FAO - UK แนะไทยคลอดแผนรับมือ "โลกร้อน" เร่งตั้งรับ "ลดเสี่ยงเชิงรุก"

สภาวะอากาศแปรปรวน ลมหนาวปะทะลมฝน ภาวะโลกร้อนกำลังส่งผลให้ฝนตกหนัก น้ำท่วมฉับพลัน เนื่องจากอากาศที่อุ่นขึ้นกักเก็บไอน้ำได้มากกว่าเดิม ไม่เฉพาะในยุโรป แต่ประเทศในภูมิภาคเอเชียกำลังเผชิญกับภาวการณ์ดังกล่าวด้วยเช่นกัน ดังสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในกทม.ขณะนี้ หากยังไม่มีการวางแผนระยะยาวทั้งการลดภาวะก๊าซเรือนกระจก และการจัดระบบบริหารจัดการ ระบบระบายน้ำและการวางผังเมืองก็ยากที่จะรับมือภาวะอุทกภัย

นิโคลา โพลลิตต์ (H.E. Nicola Politt) เอกอัครราชทูตสหราชอาณาจักรประจำประเทศไทย กล่าวถึง การรับมือล่วงหน้าจากวิกฤติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศว่า สถานการณ์สภาพอากาศสุดขั้ว กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก ไม่เฉพาะที่สหราชอาณาจักรเท่านั้นที่ต้องเผชิญคลื่นความร้อน ไทยเองก็เจอฝนตกหนัก มีการคาดการณ์กันว่าจะเกิดฝนตกหนักอีก 1-2 เดือนข้างหน้า

ขณะที่ภัยแล้ง จากปรากฎการณ์เอลนีโญ ก็กำลังเพิ่มความเสี่ยงทำให้อุณหภูมิสูงขึ้น ซึ่งจะมีผลกระทบต่อปริมาณน้ำ ผลผลิตทางการเกษตร รายได้ ความเป็นอยู่ของเกษตรกร รวมถึงความมั่นคงด้านอาหาร

FAO - UK แนะไทยคลอดแผนรับมือ "โลกร้อน" เร่งตั้งรับ "ลดเสี่ยงเชิงรุก"

นิโคลา โพลลิตต์ ย้ำว่า หลายประเทศยังมีโอกาสเตรียมรับมือและป้องกันล่วงหน้าก่อนที่ผลกระทบรุนแรงจะเกิดขึ้น ซึ่งรัฐบาลสหราชอาณาจักรเห็นถึงปัญหาที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และมีนโยบายชัดเจนว่า การรับมือและการป้องกันล่วงหน้านั้นคุ้มค่าและให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าการรอแก้ปัญหาหลังเกิดวิกฤติ สิ่งสำคัญคือการลงทุนด้านข้อมูลสภาพภูมิอากาศ ระบบการแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าการวางแผนระดับท้องถิ่น รวมถึงเครื่องมือทางการเงินที่ช่วยชุมชนสามารถบริหารจัดการความเสี่ยงที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้

“ สหราชอาณาจักร ได้สนับสนุนให้ประเทศไทยสามารถจัดลำดับความสำคัญด้านการปรับตัวในระดับประเทศไปสู่การปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมสำหรับเกษตรกรและชุมชน ผ่านโครงการ CARA มาตั้งแต่ปี 2024 ซึ่งการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เกี่ยวข้องกับการปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน การสร้างความมั่นคงด้านอาหาร และลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ ซึ่งจำเป็นต้องเชื่อมโยงนโยบายระดับประเทศ เข้ากับการดำเนินงานในพื้นที่อย่างมีประสิทธิผล รวมไปถึงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน และภาคี ที่จะมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการขับเคลื่อนการปรับตัวในระยะยาว ”

ด้านนายเคน ชิมิซุ (Mr Ken Shimizu) รองผู้แทนระดับภูมิภาค สำนักงานภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) กล่าวถึงความร่วมมือในการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญที่สุดของโลก ไม่เพียงแต่ต้องรับมือกับผลกระทบที่เกิดขึ้นเท่านั้น แต่ต้องร่วมกันทำให้แน่ใจว่า การดำเนินงานด้านการปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศสามารถสร้างประโยชน์ที่เป็นรูปธรรมให้แก่ประชาชน ชุมชน และคนรุ่นต่อไปได้

ดังนั้น ความสำเร็จจึงไม่ควรวัดที่จำนวน หรือนโยบายที่จัดทำขึ้นเท่านั้น ควรวัดจากความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกที่เกิดขึ้นกับชีวิตของประชาชน เราจะเปลี่ยนความมุ่งมั่นให้กลายเป็นการปฏิบัติที่เกิดผลได้อย่างไร

การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ควรถูกมองเป็นเพียง “ต้นทุน” ที่ต้องบริหารจัดการ แต่ควรมองเป็นการลงทุนเพื่อความยั่งยืน เพื่อความมั่นคงด้านอาหาร และชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน” รองผู้แทนระดับภูมิภาค FAO กล่าว และเห็นว่า ไทยมีร่างพ.ร.บ.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จึงถือเป็นโอกาสสำคัญที่จะบูรณาการเรื่องการปรับตัวการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเข้าไปในกฎหมายนี้ด้วย ทั้งเรื่องแผน การจัดทำงบประมาณ

นายเคน ชิมิซุ กล่าวถึงโครงการ CARA ด้วยว่า ผลผลิตทางวิชาการที่เกิดขึ้น จะเป็นภูมิคุ้มกัน และเพิ่มขีดความสามารถของภาคเกษตรในการบริหารจัดการความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศในระยะยาว

ด้าน นายพิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช อธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า ประเทศไทยมีความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระดับสูง ทั้งน้ำท่วม ภัยแล้ง ฝนตกหนัก พายุ และระดับอุณหภูมิน้ำทะเลที่เพิ่มขึ้น รวมแปรปรวนจากปรากฎการณ์เอลนีโญ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจและสังคมในวงกว้าง

ปี 2567 ไทยเผชิญความสูญเสียจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ มูลค่าสูงกว่า 1 แสนล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.57 ของจีดีพี จึงทำให้เรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยพิบัติทางธรรมชาติ ไม่ใช่เพียงวิกฤติชั่วคราวแล้ว ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวัน สร้างความไม่แน่นอนต่ออนาคตอย่างเลี่ยงไม่ได้

นายพิรุณ ระบุว่า ผลการดำเนินโครงการ CARA แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของแนวทางการแก้ปัญหาที่อาศัยธรรมชาติเป็นฐาน (NbS) ในการเสริมสร้างความสามารถในการรับมือและฟื้นตัวของระบบเกษตร ผ่านมาตรการที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่และอาศัยองค์ความรู้ในท้องถิ่น ซึ่งทั้งหมดจะถูกบรรจุไว้ในฐานข้อมูล ของแผนการปรับตัวแห่งชาติ (National Adaption Plan:NAP)

สำหรับโครงการ CARA ที่ดำเนินงานโดย FAO ร่วมกับกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ของประเทศไทยนั้น ระยะเวลาการดำเนินงาน 2 ปี ได้ผลผลิตที่เกิดขึ้นดังนี้ 1.รายงานการประเมินความเสี่ยงและความเปราะบางของภาคเกษตรใน 2 จังหวัด (สงขลาและอุดรธานี) 2.รายงานการประเมินขอบเขตการเข้าถึงและการใช้บริการแจ้งข้อมูลสภาพอากาศเพื่อการเกษตร (Agricultural Climate Service:ACS) และการแจ้งเตือนภัยล่วงหน้า(Early Warning:EW) 3.เสริมสร้างศักยภาพในการวางแผนและดำเนินการปรับตัวระดับจังหวัด และ 4.จัดทำคู่มือส่งเสริมการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศภาคเกษตร

หมายเหตุ: องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization of the United Nations: FAO) และกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (Department of Climate Change and Environment: DCCE) ด้วยการสนับสนุนจากกระทรวงการต่างประเทศ เครือจักรภพ และการพัฒนาแห่งสหราชอาณาจักร (Foreign, Commonwealth and Development Office: FCDO) ภายใต้โครงการหลัก Climate Action for a Resilient Asia (CARA) จัดงาน การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระดับชาติและการหารือเชิงนโยบายว่าด้วยการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเพื่อการเกษตรและความมั่นคงทางอาหารในประเทศไทย (National Knowledge Sharing and Policy Dialogue on Climate Adaptation for Agriculture and Food Security in Thailand) เมื่อ 24 ก.ย. 2569

รู้จัก GLOF "สึนามิจากหลังคาโลก" ภัยพิบัติถล่มเนปาล-ทิเบต

วิกฤตโลกเดือดพลิกโอกาสแอร์ไทยบุกยุโรป เจาะตลาดสีเขียวฝ่าศึกการค้าโลก

โลกเดือดสุดในรอบ 80 ปี! รายงานชี้สงครามพุ่งสูงสุดหลังสงครามโลก

กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม

พิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช

变幻莫测的天气模式，冷风与雨风交汇，加上全球变暖，导致强降雨和山洪暴发，因为暖空气能容纳更多水蒸气。这种现象并非欧洲独有；亚洲国家也面临着同样的问题，例如目前曼谷的情况。如果没有减少温室气体排放、改善排水系统和城市规划的长期计划，洪灾治理将难以奏效。

英国驻泰国大使尼古拉·波利特阁下在讲话中谈到了为应对气候变化而采取的积极措施，她指出极端天气事件正在全球发生，并非仅限于英国出现热浪。泰国目前也正遭受强降雨，预计未来一到两个月还将出现更多强降雨。

厄尔尼诺现象造成的干旱加剧了气温上升的风险，这将影响水资源供应、农业生产、农民收入和生计以及粮食安全。

英国粮农组织建议泰国制定应对全球变暖的计划，并积极主动地减轻风险。

尼古拉·波利特强调，许多国家仍有机会在严重影响发生之前做好准备并加以预防。英国政府认识到气候变化带来的问题，并制定了明确的政策，即积极主动的应对和预防比危机发生后再解决问题更有价值，也更能取得成效。关键因素包括投资于气候数据、预警系统、地方规划以及帮助社区应对不可避免的风险的金融工具。

自2024年以来，英国一直通过CARA项目支持泰国优先制定国家适应战略，并将其转化为惠及农民和社区的具体行动。气候变化适应涉及保护生命和财产安全、确保粮食安全以及减少经济损失。这需要将国家政策与实地实施有效衔接，并需要政府机构、学术界、私营部门和其他合作伙伴之间的协作，这些合作伙伴将在推动长期适应方面发挥关键作用。

联合国粮食及农业组织（粮农组织）亚太区域副代表清水健先生指出，气候变化合作是全球最重要的议题之一。这不仅关乎应对气候变化的直接影响，更在于确保气候适应措施能够为人类、社区和子孙后代带来切实利益。

因此，衡量成功不应仅仅以政策实施的数量来衡量，而应以人们生活中发生的积极变化来衡量。我们如何才能将愿景转化为切实行动？

联合国粮农组织副区域代表表示：“适应气候变化不应仅仅被视为需要管理的‘成本’，而应被视为对可持续发展、粮食安全和人民生计的投资。” 他补充说，泰国正在制定《气候变化法》草案，这为将气候变化适应措施（包括相关计划和预算）纳入该法案提供了重要契机。

Ken Shimizu 还表示，CARA 项目产生的学术成果将增强农业部门应对气候相关风险的韧性，并提高其长期应对此类风险的能力。

气候变化与环境部部长皮伦·赛亚西帕尼奇先生表示，泰国面临着气候变化带来的高风险，包括洪水、干旱、暴雨、风暴和海温上升，以及厄尔尼诺现象带来的气候变化，这些都可能对经济和社会产生广泛的影响。

2024年，泰国因自然灾害造成的损失超过1000亿泰铢，相当于国内生产总值的0.57%。这凸显出气候变化和自然灾害不再仅仅是暂时的危机，而是已成为日常生活不可分割的一部分，不可避免地给未来带来不确定性。

皮伦先生指出，CARA项目的成果表明，基于自然的解决方案（NbS）具有增强农业系统韧性和恢复能力的潜力，其措施需符合当地实际情况并利用当地知识。所有这些成果都将被纳入国家适应计划（NAP）数据库。

由联合国粮农组织与泰国气候变化与环境部合作实施的 CARA 项目历时两年，取得了以下成果：1. 一份评估两个府（宋卡府和乌隆他尼府）农业部门风险和脆弱性的报告；2. 一份评估农业气候服务 (ACS) 和预警 (EW) 系统获取和使用范围的报告；3. 在省级层面开展规划和实施适应措施的能力建设；以及 4. 制定一份促进农业部门适应气候变化的指南。

注：联合国粮食及农业组织（粮农组织）和气候变化与环境部（DCCE）在英国外交、联邦和发展事务部（FCDO）的支持下，在“气候行动促进亚洲韧性”（CARA）主要项目下，于2026年9月24日在泰国组织了关于农业和粮食安全气候适应的国家知识共享和政策对话。

了解一下冰川湖溃决洪水（GLOF），又称“世界屋脊海啸”，这场灾难重创了尼泊尔和西藏。

全球危机为泰国航空公司提供了进军欧洲市场的机遇，该公司瞄准绿色市场以应对全球贸易战。

世界局势正处于80年来最动荡的时期！报告显示，战争发生率已达到二战以来的峰值。

气候变化与环境部

皮伦·赛亚西帕尼奇