รัฐบาลขยาย “โซลาร์ประชาชน” 10,000 เมกะวัตต์ รับซื้อไฟส่วนเกิน 2.20 บาทนาน 20 ปี

รัฐบาลขยาย “โซลาร์ประชาชน” 10,000 เมกะวัตต์ รับซื้อไฟส่วนเกิน 2.20 บาทนาน 20 ปี เปิดติดตั้งบนดิน–ผิวน้ำ สั่งเตรียมโครงข่ายรองรับใน 1 เดือน

วันที่ 18 ก.ย.2569 นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลเดินหน้าขยายโอกาสให้ประชาชนผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อใช้เองและขายส่วนเกินเข้าสู่ระบบ โดยที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ครั้งที่ 3/2569 (ครั้งที่ 177) ซึ่งมีนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธาน มีมติเห็นชอบขยายกรอบส่งเสริมโซลาร์ภาคประชาชนจากข้อเสนอเบื้องต้น 5,000 เมกะวัตต์ เป็น 10,000 เมกะวัตต์ หรือประมาณ 1 ล้านครัวเรือน เพื่อเพิ่มการผลิตและใช้พลังงานสะอาดในระดับครัวเรือน

สำหรับแนวทางรับซื้อไฟฟ้า จะใช้ระบบ Net Billing โดยประชาชนใช้ไฟฟ้าที่ผลิตได้เองก่อน และสามารถขายไฟฟ้าส่วนเกินเข้าสู่ระบบในอัตรา 2.20 บาทต่อหน่วย กำหนดปริมาณเสนอขายไม่เกิน 5 กิโลวัตต์ต่อมิเตอร์ พร้อมขยายระยะเวลาสัญญารับซื้อจากเดิม 10 ปี เป็น 20 ปี ให้สอดคล้องกับอายุการใช้งานของแผงโซลาร์เซลล์ โดยกรอบรับจ่ายไฟเพิ่มเติมครอบคลุมช่วงปี 2569–2571

นางสาวลลิดา กล่าวว่า ที่ประชุมยังเห็นชอบขยายรูปแบบการติดตั้ง จากเดิมที่เน้นโซลาร์บนหลังคา ให้สามารถติดตั้งบนพื้นดินและบนผิวน้ำสำหรับภาคครัวเรือนได้ เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนที่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่หลังคาสามารถเข้าร่วมโครงการได้มากขึ้น ทั้งนี้ ประชาชนอาจติดตั้งระบบขนาดมากกว่า 5 กิโลวัตต์ได้ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง แต่การรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินจะจำกัดไม่เกิน 5 กิโลวัตต์ต่อมิเตอร์

“หลักการคือผลิตไฟไว้ใช้เองก่อน เหลือจึงขายคืนระบบ การขยายเป็น 10,000 เมกะวัตต์ จะเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมผลิตพลังงานสะอาดมากขึ้น แต่ต้องเดินควบคู่กับการเตรียมโครงข่ายให้พร้อม เพื่อไม่ให้กำลังผลิตที่เพิ่มขึ้นกระทบต่อความมั่นคงของระบบไฟฟ้า” นางสาวลลิดา กล่าว

ที่ประชุมจึงมอบหมายให้กระทรวงพลังงาน กระทรวงมหาดไทย และการไฟฟ้าทั้ง 3 แห่ง จัดทำแผนโครงสร้างพื้นฐานรองรับให้แล้วเสร็จภายใน 1 เดือน ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ การพยากรณ์การผลิตไฟฟ้า การติดตามข้อมูลแบบเรียลไทม์ การควบคุมระบบส่งและระบบจำหน่าย และระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่

พร้อมกันนี้ ให้การไฟฟ้านครหลวงและการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเชื่อมโยงข้อมูลจากสมาร์ตมิเตอร์กับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย เพื่อช่วยบริหารแรงดัน ความถี่ และความผันผวนของระบบ รวมถึงประเมินความพร้อมของสายส่ง สายจำหน่าย สมาร์ตกริด และระบบกักเก็บพลังงานในแต่ละพื้นที่ ก่อนจัดทำกรอบการลงทุนและแหล่งเงินที่เหมาะสม

สำหรับประชาชนที่เข้าร่วมโครงการเดิม และมีสัญญารับซื้อไฟฟ้า 10 ปี ที่ประชุมมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำแนวทางให้เกิดมาตรฐานเดียวกันและความเป็นธรรม รวมถึงพิจารณาแนวทางแก้ไขสัญญาเดิม เพื่อไม่ให้ผู้เข้าร่วมต้องยกเลิกสัญญาแล้วสมัครใหม่

นอกจากนี้ กพช. มอบหมายให้กระทรวงอุตสาหกรรมจัดทำแผนรีไซเคิลแผงโซลาร์เซลล์และแบตเตอรี่ พร้อมประสานสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนและกรมศุลกากร เพื่อพิจารณาแก้ข้อจำกัดด้านภาษีนำเข้าชิ้นส่วน ส่งเสริมการผลิตแผงและอุปกรณ์ภายในประเทศ รวมถึงเตรียมกำลังคนด้านการติดตั้งและบำรุงรักษา

นางสาวลลิดา กล่าวเพิ่มเติมว่า กพช. ยังเห็นชอบแนวนโยบายลดภาระค่าไฟฟ้าสำหรับงวดเดือนกันยายน–ธันวาคม 2569 โดยคงค่า Ft ขายปลีกที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย พร้อมกำหนดแนวทางบริหารต้นทุนเชื้อเพลิงเพื่อลดผลกระทบจากราคา LNG ตลาดจรที่ปรับตัวสูงขึ้น

ที่ประชุมยังเห็นชอบหลักการร่างกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานสำหรับตู้เย็นและตู้เย็นแบบมีช่องแช่เยือกแข็ง รวมถึงเตารีดไฟฟ้า เพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีตามขั้นตอน และเห็นชอบกรอบนโยบายบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง แผนรองรับวิกฤตการณ์ด้านน้ำมันเชื้อเพลิง และแผนยุทธศาสตร์กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2569–2572 เพื่อเตรียมพร้อมรับมือความผันผวนด้านราคาและความมั่นคงทางพลังงาน

“การเพิ่มโซลาร์ประชาชนเป็น 10,000 เมกะวัตต์ ไม่ใช่เพียงเพิ่มโควตารับซื้อไฟ แต่ต้องเตรียมระบบตั้งแต่โครงข่าย สมาร์ตมิเตอร์ ระบบกักเก็บพลังงาน ไปจนถึงการจัดการแผงและแบตเตอรี่เมื่อหมดอายุ เพื่อให้ประชาชนได้ประโยชน์จากพลังงานสะอาด ขณะเดียวกันระบบไฟฟ้าของประเทศต้องมั่นคงและรองรับการเปลี่ยนผ่านได้ในระยะยาว” นางสาวลลิดา กล่าว

政府正将“人民太阳能”计划的装机容量扩大至1万兆瓦，并承诺在未来20年内以每立方米2.20泰铢的价格收购多余的电力。该计划允许在陆地和水面上安装太阳能发电设施。政府已责成在一个月内完成配套电网的建设。

2026年9月18日，总理府副发言人拉莉达·佩里斯维瓦塔纳女士透露，政府正推进扩大公民利用太阳能发电的机会，供自己使用并将剩余电力出售回电网。由副总理兼财政部长埃克尼蒂·尼蒂坦普拉帕斯先生主持的国家能源政策委员会（NEPC）第3/2026次会议（第177次会议）批准将面向公众的太阳能发电推广框架从最初提议的5000兆瓦扩大到10000兆瓦，约合100万户家庭，旨在提高家庭层面清洁能源的生产和使用。

该购电计划将采用净计费系统，允许市民优先使用自己生产的电力，并将剩余电力以每单位2.20泰铢的价格出售给电网。每户居民的最高售电量限制为5千瓦。合同期限将从10年延长至20年，以与太阳能电池板的使用寿命相匹配。这项新增购电计划涵盖2026年至2028年期间。

拉利达女士表示，会议还批准扩大安装方案，从最初专注于屋顶太阳能电池板扩展到包括地面安装和水上安装，供家庭使用。此举旨在为屋顶空间有限的人们提供更多参与该项目的机会。虽然根据相关规定，个人可以安装超过5千瓦的系统，但购买多余电力的数量将限制在每米最多5千瓦。

拉利达女士表示：“我们的原则是首先发电供自己使用，然后将剩余电力卖回电网。扩建至1万兆瓦将为公众参与清洁能源生产创造更多机会，但这必须与电网的准备工作相结合，以确保增加的发电能力不会影响电力系统的稳定性。”

因此，会议责成能源部、内政部和三个电力部门在一个月内制定一项配套基础设施计划，涵盖四个领域：电力生产预测、实时数据监控、输配电系统控制和电池储能系统。

同时，曼谷电力局和省电力局应将智能电表的数据与泰国电力局（EGAT）的数据连接起来，以帮助管理电压、频率和系统波动，并在建立适当的投资框架和资金来源之前，评估各地区的输电线路、配电线路、智能电网和储能系统的准备情况。

对于参与原项目并签订了 10 年购电协议的市民，会议责成相关机构制定指导方针，以确保统一性和公平性，并考虑修改现有合同的方法，以便参与者不必取消合同并重新申请。

此外，国家能源政策委员会（NEPC）已责成工业部制定太阳能电池板和电池回收计划，并与投资委员会和海关部门协调，考虑解决零部件进口税限制、促进国内生产电池板和设备以及培养安装和维护人员等问题。

拉利达女士进一步表示，尼日利亚电力委员会还批准了一项政策，旨在降低2026年9月至12月期间的电力成本负担，将零售燃料电价维持在每单位16.23萨当，并制定燃料成本管理指南，以减轻现货液化天然气价格上涨的影响。

会议还批准了关于冰箱、冰柜和电熨斗能效标准的部长级法规草案原则，并将按照既定程序提交内阁审议。此外，会议还批准了燃料基金管理政策框架、燃料危机应对计划以及2026-2029年燃料基金战略计划，以应对价格波动并确保能源安全。

拉利达女士表示：“将公共太阳能发电项目规模扩大到1万兆瓦，不仅仅是增加购电配额，更重要的是要对整个系统进行全面升级，包括电网、智能电表、储能系统，以及太阳能电池板和蓄电池寿命到期后的管理。这样做是为了确保公众能够享受到清洁能源，同时保障国家电力系统的稳定运行，并能长期支持能源转型。”