แพทย์เตือนโรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV ไม่ใช่แค่โรคในเด็ก ผู้สูงอายุเสี่ยงรุนแรง-อาจต้องนอนโรงพยาบาล

โรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV อาการเริ่มต้นคล้ายไข้หวัด แต่ในกลุ่มเสี่ยงอาจลุกลามลงปอดถึงขั้นเข้า ICU แพทย์ชี้ RSV ยังไม่มียารักษาเฉพาะ “การป้องกันก่อนติดเชื้อ” จึงสำคัญ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ 75 ปีขึ้นไป และผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไปที่มีโรคประจำตัว

โรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV อาการเริ่มต้นคล้ายไข้หวัด แต่ในกลุ่มเสี่ยงอาจลุกลามลงปอดถึงขั้นเข้า ICU

แพทย์ชี้ RSV ยังไม่มียารักษาเฉพาะ “การป้องกันก่อนติดเชื้อ” จึงสำคัญ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ 75 ปีขึ้นไป และผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไปที่มีโรคประจำตัว

แม้หลายคนจะคุ้นเคยกับโรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV ว่าเป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจที่พบได้บ่อยในเด็ก แต่แพทย์เตือนว่า โรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV ไม่ใช่โรคที่ผู้สูงอายุควรมองข้าม โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุมากและผู้ที่มีโรคประจำตัว เนื่องจากการติดเชื้ออาจเริ่มต้นด้วยอาการคล้ายไข้หวัดธรรมดา ก่อนลุกลามลงสู่ปอดจนเกิดปอดอักเสบรุนแรงในผู้ป่วยบางราย ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลหรือ ICU และอาจเสียชีวิตได้

รศ. นพ.กมล แก้วกิติณรงค์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบบทางเดินหายใจ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า ความเข้าใจผิดว่า โรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV เป็นโรคที่พบเฉพาะในเด็ก เป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ผู้สูงอายุและครอบครัวอาจมองข้ามความเสี่ยงของโรคนี้ ทั้งที่ปัจจุบันพบว่าผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคปอด โรคหัวใจ เบาหวาน โรคตับ และโรคไตเรื้อรัง มีความเสี่ยงที่จะเกิดปอดอักเสบจากไวรัส RSV ที่รุนแรงได้ ซึ่งในการศึกษาพบว่า กลุ่มผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 65 ปี เสียชีวิตมากกว่าในกลุ่มเด็กเล็กอายุ 2-5 ปี ถึง 10 เท่า

“ผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีโรคประจำตัวมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคปอดอักเสบจาก RSV รุนแรง และอาจนำไปสู่การเสียชีวิตได้ โดยพบว่าการติดเชื้อ RSV สามารถกระตุ้นโรคปอดเดิม เช่น โรคหืดหรือถุงลมโป่งพอง ให้กำเริบรุนแรงขึ้น ขณะที่บางรายเกิดปอดอักเสบจนต้องใส่ท่อช่วยหายใจและเข้ารับการรักษาใน ICU รวมถึงอาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน หรือกระตุ้นโรคหัวใจให้กำเริบได้ นอกจากความเสี่ยงในช่วงเจ็บป่วยรุนแรงแล้ว ผู้สูงอายุบางรายอาจสูญเสียสมรรถภาพทางร่างกายหลังผ่านพ้นภาวะวิกฤต จากเดิมที่สามารถเดินและช่วยเหลือตัวเองได้ อาจต้องใช้รถเข็น ติดเตียง หรือพึ่งพาผู้อื่นมากขึ้น ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว” รศ. นพ.กมล กล่าว

สำหรับอาการในระยะแรก โรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV อาจมีอาการไม่แตกต่างจากไข้หวัดทั่วไป เช่น น้ำมูก ไอ ไข้ต่ำ หรืออาการทางเดินหายใจอื่น ๆ ทำให้ผู้ป่วยหรือครอบครัวอาจไม่ได้ตระหนักถึงความรุนแรงของโรค อย่างไรก็ตาม หากเชื้อลุกลามลงสู่ปอด ผู้ป่วยอาจมีอาการหอบเหนื่อย ปอดอักเสบ หรือทำให้โรคประจำตัวเดิมกำเริบ เช่น มีเสียงหายใจหวีดในผู้ที่มีโรคปอดเรื้อรัง หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจในผู้ที่มีโรคหัวใจ

ไวรัส RSV สามารถติดต่อผ่านระบบทางเดินหายใจและแพร่เชื้อได้ง่ายคล้ายไข้หวัด การป้องกันในครอบครัวจึงมีความสำคัญ โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีโรคประจำตัว เนื่องจากเด็กและคนหนุ่มสาวที่ติดเชื้ออาจมีอาการเพียงเล็กน้อย แต่ยังสามารถแพร่เชื้อไปยังผู้สูงอายุหรือผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงได้อาจทำให้ผู้สูงอายุมีอาการหนักจนต้องเข้าโรงพยาบาลหรือ ICU ได้

รศ. นพ.กมล กล่าวเพิ่มเติมว่า “ปีนี้ก็ใกล้หน้าฝนเข้ามาแล้วก็น่าที่จะต้องป้องกันปอดอักเสบจาก RSV ก่อนที่จะมีอาการ อย่ารอจนมีอาการหรือระบาดไปแล้ว เพราะว่าถ้ามีอาการแล้ว อาจทำให้เกิดปอดอักเสบรุนแรง แล้วก็เสียชีวิตได้ แล้วเรายังไม่มียาเฉพาะที่ให้เพื่อลดความรุนแรงของโรค”

สำหรับวัคซีนป้องกันโรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV มี 2 ชนิด ชนิดที่มีสารเสริมภูมิซึ่งจะช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้กับผู้สูงอายุได้ดี กับชนิดที่ไม่มีสารเสริมภูมิ ซึ่งทั้งสองชนิดสามารถป้องกันได้ทั้งสองสายพันธุ์ ทั้งสายพันธุ์เอและสายพันธุ์บี

รศ. นพ.กมล เน้นย้ำว่า “ปัจจุบัน โรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV ยังไม่มีวิธีรักษาเฉพาะ โดยการรักษาหลักเป็นการรักษาตามอาการ ดังนั้นการป้องกันจึงมีความสำคัญ โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ ผู้ที่มีอายุมากกว่า 75 ปีขึ้นไป ไม่ว่าจะมีโรคประจำตัวหรือไม่ รวมถึงผู้ที่มีอายุ 50–74 ปีและมีโรคประจำตัวหรือโรคร่วม เช่น โรคปอด โรคหัวใจ เบาหวาน โรคตับ และโรคไตเรื้อรัง กลุ่มเสี่ยงหรือผู้ที่มีคนในครอบครัวอยู่ในกลุ่มเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับแนวทางการป้องกัน รวมทั้งวัคซีนป้องกันโรคปอดอักเสบจาก RSV”

สำหรับการป้องกันและลดความเสี่ยงจากโรคปอดอักเสบจากไวรัส RSV ควรหมั่นล้างมือ สวมหน้ากากอนามัย เว้นระยะห่างจากผู้ที่มีอาการป่วยด้วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ทั้งนี้ ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ เพื่อประเมินแนวทางการป้องกันที่เหมาะสม

1. CDC; 2026; Symptoms and Care of RSV. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/rsv/symptoms/index.html

2. CDC; 2026; RSV in Adults. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/rsv/adults/index.html

3. Coultas JA; Thorax. 2019;74(10):986-993

4. CDC; 2025; Clinical Overview of RSV. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/rsv/hcp/clinical-overview/index.html

5. Colosia AD;PLOS ONE;2017;12(8); e0182321

6. Nam HH;British Medical Journal;2019;366:l5021

7. Kaler J;Cureus;2023;15 (3); e36342

8. CDC; 2026; How RSV Spreads. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/rsv/causes/index.html

9. สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย. (2569). คำแนะนำการให้วัคซีนป้องกันโรคสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุปี พ.ศ. 2569. เข้าถึงเมื่อ 19 สิงหาคม 2569. เข้าถึงได้จาก https://idthai.org/Contents/Views/?d=!17!9!!1099!

10. Khaing W;Influenza and Other Respiratory Viruses;2024;18;1-11

11. Sun CY;Respiratory Research;2026;27;1-10

12. Penders Y;Current Allergy and Asthma Reports;2025;25;1-16

13. Brown M; Infection; 2025; 54(1): 143-154

14. Spiliopoulou ST; Journal of the Association of Chartered Physiotherapists in Respiratory Care;2022; 5–14.

15. Woodruff R;JAMA Intern Med;2024;184;602-611

16. Wee LE;European Journal of Preventive Cardiology;2025;1-15

17. Joseph N;Viruses;2025;17;1-15

18. Kurai D;Infect Dis Ther;2023;12;807-828

19. Branche AR;Influenza Other Respir Viruses;2022;16;1151-1160

20. WHO; 2025; Respiratory syncytial virus (RSV) (Retrieved August 19, 2026) https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/respiratory-syncytial-virus-%28rsv%29

21. Thongpan I;PeerJ;2019;7:e6748

22. Thongpan I;Scientific Reports;2020;10(1):10931

23. CDC; 2025; About RSV. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/rsv/about/index.html

24. CDC; 2026; Vaccines for Adults. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/rsv/vaccines/adults.html

25. Papi A;N Engl J Med;2023;388;595-608

26. Walsh EE;N Engl J Med;2023;388;1465-1477

27. Sacconnay L;Sci Transl Med 2023;15(710):eadg6050

28. Leroux-Roels I;J Infect Dis 2023;227:761–772

29. CDC; 2026; How RSV Spreads. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/rsv/causes/index.html

30. CDC; 2025; Masks and Respiratory Viruses Prevention. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/respiratory-viruses/prevention/masks.html

31. CDC; 2025; About Physical Distancing and Respiratory Viruses. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/respiratory-viruses/prevention/physical-distancing.html

32. CDC; 2025; Hygiene and Respiratory Viruses Prevention. (Retrieved August 19, 2026) https://www.cdc.gov/respiratory-viruses/prevention/hygiene.html

33. Martin SA; Exerc Sport Sci Rev. 2009;37(4):157-64

34. Munteanu C;Frontiers in Nutrition;2022;9;1-23

呼吸道合胞病毒（RSV）肺炎初期症状与普通感冒类似，但在高危人群中，病情可能进展为肺损伤，甚至需要入住重症监护室（ICU）。医生指出，目前尚无针对RSV的特效药，因此“预防感染”至关重要，尤其对于75岁及以上的老年人以及50岁及以上且患有基础疾病的人群。

RSV病毒性肺炎初期症状与普通感冒类似，但在高危人群中，病情可能会发展到肺部，需要入住ICU。

医生指出，目前尚无针对呼吸道合胞病毒 (RSV) 的特效药，因此“预防感染”至关重要，尤其是对于老年人（75 岁及以上）和患有基础疾病的人（50 岁及以上）。

虽然许多人对呼吸道合胞病毒（RSV）肺炎这种儿童常见呼吸道感染有所了解，但医生警告说，老年人，尤其是那些患有基础疾病的老年人，也不应忽视RSV肺炎。这种感染初期症状可能与普通感冒类似，之后会发展到肺部，导致部分患者出现重症肺炎。这种情况可能需要住院治疗或入住重症监护室，甚至可能危及生命。

朱拉隆功大学医学院呼吸系统疾病专家、副教授卡莫尔·凯基蒂纳隆博士指出，认为呼吸道合胞病毒肺炎只发生于儿童的误解，是导致老年人及其家人忽视该疾病风险的原因之一。目前的研究发现，老年人以及患有肺病、心脏病、糖尿病、肝病和慢性肾病等基础疾病的人群，罹患重症呼吸道合胞病毒肺炎的风险更高。研究表明，65岁以上老年人的死亡率是2-5岁幼儿的10倍。

“老年人或患有基础疾病的人群更容易发展成严重的呼吸道合胞病毒（RSV）肺炎，甚至危及生命。RSV感染会加重原有的肺部疾病，例如哮喘或肺气肿。在某些情况下，肺炎可能需要插管并入住重症监护室（ICU）。此外，还可能发生继发性细菌感染或心脏病加重。除了重症期间的风险外，一些老年人在病情危重期后可能会出现身体残疾。原本能够行走自理的老年人可能会变得需要轮椅代步、卧床不起，或越来越依赖他人，从而影响他们的长期生活质量。”卡莫尔副教授说道。

早期呼吸道合胞病毒肺炎的症状可能与普通感冒类似，例如流鼻涕、咳嗽、低烧或其他呼吸道症状。这可能导致患者或其家人未能意识到病情的严重性。然而，如果感染扩散至肺部，患者可能会出现呼吸困难、肺炎，或者加重原有疾病，例如慢性肺病患者出现喘息，或心脏病患者出现心脏并发症。

呼吸道合胞病毒（RSV）可通过呼吸系统传播，且传播途径与普通感冒类似。因此，家庭内部的预防至关重要，尤其是在有老年人或患有基础疾病的家庭中。虽然感染的儿童和青少年可能仅出现轻微症状，但他们仍可将病毒传播给老年人或其他易感人群，并可能导致老年人出现严重症状，甚至需要住院治疗或入住重症监护室（ICU）。

卡莫尔副教授补充道：“今年雨季临近，预防呼吸道合胞病毒肺炎至关重要，必须在症状出现前就采取措施。不要等到出现症状或疫情爆发才采取行动，因为一旦出现症状，就可能导致重症肺炎甚至死亡。此外，我们目前还没有能够减轻这种疾病严重程度的特效药。”

呼吸道合胞病毒肺炎疫苗有两种：一种含有免疫增强剂，能更好地刺激老年人的免疫力；另一种不含免疫增强剂。两种疫苗都能预防呼吸道合胞病毒A型和B型毒株感染。

卡莫尔副教授强调：“目前，呼吸道合胞病毒肺炎尚无特效药。治疗主要以对症治疗为主。因此，预防至​​关重要，尤其对于高危人群，包括75岁以上的老年人（无论其是否存在基础疾病），以及50至74岁患有基础疾病或合并症（如肺病、心脏病、糖尿病、肝病和慢性肾病）的人群。高危人群或其家庭成员属于高危人群者应咨询医生，获取包括接种呼吸道合胞病毒肺炎疫苗在内的预防建议。”

为预防和降低呼吸道合胞病毒（RSV）肺炎的风险，建议勤洗手、佩戴口罩、与呼吸道感染者保持社交距离、定期锻炼以及均衡饮食，摄入五大类食物。高危人群应咨询医疗专业人员，以评估最合适的预防措施。

1. 美国疾病控制与预防中心；2026；呼吸道合胞病毒（RSV）的症状和护理。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/rsv/symptoms/index.html

2. 美国疾病控制与预防中心；2026；成人呼吸道合胞病毒感染。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/rsv/adults/index.html

3. Coultas JA; Thorax. 2019;74(10):986-993

4. 美国疾病控制与预防中心；2025；呼吸道合胞病毒临床概述。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/rsv/hcp/clinical-overview/index.html

5. Colosia AD;PLOS ONE;2017;12(8); e0182321

6. Nam HH;英国医学杂志;2019;366:15021

7. Kaler J;Cureus;2023;15 (3); e36342

8. 美国疾病控制与预防中心；2026；呼吸道合胞病毒的传播方式。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/rsv/causes/index.html

9. 泰国传染病学会。(2026)。成人和老年人疫苗接种指南，2026。访问日期：2026年8月19日。网址：https://idthai.org/Contents/Views/?d=!17!9!!1099!

10. Khaing W;流感和其他呼吸道病毒;2024;18;1-11

11. 孙春艳；呼吸研究；2026；27；1-10

12. Penders Y; Current Allergy and Asthma Reports;2025;25;1-16

13. Brown M; 感染; 2025; 54(1): 143-154

14. Spiliopoulou ST; 呼吸护理特许理疗师协会杂志;2022; 5–14。

15.伍德拉夫·R；《美国医学会杂志实习生医学》；2024；184；602-611

16. Wee LE;欧洲预防心脏病学杂志;2025;1-15。

17. Joseph N;病毒;2025;17;1-15

18. Kurai D;传染病治疗;2023;12;807-828

19. Branche AR;流感及其他呼吸道病毒;2022;16;1151-1160

20. 世界卫生组织；2025；呼吸道合胞病毒（RSV）（2026年8月19日检索）https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/respiratory-syncytial-virus-%28rsv%29

21.Thongpan I;PeerJ;2019;7:e6748

22. Thongpan I;Scientific Reports;2020;10(1):10931

23. 美国疾病控制与预防中心；2025；关于呼吸道合胞病毒（RSV）。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/rsv/about/index.html

24. 美国疾病控制与预防中心；2026；成人疫苗。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/rsv/vaccines/adults.html

25.Papi A;N 英格兰医学杂志;2023;388;595-608

26. Walsh EE;N Engl J Med;2023;388;1465-1477

27. Sacconay L;Sci Transl Med 2023;15(710):eadg6050

28. Leroux-Roels I;J Infect Dis 2023;227:761–772

29. 美国疾病控制与预防中心；2026；呼吸道合胞病毒的传播方式。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/rsv/causes/index.html

30. 美国疾病控制与预防中心；2025；口罩与呼吸道病毒预防。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/respiratory-viruses/prevention/masks.html

31. 美国疾病控制与预防中心；2025；关于保持社交距离和呼吸道病毒。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/respiratory-viruses/prevention/physical-distancing.html

32. 美国疾病控制与预防中心；2025；卫生与呼吸道病毒预防。（2026年8月19日检索）https://www.cdc.gov/respiratory-viruses/prevention/hygiene.html

33.马丁SA；锻炼运动科学Rev. 2009；37(4):157-64

34. Munteanu C；营养前沿；2022；9；1-23