开发等活动。这些努力实现了社区森林的可持续利用，预计到2025年，Tham Thalu Tham洞穴的游客数量将增加50%以上，从而增加收入并改善社区生计。另一个例子是汶干府宋卡姆河保护和修复的能力建设和社区参与项目。该项目包括培训、提供垃圾分类设备、制定河流开发社区行动计划、建立监测、预防和修复网络、推广社区产品以及建立回收站。

这包括从成功的项目中汲取经验教训，将实际经验转化为知识，以供推广。例如，素叻他尼府森林海洋生命基金会开展的班东湾自然资源和环境保护区推广项目，其经验教训体现在海洋和沿海资源、社区网络带来的社会效益以及成本降低、贸易机会增加、海产品加工和生态旅游发展带来的经济效益等方面。目标是在其他地区复制这些成功经验。

位于宋卡府的Na Mom Farm Co., Ltd.公司采用COMPO堆肥系统进行鸡粪管理，旨在改善环境，这正是“变废为宝”的典范。该动物粪便堆肥系统由环境基金贷款支持，有效减少了异味和苍蝇滋生，最大限度地降低了对社区的影响，并将鸡粪加工成优质肥料或土壤改良剂出售。这不仅为公司创收，还降低了运营成本，体现了循环经济理念和环境基金“修复、重建、提升”的方针——即在支持环境投资的同时，促进企业、社区和生活质量的发展。

#环境基金 #OEPP #自然资源与环境政策规划办公室