วปอ.68 เสนอแผนผ่าโครงสร้างการเมือง หนุน Quick Big Win ร่าง รธน.ใหม่

วปอ.68 เสนอแผนผ่าโครงสร้างการเมือง หนุน Quick Big Win ร่าง รธน.ใหม่ - เลือกตั้ง สว.ตรง - ยุบ อบจ. กระจายอำนาจสู่เทศบาล -อบต.

เมื่อวันที่ 6 ก.ย. 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร(วปอ.)ว่า คณะนักศึกษาหลักสูตรการป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 68 (วปอ.68) ที่มีพล.ต.อนุวัตร เหลืองวิลัย หรือ “พี่เหลือง” ผอ.สำนักงานสนับสนุนหน่วยบัญชาการทหารพัฒนา(ผอ.สสน.นทพ.)เป็นประธาน ได้เสนอเชิงนโยบายด้านการเมือง ภายใต้แนวคิด “สร้างการเมืองแห่งพื้นที่เสรีภาพ การต่อรอง และรับผิดชอบต่อเจตจำนงของทุกคน” หรือ Resilient Institutionalization of Political Power ที่เป็นส่วนหนึ่งของข้อเสนอภายใต้กรอบ “Resilient Thailand” มีกำหนดแถลงผลการศึกษาในวันที่ 8 ก.ย.2569 เพื่อเสนอต่อนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย ที่นายกฯจะมาร่วมงานรับฟังข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติในวันที่ 7 ก.ย. แต่ข้อเสนอต่อนายกฯในวันที่ 8 ก.ย. นายกฯติดภารกิจสำคัญ ได้มอบหมายให้พล.ท.อดุลย์ บุญธรรมเจริญ รมว.กลาโหม มารับฟังข้อเสนอดังกล่าว

โดยข้อเสนอดังกล่าววิเคราะห์ว่า ปัญหาการเมืองไทยไม่ได้อยู่เพียงความขัดแย้งระหว่างพรรคหรือกลุ่มการเมือง แต่เป็นปัญหาในระดับโครงสร้างโดยกติกาและสถาบันทางการเมือง มีลักษณะเอื้อต่อการรักษาอำนาจแบบรวมศูนย์ มากกว่าการเปิดพื้นที่ให้เกิดการต่อรองอย่างเสมอภาค และเป็นหนึ่งในปัจจัยที่นำไปสู่วิกฤตการณ์ทางการเมืองหลายครั้งนับตั้งแต่ปี40 เป็นต้นมา ดังนั้นมีข้อเสนอแก้ปัญหา 4 ประเด็น ได้แก่ 1. จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ 2. แก้มาตรา 107 ให้ประชาชนเลือก สว.โดยตรง 3. ยุบอบจ.และกระจายอำนาจลงเทศบาลและอบต. และ 4. คืนอำนาจประชาชนในการถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญ พร้อมยกระดับสิทธิประชาชนสามารถยับยั้งโครงการของรัฐให้มีผลผูกพัน

ข้อเสนอวปอ. 68 ยังระบุว่า ข้อเสนอที่มีนัยสำคัญทางการเมืองมากที่สุด คือ มาตรการ “Quick Big Win” ควรเริ่มดำเนินการทันที โดยผลักดันรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พร้อมกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญ มาตรา 107 ให้สว.มาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนทันที แทนระบบเลือกกันเอง โดยให้เหตุผลว่าที่มาของ สว.ไทยเปลี่ยนจากการเลือกตั้ง ไปสู่ระบบผสมในรัฐธรรมนูญปี 50 และระบบเลือกกันเองในรัฐธรรมนูญปี 60 จนนำไปสู่ปัญหาความชอบธรรมอย่างรุนแรง ดังนั้น เป้าหมายของข้อเสนอจึงไม่ใช่เพียงปรับรายละเอียดกระบวนการได้มาซึ่ง สว. แต่ต้องการเปลี่ยนหลักการกลับไปให้ประชาชนเป็นผู้เลือกสว.โดยตรง เพื่อสร้างความชอบธรรมทางการเมืองและทำให้สว.สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเป็นอิสระ ส่วนอีกหนึ่งประเด็นสำคัญ คือ ให้อำนาจการตรวจสอบและถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง องค์กรอิสระ และเจ้าหน้าที่ของรัฐระดับสูง แก่ประชาชน ปัจจุบันประชาชนไม่มีอำนาจถอดถอน

นอกจากนี้ วปอ.68 ยังเสนอเพิ่มน้ำหนักให้อำนาจประชาชนคัดค้านโครงการของรัฐ จากเดิมที่กระบวนการประชาคมอาจไม่มีผลต่อการตัดสินใจขั้นสุดท้าย ให้กลายเป็น อำนาจยับยั้งที่มีผลผูกพันต่อหน่วยงานรัฐ โดยเสนอให้ยกร่างระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี กำหนดให้ผลการดำเนินการดังกล่าวมีผลผูกพันกับหน่วยงานเจ้าของโครงการ หรือหน่วยงานผู้มีอำนาจอนุมัติอนุญาต ส่วนการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างท้องถิ่นครั้งใหญ่ ทั้งยุบอบจ. เป็นอีกข้อเสนอ เพราะอบจ. เทศบาล และอบต. มีภารกิจซ้ำซ้อน ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการตอบสนองความต้องการของประชาชน อีกทั้งการถ่ายโอนภารกิจจากส่วนกลางลงสู่ท้องถิ่นยังไม่มีความชัดเจน พร้อมปรับโครงสร้างดังกล่าวเป็นแรงผลักดันให้เกิดการถ่ายโอนอำนาจ งบประมาณ และบุคลากรลงสู่เทศบาลและ อบต. โดยตรง ข้อเสนอเหล่านี้ถูกวางอยู่ภายใต้แนวคิด “Institutional Reboot & Decentralization” ซึ่งถูกจัดเป็น Quick Big Win โดยกำหนดให้มี โรดแมปการถ่ายโอนภารกิจ งบประมาณ และบุคลากร พร้อมยกระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อไป.

国防大学第 68 届提出了一项重组政治体制的计划，支持“快速取得重大胜利”：起草新宪法，直接选举参议员，解散省级行政机构，将权力下放至市级和区级行政机构。

2026年9月6日，泰国国防学院（NDC）记者报道称，由泰国皇家陆军发展司令部支援办公室主任阿努瓦·勒昂维莱少将（昵称“皮勒昂”）主持的第68期国防课程（NDC 68）学员提出了一项政治政策，其理念为“构建自由、协商和对全民负责的政治”，或称“政治权力的韧性制度化”。这是“韧性泰国”框架下提案的一部分。该研究成果计划于2026年9月8日提交给兼任内政部长的总理阿努廷·查恩维拉库尔。总理计划于9月7日出席会议，听取有关国家战略的政策建议。然而，由于9月8日有重要公务在身，总理已委派国防部长阿杜尔·汶塔姆查伦中将代表他接收该提案。

该提案分析指出，泰国的政治问题并非仅仅源于政党或团体之间的冲突，而是根植于政治规则和制度的结构性问题，这些规则和制度倾向于权力集中而非平等协商。这是自1997年以来导致多次政治危机的关键因素。因此，该提案提出了四项解决方案：1. 制定新宪法；2. 修改宪法第107条，允许参议员直接选举；3. 废除省级行政机构，并将权力下放至市级和乡级行政机构；4. 恢复公民弹劾关键官员的权力，同时增强公民对政府项目行使具有约束力的否决权。

国防学院的第68项提案指出，最具政治意义的提案是“速成大胜利”方案，该方案应立即实施。该方案包括推动制定新宪法并修订宪法第107条，以立即建立由人民直接选举参议员的制度，取代现行的自选制度。其论点是，泰国参议院的选举程序在2007年宪法中由直接选举改为混合制度，在2017年宪法中又改为自选制度，导致了严重的合法性问题。因此，该提案的目标不仅是调整参议员选举程序的细节，而是要恢复参议员直接民选的原则，以建立政治合法性，并使参议员能够独立履行职责。另一个关键点是赋予人民监督和罢免政治官员、独立组织和高级政府官员的权力。目前，人民缺乏这种权力。

此外，国防大学第68期学员提出赋予公民反对政府项目的权力。此前，公众咨询可能不会影响最终决策，但现在提议赋予公民否决权，使其对政府机构具有约束力。这可以通过起草总理府条例来实现，该条例明确规定此类行动对项目所有者或审批机构具有约束力。学员还提议对地方政府进行重大重组，包括解散省级行政机构（PAO）。这是因为省级行政机构、市级行政机构和街道行政机构（SAO）的职责重叠，影响了它们响应公众需求的能力。此外，中央政府向地方政府的职责转移尚不明确。此次重组将推动权力、预算和人员直接转移到市级行政机构和街道行政机构。这些提议以“制度重启与权力下放”为理念，被视为“快速见效”的方案，并制定了职责、预算和人员转移的路线图，同时加强公众参与。