รัฐบาลยัน CPRAM จดทะเบียน "กะเพรา" ไม่ห้ามปลูกแต่ห้ามขาย 4 สายพันธุ์

วันนี้ (21 ต.ค.2569) กรณีบริษัท ซีพีแรม จำกัด หรือ CPRAM ยื่นขอขึ้นทะเบียนคุ้มครองพันธุ์กะเพราใหม่ 4 สายพันธุ์ กำลังสร้างความกังวลให้เกษตรกรผู้ปลูกกะเพรา โดยเฉพาะเรื่องสิทธิในการปลูก ขยายพันธุ์ และเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้ต่อ

ขณะที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ยืนยันว่า เกษตรกรยังสามารถปลูกกะเพราได้ตามปกติ แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับการนำพันธุ์พืชที่ได้รับความคุ้มครองไปจำหน่ายต่อ

หนึ่งในพันธุ์ที่อยู่ในคำขอคือ กะเพราแก้วจุรี 01 ซึ่งได้รับการปรับปรุงมาจากกะเพราพันธุ์พื้นเมือง โดยบริษัทได้ยื่นคำขอต่อกรมวิชาการเกษตรเมื่อวันที่ 3 ก.พ.2566 นอกจากนี้ ยังมีพันธุ์แก้วจุรี 02, 03 และ 04 รวมเป็น 4 สายพันธุ์ ซึ่งระบุช่วงการคุ้มครองระหว่างปี 2567–2579 รวม 12 ปี

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวทำให้เกษตรกรใน ต.บ้านใหม่ จ.นนทบุรี ซึ่งบางส่วนของหมู่ 9 ประกอบอาชีพปลูกกะเพรา เกิดความกังวลว่า การขึ้นทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชจะทำให้ต้องซื้อเมล็ดพันธุ์จากบริษัทเอกชนในราคาสูงหรือไม่ เพราะที่ผ่านมาเกษตรกรปลูกและขยายพันธุ์กันเองอย่างอิสระ โดยพันธุ์ที่ปลูกทั่วไปเรียกกันว่า กะเพราใบใหญ่และกะเพราแดง

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รมว.เกษตรและสหกรณ์ ชี้แจงว่า ตาม พ.ร.บ.พันธุ์พืช พ.ศ.2542 เอกชนสามารถวิจัยและปรับปรุงพันธุ์พืชเพื่อยื่นขอรับความคุ้มครองได้

การคุ้มครองดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าเกษตรกรหรือประชาชนจะถูกห้ามปลูกกะเพรา โดยข้อจำกัดสำคัญคือห้ามนำพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองไปขายต่อ

ด้านแหล่งข่าวจากบริษัทซีพีแรมระบุว่า การยื่นขอคุ้มครองกะเพราทั้ง 4 สายพันธุ์ เกิดจากการนำกะเพราที่ใช้กันทั่วไปมาผ่านกระบวนการวิจัย ปรับปรุง และคัดเลือกพันธุ์ จนได้สายพันธุ์ที่มีลักษณะเฉพาะตามต้องการ

บริษัทต้องการวัตถุดิบที่มีกลิ่นหอม รสเผ็ดเข้มข้น เจริญเติบโตเร็ว และให้ผลผลิตสม่ำเสมอ เพื่อใช้เป็นส่วนประกอบในการผลิตอาหารพร้อมรับประทานที่จำหน่ายผ่านช่องทางต่าง ๆ รวมถึงช่วยควบคุมคุณภาพและความปลอดภัยของอาหารตลอดห่วงโซ่อุปทาน

บริษัทชี้แจงด้วยว่า ไม่ได้เป็นเจ้าของกะเพราทุกสายพันธุ์ในประเทศไทย เนื่องจากกะเพรามีมากกว่า 200 สายพันธุ์ และมีผู้ประกอบการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์กะเพราอย่างน้อย 8 แบรนด์ เกษตรกรและประชาชนจึงยังสามารถเลือกซื้อ ปลูก และขยายพันธุ์กะเพราสายพันธุ์อื่นที่ไม่อยู่ภายใต้สิทธิคุ้มครองของบริษัทได้ โดยไม่จำเป็นต้องซื้อเมล็ดพันธุ์จากซีพีแรม

นอกจากซีพีแรมที่ได้รับสิทธิคุ้มครองกะเพราใหม่ 4 สายพันธุ์แล้ว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ยังได้รับสิทธิคุ้มครองกะเพราอีก 1 สายพันธุ์ ประเด็นนี้ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับที่มาของงานวิจัยและสิทธิในผลงานปรับปรุงพันธุ์

รัฐบาลยัน CPRAM จดทะเบียน "กะเพรา" ไม่ห้ามปลูกแต่ห้ามขาย 4 สายพันธุ์

นายวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ เลขาธิการมูลนิธิชีววิถี หรือ BioThai ตั้งข้อสังเกตว่า บริษัทเอกชนดังกล่าวเคยให้ทุนสนับสนุนการวิจัยแก่มหาวิทยาลัยของรัฐเพื่อปรับปรุงพันธุ์กะเพรา จึงควรพิจารณาว่า มหาวิทยาลัยควรมีส่วนในสิทธิการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ที่เกิดจากงานวิจัยดังกล่าวด้วยหรือไม่

อีกประเด็นที่ BioThai กังวลคือ หากประเทศไทยตัดสินใจเข้าร่วมอนุสัญญา UPOV 1991 ซึ่งเป็นกรอบระหว่างประเทศเกี่ยวกับการคุ้มครองพันธุ์พืช สิทธิของผู้ปรับปรุงพันธุ์อาจเข้มงวดขึ้น และส่งผลต่อสิทธิของเกษตรกรในการเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อหรือคัดเลือกพันธุ์

โดยนายวิฑูรย์ระบุว่า ภายใต้กฎหมายไทยปัจจุบัน เกษตรกรยังมีสิทธิบางประการในการเก็บเมล็ดพันธุ์ไปปลูกต่อหรือคัดเลือกพันธุ์ แต่หากอยู่ภายใต้กรอบ UPOV 1991 สิทธิดังกล่าวอาจถูกจำกัด รวมถึงการแจกจ่ายพันธุ์ให้เพื่อนบ้าน ซึ่งอาจเข้าข่ายผิดกฎหมายได้ ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

นายวิฑูรย์ยังเตือนว่า การเปลี่ยนแปลงระบบคุ้มครองพันธุ์พืชอาจส่งผลต่อผู้บริโภคในระยะยาวด้วย จึงเรียกร้องให้ทบทวนการแก้ไขกฎหมาย โดยคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวมและป้องกันไม่ให้เกิดการผูกขาดพันธุ์พืช

รู้จัก CP และ CPRAM ฉบับย่อ

บริษัท เครือเจริญโภคภัณฑ์ (ซีพี) จำกัด คือ "บริษัทแม่" ซึ่งเป็นกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ระดับมหาอาณาจักรที่ครอบคลุมหลากหลายอุตสาหกรรมทั้งในไทยและต่างประเทศ โดยเป็นเจ้าของและผู้ลงทุนหลักในโครงสร้างพื้นฐาน ทรัยพ์สิน โครงข่ายการสื่อสารโทรคมนาคม ห้างสรรพสินค้าโมเดิร์นเทรด เกษตรอุตสาหกรรม รวมถึงธุรกิจร้านค้าปลีกและร้านสะดวกซื้อขนาดใหญ่ทั่วประเทศ

ในขณะที่ บริษัท ซีพีแรม จำกัด คือ "บริษัทลูก" เฉพาะทางที่แตกไลน์ออกมาเพื่อรับผิดชอบและบริหารจัดการธุรกิจด้าน การผลิตอาหารพร้อมรับประทานและเบเกอรี โดยตรง

เป็นผู้อยู่เบื้องหลังการผลิตเมนูอาหารกล่องแช่แข็ง ขนมจีบ ซาลาเปา และขนมปังอบสำเร็จรูปที่วางจำหน่ายในร้านสะดวกซื้อและซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วไป ดังนั้น ทั้งสองจึงไม่ใช่บริษัทเดียวกัน แต่ซีพีแรมเป็นเพียงองค์กรย่อยส่วนหนึ่งที่ดำเนินธุรกิจอาหารสำเร็จรูปอยู่ภายใต้ร่มใหญ่ของซีพีเท่านั้น

วิป 3 ฝ่ายไร้ข้อสรุปกรอบวันซักฟอกรัฐบาล นัดถกใหม่ 22 ต.ค.

ย้อนรอย 20 ปี พืชสวนโลกเชียงใหม่ สู่คำถาม "ความคุ้มค่า" พืชสวนโลกอุดรธานี

รู้จัก "จักรวาลกะเพราไทย" ราชินีแห่งสมุนไพร

今天（2026 年 10 月 21 日），CPRAM 公司申请注册和保护四种新的罗勒品种一事引起了罗勒种植户的关注，特别是他们种植、繁殖和保存种子以供将来使用的权利。

虽然农业和合作部确认农民仍可照常种植罗勒，但对受保护植物品种的销售却有限制。

申请中包含的品种之一是 Kaewchuri 01，它是当地一种罗勒品种的改良版。该公司于 2023 年 2 月 3 日向农业部提交了申请。此外，还有另外四个品种，分别是 Kaewchuri 02、03 和 04，其保护期从 2024 年到 2036 年，共计 12 年。

此举引起了暖武里府班迈县农民的担忧，其中9号村的一些农民种植罗勒。他们担心，植物品种保护登记会迫使他们以高价从私人公司购买种子，因为他们以前一直可以自由地自行种植和繁殖罗勒。常见的罗勒品种有大叶罗勒和红罗勒。

农业与合作社部长苏里亚·荣伦吉先生解释说，根据佛历2542年（1999年）植物品种法，私营公司可以进行研究并改良植物品种，以申请保护。

这项保护措施并不意味着禁止农民或公众种植罗勒。主要限制在于受保护的品种不得转售。

据正大食品公司消息人士透露，这四种罗勒品种的保护申请是经过研究、改良和选育过程，将常用罗勒转化为具有特定所需特性的品种的结果。

该公司需要芳香浓郁、辛辣刺激、生长迅速且产量稳定的原材料，用作生产通过各种渠道销售的即食食品的配料，并帮助控制整个供应链的食品质量和安全。

该公司澄清，其并未拥有泰国所有罗勒品种的所有权，因为泰国罗勒品种超过200种，且至少有八个品牌的罗勒种子由不同的商家销售。因此，农民和公众仍然可以选择购买、种植和繁殖其他不受该公司保护的罗勒品种，而无需从CP Ram公司购买种子。

除了CPRAM已获得四种罗勒新品种的专利保护外，泰国农业大学也获得了另一种罗勒品种的专利保护。这引发了人们对研究来源和植物育种成果所有权的质疑。

政府确认，CPRAM 已注册了四种“罗勒”品种，并未禁止种植，但禁止销售某些品种。

泰国生物技术基金会秘书长维通·连查姆隆先生指出，这家私营公司此前曾资助国立大学开展罗勒品种改良研究。因此，应该考虑大学是否也应享有此类研究成果所产生的新植物品种的保护权。

BioThai 还担心，如果泰国决定加入 1991 年国际植物新品种保护联盟（UPOV）公约（该公约是植物品种保护的国际框架），植物育种者的权利可能会变得更加严格，从而影响农民保存种子用于重新种植或选择新品种的权利。

维通先生指出，根据泰国现行法律，农民仍然享有保存种子用于再种植或选择新品种的某些权利。然而，根据1991年国际植物新品种保护联盟（UPOV）的框架，这些权利可能会受到限制，包括向邻居分发种子，而根据相关法规和条件，这种行为可能被视为非法。

维通先生还警告说，植物品种保护制度的改变可能会对消费者产生长期影响，因此呼吁对法律修正案进行审查，同时考虑到公共利益并防止植物品种垄断。

简要了解CP和CPRAM。

正大集团（CP）有限公司是“母公司”，是一家业务遍及泰国和国际市场的庞大企业集团，涵盖多个行业。其主要拥有和投资于基础设施、资产、电信网络、现代百货商店、农业产业以及遍布全国的大型零售和便利店连锁企业。

而 CPRAM 公司是一家专门的“子公司”，它已发展成为直接负责和管理即食食品和烘焙食品生产业务的公司。

他们是生产冷冻即食食品、饺子、包子和预制面包等产品的公司，这些产品在便利店和超市销售。因此，这两家公司并非同一家；CP Ram 只是正大集团旗下从事即食食品业务的子公司。

三党党鞭未能就针对政府的不信任辩论框架达成一致，将于 10 月 22 日再次会面。

回顾 20 年前的清迈皇家花卉拉差帕鲁克，再来探讨乌隆他尼皇家花卉拉差帕鲁克的“成本效益”问题。

来认识一下“泰国圣罗勒宇宙”，这种草药之后。