Climate Change เขย่าตลาดเกษตร  สนค. ชู 3 แผนรับมือ รับมือโลกรวน

วันนี้ ( 21 ต.ค.2569) นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) เปิดเผยว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) เพิ่มความไม่แน่นอนของปริมาณและช่วงเวลาเก็บเกี่ยวสินค้าเกษตร เสี่ยงกระทบการกระจายสินค้า ต้นทุน และเสถียรภาพราคาในระยะยาว โดยเสนอ 3 แนวทางเชิงนโยบาย ใช้ข้อมูลคาดการณ์ผลผลิตบริหารความเสี่ยงล่วงหน้า พร้อมพัฒนาระบบ ใกล้เก็บเกี่ยว เพื่อสนับสนุนการวางแผนตลาดและมาตรการดูแลเกษตรกรควบคู่กับค่าครองชีพประชาชน

นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.)

สถานการณ์อุทกภัยระหว่างวันที่ 21 ส.ค.–19 ต.ค. 2569 สะท้อนความเปราะบางของภาคเกษตร ข้อมูลกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระบุว่า พื้นที่เพาะปลูกได้รับความเสียหาย 240,598 ไร่ แบ่งเป็นข้าว 195,887 ไร่ พืชไร่และพืชผัก 35,180 ไร่ และไม้ผล ไม้ยืนต้น และอื่น ๆ 9,531 ไร่ ขณะที่ภาคประมงเสียหาย 79,318 ไร่ และปศุสัตว์มีสัตว์ตายหรือสูญหายกว่า 4.58 ล้านตัว กระทบความต่อเนื่องของการผลิตและการกระจายสินค้าเข้าสู่ตลาด

สนค. ระบุว่า ความเสี่ยงจาก Climate Change ไม่ได้จำกัดอยู่ที่ความเสียหายในพื้นที่เพาะปลูก แต่ยังส่งผ่านไปยังปริมาณและคุณภาพผลผลิต ช่วงเวลาเก็บเกี่ยว การจัดหาวัตถุดิบ การขนส่ง และราคาสินค้า โดยผลผลิตอาจออกสู่ตลาดน้อยกว่าคาดในบางช่วง หรือกระจุกตัวมากเกินไปในบางเวลา ส่งผลให้ผู้ประกอบการวางแผนจัดซื้อและบริหารสินค้าคงคลังยากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงทั้งราคาตกต่ำและสินค้าขาดแคลน โดยเฉพาะสินค้าเน่าเสียง่าย

Climate Change เขย่าตลาดเกษตร สนค. ชู 3 แผนรับมือ รับมือโลกรวน

รายงาน Thailand Country Climate and Development Report ของธนาคารโลกที่เผยแพร่เมื่อเดือน ต.ค. 2568 ประเมินว่า หากไทยไม่มีมาตรการปรับตัวอย่างจริงจัง ผลกระทบทางกายภาพจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอาจทำให้ GDP ปี 2593 ต่ำกว่ากรณีฐาน 7–14% สะท้อนความจำเป็นในการยกระดับการบริหารความเสี่ยงจากการรอแก้ปัญหาหลังเกิดเหตุ ไปสู่การใช้ข้อมูลคาดการณ์เพื่อเตรียมมาตรการล่วงหน้า

ทั้งนี้ สนค. ขับเคลื่อนระบบ ใกล้เก็บเกี่ยว นำข้อมูลและเทคโนโลยีมาติดตามและคาดการณ์ผลผลิตสินค้าเกษตรรายพื้นที่ โดยเริ่มนำร่องในสินค้าข้าว เพื่อแจ้งเตือนและประเมินปริมาณผลผลิตก่อนออกสู่ตลาด พร้อมเสนอให้เชื่อมโยงข้อมูลสภาพอากาศ พื้นที่เพาะปลูก ผลผลิต และราคา เพื่อระบุสินค้า พื้นที่ และช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงได้แม่นยำขึ้น ช่วยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตรียมแผนรับมือได้ทันท่วงที

สำหรับ 3 แนวทางเชิงนโยบาย ประกอบด้วย ยกระดับระบบคาดการณ์ผลผลิต เชื่อมโยงข้อมูลสภาพอากาศ พื้นที่เพาะปลูก ปริมาณผลผลิต และช่วงเก็บเกี่ยว เพื่อประเมินความเสี่ยงก่อนเกิดปัญหา และให้เกษตรกรกับผู้ประกอบการใช้ประกอบการตัดสินใจ

การบริหารความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทาน วางแผนจัดหาวัตถุดิบ เตรียมเส้นทางขนส่งและช่องทางกระจายสินค้าทางเลือก ลดการพึ่งพาแหล่งผลิตหรือเส้นทางขนส่งเพียงแห่งเดียว และ การเชื่อมข้อมูลสู่การบริหารตลาดเชิงรุก ใช้คาดการณ์ผลผลิตวางแผนรับซื้อ กระจายสินค้า และติดตามราคา รองรับทั้งภาวะผลผลิตล้นตลาดและเสี่ยงขาดแคลน

ทั้งนี้ ข้อมูลคาดการณ์จะเกิดประโยชน์สูงสุดเมื่อนำไปใช้กำหนดมาตรการได้ทันสถานการณ์ โดยเฉพาะการประสานกรมการค้าภายใน สำนักงานพาณิชย์จังหวัด ตลาดกลาง และผู้รับซื้อ เพื่อรองรับผลผลิตที่ออกมามาก ลดแรงกดดันราคาสินค้าเกษตร และกระจายสินค้าจากแหล่งผลิตอื่นในกรณีผลผลิตลดลงหรือกระจุกตัวบางพื้นที่ เป้าหมายสำคัญคือการรักษาสมดุลระหว่างรายได้เกษตรกรกับค่าครองชีพผู้บริโภค พร้อมเสริมความสามารถในการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทยในระยะยาว

FAO - UK แนะไทยคลอดแผนรับมือ "โลกร้อน" เร่งตั้งรับ "ลดเสี่ยงเชิงรุก"

พิษโลกร้อน! ด้วงหนวดยาวระบาดกว่าหมื่นไร่

ดันเกษตรไทยสู่ Low Carbon พพ.ผนึก 7 องค์กร วางกรอบ 5 ปี Net Zero

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

今天（2026年10月21日），贸易政策与战略办公室（OTPS）主任南塔蓬·奇拉勒蓬先生指出，气候变化加剧了农产品收成数量和时间的不确定性，可能对产品分销、成本和长期价格稳定造成影响。他提出了三项政策建议：利用产量预测提前管控风险；建立临近收成期的系统以支持市场规划；以及采取措施扶持农民，同时兼顾公众的生活成本。

贸易政策与战略办公室（OTPS）主任南塔蓬·奇拉勒蓬先生。

2026年8月21日至10月19日期间的洪灾情况凸显了农业部门的脆弱性。农业与合作部的数据表明，共有240,598莱耕地受损，其中包括195,887莱稻田、35,180莱农作物和蔬菜地，以及9,531莱果树、多年生植物和其他作物。与此同时，渔业也遭受了79,318莱的损失，牲畜也受到影响，超过458万头牲畜死亡或死亡。这严重影响了生产的连续性和产品向市场的流通。

贸易政策与战略办公室（TPSO）指出，气候变化带来的风险不仅限于农业区的损失，还会影响农产品的数量和质量、收获时间、原材料供应、运输以及产品价格。某些时期，农产品进入市场的量可能低于预期，而另一些时期则可能过度集中，这会增加企业采购计划和库存管理的难度。这提高了价格下跌和短缺的风险，尤其是易腐烂商品。

气候变化正在撼动农业市场；贸易政策和战略办公室 (TPSO) 重点介绍了应对动荡的全球形势的三项计划。

世界银行于2025年10月发布的《泰国国家气候与发展报告》估计，如果泰国不采取切实有效的适应措施，气候变化的实际影响可能导致其2050年的GDP比基准情景下降7%至14%。这反映出泰国需要提升风险管理水平，从事后应对问题转变为利用预测数据提前制定应对措施。

贸易政策与战略办公室（TPSO）正在推动建立一套近收获期系统，该系统利用数据和技术按地区监测和预测农业生产，首先以水稻为试点项目。此举旨在提供早期预警，并在产品上市前评估产量。TPSO还提议将天气、种植面积、产量和价格数据关联起来，以便更准确地识别高风险产品、地区和时间段，从而使相关机构能够及时制定应对计划。

这三项政策措施包括：升级生产预测系统，将天气数据、耕地面积、产量和收获期联系起来，以便在问题出现之前评估风险，并向农民和企业提供信息以帮助他们做出决策。

供应链风险管理包括规划原材料采购、制定备选运输路线和分销渠道、减少对单一生产来源或运输路线的依赖，以及整合数据以进行主动的市场管理。这包括预测产量、规划采购、分销货物和监控价格，以应对供应过剩和短缺的情况。

预测数据在制定及时措施时最为有用，尤其是在与国内贸易厅、省商务厅、中央市场和采购商协调方面。这样做是为了应对供应过剩，减轻农产品价格压力，并在产量下降或集中在某些地区时，从其他产区调配产品。主要目标是在保持农民收入与消费者生活成本平衡的同时，提升泰国农产品的长期竞争力。

英国粮农组织建议泰国制定应对全球变暖的计划，并积极主动地减轻风险。

全球变暖的毁灭性影响！天牛侵袭面积超过 10,000 莱（约 4,400 英亩）。

推动泰国农业向低碳发展：能源发展与促进部 (DEP) 与 7 个组织合作，制定为期 5 年的净零排放框架。

气候变化