รู้จัก "เรือผลักดันน้ำ" เครื่องมือกู้วิกฤต ในภารกิจเร่งน้ำออกจากพื้นที่

สถานการณ์น้ำท่วมกรุงเทพฯ ตั้งแต่ช่วงปลายเดือน ก.ย.ต่อเนื่องมาจนถึงวันนี้ (1 ต.ค.2569) ทำให้หลายหน่วยงานต้องระดมกำลังกันอย่างเต็มที่ ทั้งการใช้เครื่องสูบน้ำ เครื่องจักร และเรือ เพื่อเข้าช่วยเหลือพื้นที่ที่น้ำระบายออกได้ช้า โดยเฉพาะพื้นที่ฝั่งตะวันออกอย่างร่มเกล้าและลาดกระบังที่ยังมีน้ำท่วมขังในบางจุด

เพื่อรับมือกับวิกฤตนี้ กองทัพเรือได้ส่งชุดสำรวจลงพื้นที่ จ.สมุทรปราการ นครปฐม และนนทบุรี ตั้งแต่วันที่ 30 ก.ย.ที่ผ่านมา เพื่อพิจารณาจุดติดตั้ง "เรือผลักดันน้ำ" ตามหลักวิศวกรรม

โดยที่ จ.สมุทรปราการ มีความพร้อมรองรับ 4 จุด ด้วยเรือผลักดันน้ำ 24 ลำ เพื่อช่วยเร่งระบายน้ำจากกรุงเทพฯ ฝั่งตะวันออกและลาดกระบัง ส่วนที่ จ.นครปฐม พบจุดที่เหมาะสมบริเวณแม่น้ำท่าจีน 3 จุด ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายน้ำออกสู่ทะเลและรองรับน้ำจากพื้นที่ตอนบน

พร้อมกันนี้ ทางกองทัพเรือยังได้จัดกำลังพล 45 นาย นำเรือผลักดันน้ำ 14 ลำ เข้าประจำการในจุดวิกฤตของเขตลาดกระบัง แบ่งเป็นที่สะพานลาดกระบัง 4 ลำ สะพานหัวตะเข้ 6 ลำ และสะพานทับยาว 4 ลำ เพื่อเดินเครื่องเร่งระบายน้ำอย่างต่อเนื่องและบรรเทาความเดือดร้อนให้พี่น้องประชาชนโดยเร็วที่สุด

"เรือผลักดันน้ำ" คืออะไร และทำหน้าที่อย่างไร ?

คำถามสำคัญที่หลายคนสงสัยคือ เรือผลักดันน้ำนี้มีหน้าที่ทำอะไร และทำไมถึงต้องนำมาใช้แทนที่จะใช้แค่เครื่องสูบน้ำอย่างเดียว แท้จริงแล้ว เรือผลักดันน้ำ ไม่ใช่เรือสูบน้ำ

กองทัพเรือ อธิบายว่า เครื่องผลักดันน้ำที่ใช้นั้นเป็นระบบ Water Jet ที่ออกแบบและพัฒนาขึ้นโดยวิศวกรของกองทัพเรือ ตัวเครื่องจะใช้กำลังจากเครื่องยนต์สร้างแรงผลักดันให้น้ำในทางน้ำเคลื่อนที่ไปข้างหน้า เพื่อช่วยเพิ่มความเร็วของกระแสน้ำและเร่งการระบายออกจากพื้นที่ สามารถผลักดันน้ำได้สูงสุดถึง 4,362 ลบ.ม./ชั่วโมง จึงมักถูกนำไปใช้ในพื้นที่ที่มีปัญหาการระบายน้ำช้า เช่น พื้นที่ลุ่ม แอ่ง บึง และบริเวณที่เป็นคอขวด

ดังนั้น ตัวเรือจึงไม่ได้ทำหน้าที่ดูดน้ำจากพื้นถนนหรือบ้านเรือนขึ้นมาแล้วส่งทิ้งออกไปเหมือนเครื่องสูบน้ำ แต่จะต้องนำเรือไปติดตั้งในทางน้ำที่มีน้ำอยู่แล้ว เพื่อทำหน้าที่หลักในการ "เร่งอัตราการไหล" ให้มวลน้ำเดินทางออกจากพื้นที่ได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ อีกหนึ่งหน้าที่สำคัญที่กองทัพเรือระบุไว้ก็คือ การช่วยชะล้างตะกอนดินเลนบริเวณก้นแอ่งให้น้ำสามารถไหลผ่านไปได้สะดวกขึ้นด้วย ด้วยเหตุนี้ เรือผลักดันน้ำจึงไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมทุกรูปแบบ แต่เป็นเครื่องมือสำหรับช่วงที่น้ำไหลมารวมกันอยู่ในทางน้ำแล้ว แต่ติดปัญหาตรงที่ระบายออกได้ช้าเท่านั้น

แล้วน้ำแบบไหนที่เหมาะกับการใช้เรือผลักดันน้ำ ต้องดูที่เงื่อนไขที่สำคัญที่สุดคือ "ต้องมีทางน้ำรองรับ" หากเป็นน้ำท่วมขังอยู่บนถนน ในบ้าน หรือพื้นที่ปิดไม่มีทางน้ำเชื่อมต่อออกไป เรือผลักดันน้ำจะไม่สามารถนำไปจอดแล้วช่วยผลักน้ำออกได้โดยตรง งานลักษณะนั้นจะต้องอาศัยเครื่องสูบน้ำ ระบบท่อ หรือการเปิดทางระบายน้ำเข้ามาช่วย

แต่ถ้าน้ำจากจุดที่ท่วมขังไหลลงสู่คลองหรือแม่น้ำได้แล้ว และคลองนั้นมีปัญหาน้ำไหลช้าหรือติดคอขวด เรือผลักดันน้ำถึงจะเข้ามาทำหน้าที่เร่งน้ำต่อจากจุดนั้นได้

รู้จัก "เรือผลักดันน้ำ" เครื่องมือกู้วิกฤต ในภารกิจเร่งน้ำออกจากพื้นที่

ย้อนกลับไปในภารกิจปี 2568 กองทัพเรือก็เคยมีการวางแผนจุดติดตั้งสำคัญในกรุงเทพฯ และพื้นที่โดยรอบรวม 10 จุด โดยใช้เรือผลักดันน้ำรวม 58 ลำ เพื่อเร่งระบายน้ำจากพื้นที่ชั้นในออกสู่ทะเล ซึ่งการใช้งานจริงทุกครั้งจะต้องมีการประสานงานร่วมกับหน่วยงานเจ้าของพื้นที่และหน่วยงานด้านน้ำเพื่อสำรวจก่อนเสมอ เนื่องจากจุดติดตั้งถือเป็นอีกหนึ่งเงื่อนไขที่สำคัญมาก หากเลือกตำแหน่งไม่สอดคล้องกับทิศทางน้ำ ผลลัพธ์ที่ต้องการก็อาจไม่เกิดขึ้น

กองทัพเรือมีเรือหลายขนาดและขีดความสามารถที่แตกต่างกัน ตั้งแต่ขนาด 320 แรงม้า ที่ผลักดันน้ำได้ 150,000 ลบ.ม./วัน ขนาด 220 แรงม้า ที่ผลักดันน้ำได้ 100,000 ลบ.ม./วัน ไปจนถึงขนาด 120 แรงม้า ที่ผลักดันน้ำได้ 30,000 ลบ.ม./วัน

"ขยะ-ผักตบชวา" คือศัตรูตัวฉกาจ

แม้ว่าเรือผลักดันน้ำจะมีประสิทธิภาพสูงในการเร่งระบายมวลน้ำ แต่ในการปฏิบัติงานจริงของเจ้าหน้าที่หน้างาน มักจะต้องเผชิญกับอุปสรรคสำคัญที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ นั่นคือปัญหาเรื่องขยะชิ้นใหญ่ ถุงพลาสติก และกลุ่มผักตบชวาจำนวนมากที่ลอยมาตามลำคลอง

สิ่งปฏิกูลเหล่านี้มักจะเข้าไปพันติดกับใบพัดหรือระบบพ่นน้ำของเรือผลักดันน้ำ จนทำให้เครื่องยนต์เกิดอาการขัดข้อง ร้อนจัด หรือลดประสิทธิภาพในการผลักดันน้ำลงอย่างมาก เจ้าหน้าที่ภาครัฐจึงต้องทำงานหนักขึ้น ทั้งการเดินเครื่องเรือระบายน้ำควบคู่ไปกับการจัดกำลังคนลงพื้นที่ตักขยะและกำจัดวัชพืชอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม มีน้ำก็ใช่ว่าจะสามารถใช้เรือได้ทุกจุด เพราะการนำเรือผลักดันน้ำมาใช้งานนั้นมีข้อจำกัดทางวิศวกรรม หากบริเวณนั้นไม่มีคลองหรือแม่น้ำรองรับ หรือปลายทางมีระดับน้ำที่สูงมากจนระบายน้ำต่อไปไม่ไหว การเพิ่มแรงผลักดันที่จุดใดจุดหนึ่งก็ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด ในทางกลับกัน หากมีทางน้ำต่อเนื่อง มีมวลน้ำสะสม และไหลช้า การติดตั้งเรือในตำแหน่งที่เหมาะสมจึงจะเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสูง

ดังนั้น ภารกิจการนำเรือผลักดันน้ำมาใช้ จำเป็นต้องพิจารณาปัจจัยรอบด้าน ทั้งระดับน้ำ ทิศทางการไหล สภาพคลอง จุดคอขวด ขีดความสามารถในการรองรับของปลายทาง ปริมาณขยะในพื้นที่ และตำแหน่งติดตั้ง ก่อนจะกำหนดจำนวนเรือและระยะเวลาเดินเครื่อง

สำหรับสถานการณ์ในกรุงเทพมหานครขณะนี้ การใช้เรือผลักดันน้ำจึงเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารจัดการน้ำแบบผสมผสาน ที่ทำงานร่วมกับการสูบน้ำ การเปิดทางระบาย และการบริหารประตูระบายน้ำ เพื่อทำหน้าที่ "เพิ่มแรงขับเคลื่อนให้น้ำในคลองไหลได้เร็วขึ้น" โดยไม่ได้ถูกนำมาใช้เพื่อทดแทนระบบสูบน้ำทั้งหมดแต่ประการใด

กทม.ฝนตกหนักหลายพื้นที่ รัชดาฯ-ลาดพร้าว-โชคชัย 4 ลูกเห็บตก

น้ำท่วมฉุดอุตฯ เสียหาย 1 พันล้าน ส.อ.ท.จี้รัฐเร่งฟื้นฟู ผู้ประกอบการ

สทนช.เผยเร่งผลักดันน้ำลงอ่าวไทย "เขื่อนภูมิพล-สิริกิติ์" ช่วยหน่วงน้ำตอนบน

"ณัฐพงษ์" จี้รัฐบาลกางแผนระบายน้ำด่วน ซัดขาดเอกภาพแก้ภัยพิบัติ

กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

ช่วยเหลือผู้ประสบภัย

曼谷的洪水情况从 9 月底一直持续到今天（2026 年 10 月 1 日），迫使许多机构调动资源，包括使用水泵、机械和船只，以帮助排水缓慢的地区，特别是东部地区，如罗姆克劳和拉卡邦，这些地区的某些地方仍然被洪水淹没。

为了应对这场危机，泰国皇家海军自 9 月 30 日起已向北榄府、佛统府和暖武里府派遣勘测队，根据工程原理评估安装“水力推进船”的合适地点。

在北榄府，已在四处地点配备了24艘推水船，以加快曼谷东部和拉卡邦的排水速度。在佛统府，已在塔钦河沿岸确定了三处合适的地点，这将有助于提高入海排水效率，并容纳上游地区的水流。

与此同时，泰国皇家海军已向拉卡邦地区的关键地点部署了45名人员和14艘推水船：拉卡邦桥4艘，华塔克桥6艘，塔瑶桥4艘。这些船只将持续作业，加快排水速度，尽快缓解受灾居民的困境。

什么是“水力推船”？它的功能是什么？

许多人想知道的一个关键问题是，推水船的功能是什么？为什么用它而不是直接用水泵？实际上，推水船并不是水泵。

海军解释说，所使用的水力推进系统是由海军工程师设计开发的水力喷射系统。该装置利用发动机动力产生推力，推动水流在水道中前进，从而提高流速并加速排水。它每小时最多可推进4362立方米的水，因此常用于排水缓慢的地区，例如低洼地带、盆地、沼泽和狭窄水道。

因此，这艘船的功能并非像水泵那样从街道或房屋抽水并排放。相反，它被安装在现有的水道中，主要目的是“加速”水流速度，使其更快地流出该区域。

此外，海军规定的另一项重要功能是帮助冲刷盆地底部的淤泥和沉积物，使水流更加顺畅。因此，激流艇并非为解决所有类型的洪水问题而建造，而是用于应对水道积水但排水缓慢的情况。

那么，什么样的水域适合使用浮筒船呢？最重要的条件是“必须有水道接收水流”。如果洪水漫过街道、房屋或封闭区域，且没有连通的水道，浮筒船就不能直接停靠排水。这种情况需要使用水泵、管道系统或排水沟渠。

但是，如果受灾地区的洪水已经流入运河或河流，而这些运河水流缓慢或出现瓶颈，那么就可以使用推水船从该点加速水流。

了解一下“排水船”，这是一种危机管理工具，用于快速排出受灾地区的积水。

早在2025年，泰国皇家海军就计划在曼谷及其周边地区部署10个关键排水点，并动用共计58艘推水船，以加速内陆水域向大海的排水。每次实际部署前，都必须与相关机构和水务管理部门进行协调和前期勘测，因为部署地点至关重要。选址不当，例如与水流方向不一致，都可能导致无法达到预期效果。

海军拥有各种尺寸和性能的舰艇，从每天能推动 15 万立方米水的 320 马力发动机，到每天能推动 10 万立方米水的 220 马力发动机，再到每天能推动 3 万立方米水的 120 马力发动机。

垃圾和水葫芦是可怕的敌人。

虽然推水船在加速排水方面非常有效，但在实际操作中，现场工作人员经常面临不可避免的障碍：运河中漂浮着大块碎片、塑料袋和大量的水葫芦。

这些垃圾经常缠绕在拖船的螺旋桨或喷水系统中，导致发动机故障、过热或显著降低其排水效率。这迫使政府官员更加努力地工作，他们既要操作排水船，又要派遣人员到现场持续清理垃圾和杂草。

然而，有水并不意味着所有地方都能使用船只。使用拖船存在工程上的局限性。如果没有运河或河流来维持水流，或者终点水位过高无法进一步排水，那么在特定点增加推力并不能解决所有问题。相反，在水道连续、积水量大且水流缓慢的区域，在合适的位置部署船只则成为一种非常有效的工具。

因此，在确定船舶数量和作业时间之前，部署推水船需要考虑各种因素，包括水位、流向、运河状况、瓶颈、终点的承载能力、该区域的废物量和安装位置。

在曼谷目前的水利系统中，使用推水船是综合水资源管理系统的一部分，该系统与抽水、疏浚排水沟渠和控制水闸协同运作。其目的是“增加水流速度，加快运河水流速度”，并非旨在取代整个抽水系统。

曼谷多个地区普降暴雨，包括拉差达、拉抛和卓猜4区，并伴有冰雹。

洪水给该行业造成10亿泰铢的损失；泰国工业联合会敦促政府加快企业复苏进程。

国家水资源办公室（NWRO）透露，正在加快从普密蓬大坝和诗丽吉大坝向泰国湾放水，以帮助上游蓄水。

《纳塔蓬》敦促政府紧急公布排水计划，并批评政府在应对这场灾难方面缺乏团结。

灾害预防和减灾部

帮助灾民