“ประเสริฐ” ปิ๊งไอเดีย ตั้งเครือข่ายกรรมการสถานศึกษาตำบล ดึงท้องถิ่นร่วมบูรณาการ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ผุด จัดตั้งคณะกรรมการสถานศึกษาระดับตำบล คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคมนี้ รองรับบริบทการศึกษาเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก โดยเฉพาะอัตราการเกิดที่ลดลง

วันที่ 20 กันยายน 2569 ที่ โรงแรมคุ้มภูคำ จังหวัดเชียงใหม่ นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการ “พลังกรรมการสถานศึกษา ยกระดับโรงเรียนไทยทุกภูมิภาค” ภาคเหนือ โดยมีผู้บริหาร ศธ. ผู้แทนคณะกรรมการสถานศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม

นายประเสริฐ กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้สะท้อนความสำคัญของการทำงานร่วมกันระหว่างผู้อำนวยการโรงเรียน ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และคณะกรรมการสถานศึกษา ซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนและยกระดับคุณภาพการศึกษาในแต่ละพื้นที่ โดย ศธ.ต้องการสร้างความเข้มแข็งให้กับกลไกดังกล่าว เพื่อให้สามารถร่วมกันแก้ไขปัญหาและพัฒนาการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

“การยกระดับคุณภาพการศึกษาเป็นเรื่องที่ทุกภาคส่วนต้องเข้ามามีส่วนร่วม โดยเฉพาะผลการประเมินโครงการประเมินนักเรียนร่วมกับนานาชาติ หรือ PISA 2025 แม้อันดับของประเทศไทยจะขยับขึ้นมาอยู่ที่อันดับ 53 แต่คะแนนด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่าน รวมถึงตัวชี้วัดต่างๆ ยังต่ำกว่ามาตรฐานของ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) จึงเป็นความท้าทายที่ต้องเร่งระดมพลังจากทุกภาคส่วน เพื่อขับเคลื่อนการศึกษาไทยให้ก้าวหน้าและเตรียมความพร้อมผู้เรียนให้สามารถรับมือกับบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงไป” นายประเสริฐ กล่าว

นายประเสริฐ กล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันบริบทการศึกษาเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก โดยเฉพาะอัตราการเกิดที่ลดลง ขณะเดียวกันการคมนาคมระหว่างหมู่บ้านมีความสะดวกมากขึ้น จึงมีแนวคิดจัดตั้ง เครือข่ายกรรมการสถานศึกษาระดับตำบล จากเดิมที่คณะกรรมการสถานศึกษาทำงานอยู่ในขอบเขตของแต่ละโรงเรียน ซึ่งอาจทำให้การบูรณาการทรัพยากรและการจัดการศึกษาในพื้นที่ยังไม่เชื่อมโยงกันเท่าที่ควร

“ผมต้องการให้มีการรวมพลังในระดับตำบล เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรร่วมกัน และเชื่อมโยงการดำเนินงานตามนโยบายต่างๆ ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ขณะนี้อยู่ระหว่างการยกร่างประกาศจัดตั้งคณะกรรมการสถานศึกษาระดับตำบลอย่างเป็นทางการ คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม เพื่อให้สามารถขับเคลื่อนงานได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้การขับเคลื่อนการจัดการศึกษาในระดับตำบลจะช่วยให้เห็นภาพรวมของการจัดการศึกษาในพื้นที่ชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งเป็นเรื่องที่แต่ละพื้นที่ร่วมกันพิจารณาและตัดสินใจว่า จะดำเนินการอย่างไรให้เกิดคุณภาพและใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า เมื่อมีเครือข่ายกรรมการสถานศึกษาระดับตำบลแล้ว จะเปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายได้หารือร่วมกันถึงแนวทางการจัดการศึกษาในพื้นที่ สำหรับองค์ประกอบของคณะกรรมการสถานศึกษาระดับตำบล เบื้องต้นจะเสนอให้นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเป็นตัวแทนประชาชนที่มาจากการเลือกตั้ง ทำหน้าที่เป็นประธาน เพื่อเชื่อมโยงการจัดการศึกษากับชุมชนและคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ให้ใกล้ชิดยิ่งขึ้น” นายประเสริฐ กล่าว

นายประเสริฐ กล่าวต่อว่า สำหรับความคืบหน้าการปรับสูตรการจัดสรรงบประมาณรายหัวรูปแบบใหม่นั้น ขณะนี้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยแล้ว และเตรียมเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาอนุมัติ โดยสูตรใหม่จะจัดสรรงบประมาณให้สอดคล้องกับสภาพจริงของแต่ละพื้นที่ เพื่อเพิ่มโอกาสทางการศึกษา โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งอาจได้รับการจัดสรรงบประมาณเพิ่มขึ้น เพื่อเป็นต้นทุนในการสร้างโอกาสและลดข้อจำกัดด้านทรัพยากร

教育部长已启动在乡镇一级设立学校委员会的工作，预计将于10月完成。此举旨在应对教育格局的显著变化，特别是出生率下降的问题。

2026年9月20日，在清迈府的Khum Phukham酒店，教育部长Prasert Chantharawongthong先生主持了题为“学校董事会的力量如何提升泰国各地区学校水平”的研讨会（北部地区）的开幕式。教育部官员、学校董事会代表和相关机构代表参加了此次活动。

普拉瑟先生指出，此次会议体现了校长、教育服务办公室主任和学校董事会之间合作的重要性，这些机构是推动和提升各地区教育质量的关键机制。教育部旨在加强这一机制，以便各方能够有效合作，共同解决问题，发展教育。

“提高教育质量需要各界的参与。特别是，尽管2025年国际学生评估项目（PISA）的结果显示泰国排名上升至第53位，但仍低于经济合作与发展组织（OECD）的标准。这构成了一项挑战，需要各界紧急调动资源，推动泰国教育向前发展，并使学生能够应对不断变化的全球环境，”普拉瑟先生说道。

普拉瑟先生进一步指出，教育环境已发生显著变化，尤其是出生率下降。与此同时，村际交通也变得更加便利。因此，在乡镇一级建立学校理事会网络的想法应运而生。此前，学校理事会各自在其管辖范围内开展工作，这可能导致区域内资源整合和教育管理不足。

“我希望看到各区级部门协同努力，促进资源共享，更有效地协调各项政策。目前，我们正在起草正式公告，拟成立各区学校委员会，预计将于10月完成，以便推进具体举措。在区级层面开展教育管理，将有助于更清晰地了解本地区教育的整体情况，尤其是在小型学校的管理方面。每个地区都将共同考虑并决定如何提高教育质量和有效利用资源。一旦建立起区级学校委员会网络，各方将有机会共同探讨本地区的教育管理方法。关于区级学校委员会的组成，我初步建议由当地行政机构的市长担任主席，市长是市民选举产生的代表，旨在加强教育管理、社区和居民生活质量之间的联系。”普拉瑟特先生说道。

普拉瑟先生进一步指出，修订后的人均预算分配方案已完成，即将提交内阁批准。新方案将根据各地区的实际情况分配预算，以增加教育机会，特别是小型学校，这些学校可能会获得更多预算拨款，从而拥有更多资源来创造机会并克服资源限制。