“ณัฐชา” จี้รัฐเร่งประกาศเขตภัยพิบัติ 19 จังหวัด เร่งยับยั้ง “ปลาหมอคางดำ”

“ณัฐชา” ชี้คำพิพากษาศาลปกครองเรื่อง “ปลาหมอคางดำ” เป็นชัยชนะของชาวบ้าน จี้รัฐเร่งประกาศเขตภัยพิบัติ 19 จังหวัด จับตาคดีแพ่ง 14 กันยายนนี้

วันที่ 9 ก.ย.2569 ที่รัฐสภา นายณัฐชา บุญชัยอินทร์สวัสดิ์ พร้อมด้วย สส.พรรคประชาชน จากพื้นที่ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ แถลงภายหลังศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาลงวันที่ 8 กันยายน 2569 โดยมีคำสั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการระงับ ยับยั้ง ป้องกัน และแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ตามประกาศกรมประมงที่กำหนดพื้นที่แพร่ระบาดไว้ 19 จังหวัด.

นอกจากนี้ ศาลปกครองกลางยังมีคำสั่งให้ดำเนินการประกาศเขตภัยพิบัติเร่งด่วนในจังหวัดสมุทรสงคราม หลังประชาชนกว่า 1,400 คน รวมตัวกันยื่นฟ้อง 16 หน่วยงานภาครัฐ เพื่อเรียกร้องให้แก้ไขปัญหาและช่วยเหลือเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ

นายณัฐชากล่าวว่า คำพิพากษาดังกล่าวถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการแก้ไขปัญหา แต่การดำเนินการยังไม่สิ้นสุด โดยพรรคประชาชนมอบหมายให้ บุญเลิศ แสงพันธุ์ สส.สมุทรปราการ ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด รวบรวมข้อมูลผลกระทบจากพื้นที่ต่างๆ และช่วยเหลือประชาชนใน 19 จังหวัด รวมถึงติดตามการนำปัญหาเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร

“นี่ถือว่าเป็นชัยชนะเล็กๆ ของชาวบ้าน เป็นจุดเริ่มต้น แต่ยังไม่จบเพียงแค่นี้ครับ เรายังคงเดินหน้าต่อ” นายณัฐชา กล่าว

นายบุญเลิศ กล่าวว่า ปัญหาปลาหมอคางดำสร้างความเดือดร้อนให้ประชาชนในจังหวัดสมุทรปราการมาหลายปี และที่ผ่านมาได้ยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีหลายครั้ง รวมถึงเมื่อวันที่ 2 กันยายนที่ผ่านมา ได้หารือกับนายกรัฐมนตรีด้วยวาจา ขอให้กรมประมงทบทวนการประกาศเขตภัยพิบัติ เนื่องจากหลักเกณฑ์การสุ่มตรวจจำนวนปลาหมอคางดำอาจไม่ครอบคลุมพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจริง จึงขอเรียกร้องให้ สส.ทุกพรรคการเมืองร่วมกันผลักดันให้จังหวัดที่ประชาชนได้รับผลกระทบสามารถประกาศเขตภัยพิบัติ เพื่อให้ประชาชนได้รับเงินเยียวยา โดยเห็นว่าเรื่องนี้เป็นความเดือดร้อนของประชาชนที่ทุกฝ่ายควรร่วมกันแก้ไข

“วันนี้เป็นความเดือดร้อนของประชาชน โปรดจงลุกขึ้น แล้วก็มาเรียกร้องสิทธิและนำร่องให้พ่อแม่พี่น้องประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนได้รับการประกาศเป็นเขตภัยพิบัติ ได้เงินเยียวยา อย่างน้อยเขาจะได้รู้สึกว่าได้รับการช่วยเหลือจากภาครัฐสักที” บุญเลิศ กล่าวและว่า

ขอเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเร่งผลักดันการประกาศเขตภัยพิบัติ โดยระบุว่าฝ่ายบริหารมีอำนาจสั่งการผู้ว่าราชการจังหวัดได้ และไม่ควรปล่อยให้ประชาชนต้องรอความช่วยเหลืออีกต่อไป

ด้าน นายอานุภาพ ลิขิตอำนวยชัย สส.สมุทรสงคราม กล่าวว่า คำพิพากษาศาลปกครองเป็นหมุดหมายสำคัญ หลังประชาชนในพื้นที่ต่อสู้กับปัญหาปลาหมอคางดำมาเป็นเวลานาน โดยคำสั่งศาลมีสาระสำคัญ 2 ส่วน คือ ให้กรมประมงดำเนินมาตรการแก้ไขปัญหาปลาหมอคางดำที่วางไว้ให้สำเร็จภายใน 180 วัน และให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงครามประกาศเขตภัยพิบัติ เพื่อให้เกษตรกรได้รับเงินชดเชยเยียวยา

นายอานุภาพ กล่าวว่า หลังจากมีคำพิพากษาแล้ว ควรใช้มาตรฐานเดียวกันกับจังหวัดอื่นๆ ที่ได้รับผลกระทบ โดยไม่จำเป็นต้องรอให้ประชาชนฟ้องศาลก่อน ขณะที่มาตรการกำจัดปลาหมอคางดำต้องติดตามว่ารัฐบาลจะดำเนินการอย่างไรให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่ โดยเฉพาะบางพื้นที่ที่มีการใช้กากชา ซึ่งอาจกระทบต่อระบบนิเวศเดิม

ด้านน.ส.นฤมาศ เปี่ยมบัณฑิต สส.ชลบุรี เขต 6 และโฆษกประจำคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ป้องกันและบรรเทาผลกระทบต่อภัยธรรมชาติและสาธารณภัย สภาผู้แทนราษฎร กล่าวว่า ผ่านมากว่า 2 ปีแล้วนับตั้งแต่มีการประกาศหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการประกาศเขตภัยพิบัติ แต่ยังไม่มีจังหวัดใดประกาศเขตภัยพิบัติจากปลาหมอคางดำ จนกระทั่งศาลปกครองมีคำสั่งในกรณีสมุทรสงคราม ซึ่ง กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมประมง และกรมบัญชีกลางมีหลักเกณฑ์รองรับแล้ว รวมถึงเปิดช่องให้ผู้ว่าราชการจังหวัดสามารถใช้เงินนอกหลักเกณฑ์ในกรณีที่มีความเฉพาะเจาะจงของแต่ละจังหวัด แต่หลายจังหวัดยังไม่กล้าประกาศ เพราะกังวลว่าจะไม่เข้าเกณฑ์สำหรับจังหวัดชลบุรี แม้พื้นที่ได้รับผลกระทบส่วนใหญ่จะเป็นคลองและทะเลเปิด ไม่ใช่พื้นที่เพาะเลี้ยง แต่ปลาหมอคางดำได้กินทรัพยากรสัตว์น้ำตามธรรมชาติ ส่งผลกระทบต่อรายได้ของประมงพื้นบ้าน

“ความเสียหายนั้นได้เกิดขึ้นจริง กับพี่น้องชาวประมงพื้นบ้าน ที่สูญเสียรายได้จากการที่ปลาหมอคางดำนั้นไปกินทรัพยากรในธรรมชาติ” น.ส.นฤมาศกล่าว

นอกจากนี้ ยังตั้งคำถามถึงนายกรัฐมนตรีว่า การที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ประกาศเขตภัยพิบัติทั้งที่มีหลักเกณฑ์และช่องทางในการช่วยเหลือประชาชนแล้ว เข้าข่ายการละเลยการปฏิบัติหน้าที่หรือไม่ พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งสั่งการผู้ว่าราชการจังหวัดต่างๆ ประกาศเขตภัยพิบัติ เพื่อให้ประชาชนที่ได้รับผลกระทบได้รับการเยียวยาโดยเร็ว

นายณัฐชายังกล่าวเพิ่มเติมว่า พรรคประชาชนจะติดตามการดำเนินการตามคำสั่งศาลปกครองกลางอย่างใกล้ชิด หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่มีการอุทธรณ์คำสั่ง ก็จะต้องเข้าสู่กระบวนการบังคับใช้ต่อไป โดยนอกจากจังหวัดที่อยู่ในคำสั่งศาลแล้ว ยังมีอีก 19 จังหวัดที่ปรากฏอยู่ในเอกสารของกรมประมงและมีการกล่าวถึงในคำพิพากษา ซึ่งจะต้องติดตามการดำเนินการของหน่วยงานรัฐต่อไป

ส่วนคดีแพ่งที่ประชาชนร่วมกับสภาทนายความยื่นฟ้องบริษัทเอกชนผู้นำเข้าปลาหมอคางดำ จะมีการนัดฟังคำสั่งของศาลแพ่งกรุงเทพใต้ในวันที่ 14 กันยายนนี้ โดยเป็นการพิจารณาประเด็นการดำเนินคดีแบบกลุ่ม หลังบริษัทเอกชนยื่นคัดค้านและอุทธรณ์

นายณัฐชากล่าวว่า การดำเนินคดีแบบกลุ่มมีความสำคัญ เพราะผู้ได้รับผลกระทบจำนวนมากเป็นเกษตรกรที่มีทุนทรัพย์จำกัด การดำเนินคดีในรูปแบบนี้จะช่วยให้ผู้เสียหายจำนวนมากสามารถเข้าสู่กระบวนการศาลเพื่อเรียกร้องค่าเสียหายได้ โดยมีสภาทนายความเข้ามาช่วยเหลือ ขณะที่หากต้องแยกฟ้องเป็นรายคดี จะมีภาระทั้งด้านเวลาและค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น

“การที่จะฟ้องแบบกลุ่มเนี่ย โดยสภาทนายความเข้ามามีส่วนร่วม เข้ามาเป็นกำลังหลักในการช่วยเหลือพี่น้องประชาชนเนี่ย อันนี้ก็จะเป็นสัญญาณที่ดีว่าจะสามารถนำผู้เสียหาย นำผู้ที่ได้รับผลกระทบทั้งหมด เข้าสู่กระบวนการในการที่จะร้องต่อศาลต่อไป เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายได้ครับ”

ทั้งนี้ พรรคประชาชนระบุว่าจะติดตามทั้งการบังคับใช้คำสั่งศาลปกครอง การประกาศเขตภัยพิบัติในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ และมาตรการแก้ไขปัญหาปลาหมอคางดำของรัฐบาลต่อไป โดยมีวันที่ 14 กันยายนเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญจากการนัดฟังคำสั่งในคดีแพ่งแบบกลุ่ม

纳查指出，行政法院关于“黑颏罗非鱼”的裁决对村民来说是一场胜利，敦促政府尽快宣布19个省份为灾区，并密切关注定于9月14日开庭的民事案件。

2026年9月9日，在国会，纳查·汶猜因特拉萨瓦先生与代表受黑颏罗非鱼疫情影响地区的人民党议员们举行了新闻发布会。此前，中央行政法院于2026年9月8日作出裁决。该裁决责令相关机构采取行动，遏制、预防和解决黑颏罗非鱼疫情。渔业部已宣布19个府为受影响地区。

此外，中央行政法院已下令宣布沙没颂堪府为紧急灾区，此前有超过 1400 人对 16 个政府机构提起诉讼，要求为受影响者提供解决方案和赔偿。

纳查先生表示，该裁决是解决问题的重要开端，但整个过程尚未完成。人民党已指派北榄府国会议员汶勒·桑潘密切关注事态发展，收集各地区受影响情况的信息，并协助19个府的民众，同时跟进此事，争取将该问题提交国会审议。

“这对村民来说算是一次小小的胜利，一个开始，但绝不是结束。我们将继续前进，”纳查先生说道。

布恩勒先生表示，黑颏罗非鱼泛滥问题多年来一直困扰着北榄府的民众。他补充说，他曾多次致函总理，包括9月2日与总理进行口头会谈，请求渔业厅重新考虑是否宣布该地区为灾区。他认为，随机抽样调查黑颏罗非鱼数量的标准可能无法完全覆盖受影响地区。因此，他敦促各政党的国会议员推动允许受影响的省份宣布该地区为灾区，以便民众能够获得补偿。他认为这是一个亟待解决的问题，各方应共同努力解决。

“今天对人民来说是艰难的一天。请大家站起来，争取你们的权利，为那些正在遭受苦难的同胞们带头，争取将该地区宣布为灾区并获得赔偿。至少这样他们才能感受到政府终于开始帮助他们了。”布恩勒特说道。

我们敦促总理和内政部长加快宣布灾区，并指出行政部门有权指示各省省长，民众不应再继续等待援助。

沙没颂堪府国会议员阿努帕·利吉特-阿姆努艾猜表示，行政法院的裁决是当地居民长期以来与黑颏罗非鱼问题作斗争的一个重要里程碑。法院的命令包含两部分：首先，要求渔业部在180天内落实针对黑颏罗非鱼问题的拟议解决方案；其次，指示内政部长责令沙没颂堪府府尹宣布该地区为灾区，以便农民能够获得补偿。

阿努帕普先生表示，法院裁决后，应将同样的标准应用于其他受影响的省份，无需等待民众提起诉讼。至于根除黑颏罗非鱼的措施，政府将如何根据各地实际情况妥善实施，尤其是在使用茶叶废料的地区，这可能会对原有生态系统造成影响，仍有待观察。

春武里府第六选区国会议员、众议院自然灾害预防与减灾委员会发言人纳鲁玛斯·皮安班迪特女士指出，自灾害区划定指南公布两年多以来，尚无任何府因黑颏罗非鱼疫情宣布为灾害区。这种情况一直持续到行政法院对沙没颂堪府案件作出裁决。尽管灾害预防与减灾厅、渔业厅和审计署现已出台相关指南，包括允许府长在特定情况下使用指南之外的资金，但许多府仍因担心不符合标准而犹豫是否宣布为灾害区。就春武里府而言，虽然受灾区域主要为运河和公海，而非养殖区，但黑颏罗非鱼消耗了大量天然水生资源，影响了当地渔民的收入。

“黑颏罗非鱼消耗了自然资源，给当地渔民造成了损失，他们的收入也因此减少了，”纳鲁玛斯女士说。

此外，有人向总理提出质询，相关机构在现有标准和援助公众的渠道下，未能宣布灾区是否构成渎职。政府被敦促立即指示各省省长宣布灾区，以便受灾民众能够及时获得救济。

纳查先生进一步表示，人民党将密切监督中央行政法院判决的执行情况。如果相关部门不提出上诉，强制执行程序将继续进行。除法院判决中提及的省份外，渔业部门文件中列出的以及判决中提到的其他19个省份的行动也将受到密切关注。

关于公民联合泰国律师协会对一家进口黑颏罗非鱼的私营公司提起的民事诉讼，曼谷南部民事法院将于 9 月 14 日举行听证会，审议该公司提出的异议和上诉，以审理这起集体诉讼。

纳查先生指出，集体诉讼之所以重要，是因为许多受害者都是经济拮据的农民。这类诉讼可以让大量受害者在律师协会的协助下，通过法律途径获得赔偿。相比之下，提起个人诉讼则会耗费大量时间和金钱。

“律师协会参与提起集体诉讼，在协助公众方面发挥了关键作用，这是一个积极的信号，它将使我们能够让所有受害者和受影响的人参与到法律程序中，向法院申请赔偿。”

人民党表示，将继续监督行政法院命令的执行情况、受灾地区灾区的划定情况以及政府应对黑颏罗非鱼问题的措施。9月14日是另一个重要节点，届时将对集体诉讼民事案件作出判决。