"เสรี" ชี้น้ำท่วมตะวันออก ฝน 300 มม. ตกสัปดาห์เดียวเท่าตกทั้งเดือน

วันนี้ (8 ต.ค.2569) รศ.เสรี ศุภราทิตย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านภัยพิบัติและสภาพภูมิอากาศ ประเมินสถานการณ์น้ำท่วมในพื้นที่ภาคตะวันออกและภาคกลาง ผ่านรายการจับตาสถานการณ์ ทางไทยพีบีเอส ว่า ปัจจัยสำคัญของวิกฤติน้ำครั้งนี้มาจากฝนที่ตกหนักและสะสมในระยะเวลาสั้น โดยตลอดช่วงประมาณ 1 สัปดาห์ มีปริมาณฝนสะสมสูงถึง 300 มิลลิเมตร ขณะที่ค่าเฉลี่ยฝนของเดือนตุลาคมอยู่ที่ประมาณ 350 มิลลิเมตร

เท่ากับว่าฝนที่ตกลงมาในเวลาเพียงสัปดาห์เดียวมีปริมาณเกือบเท่าฝนทั้งเดือน ส่งผลให้มีมวลน้ำจำนวนมากไหลเข้าสู่ระบบแม่น้ำและคลองอย่างรวดเร็ว จนเกิดน้ำท่วมเป็นวงกว้าง

รศ.เสรีระบุว่า เหตุการณ์นี้สะท้อนความสำคัญของการแจ้งเตือนล่วงหน้า เพราะเมื่อฝนจำนวนมากตกลงมาในเวลาสั้น ระบบระบายน้ำตามธรรมชาติย่อมรับภาระได้จำกัด ขณะที่การปล่อยให้น้ำระบายตามธรรมชาติเพียงอย่างเดียวอาจใช้เวลานาน

สถิติในเดือนตุลาคม ธรรมชาติสามารถระบายน้ำได้เฉลี่ยประมาณ 600 กว่า ลบ.ม./วินาที ดังนั้น การบริหารจัดการในช่วงวิกฤตจึงต้องใช้มาตรการเชิงรุก ทั้งเครื่องสูบน้ำและเครื่องผลักดันน้ำ เพื่อเพิ่มความเร็วในการระบายออกจากพื้นที่

สำหรับสถานการณ์ปัจจุบัน รศ.เสรี ชี้ว่า เส้นทางหลักที่รองรับการระบายน้ำจากพื้นที่ภาคตะวันออกลงสู่อ่าวไทยยังพึ่งพา แม่น้ำบางปะกง เป็นสำคัญ แม้ข้อมูลจากพื้นที่ต้นน้ำใน จ.ปราจีนบุรี และ จ.นครนายก จะเริ่มมีแนวโน้มลดลง แต่ปัญหาสำคัญอยู่ที่มวลน้ำจำนวนมากเดินทางมารวมกันบริเวณ อ.บางคล้า จ.ฉะเชิงเทรา ทำให้เกิดลักษณะคอขวด น้ำไม่สามารถไหลผ่านต่อไปได้อย่างรวดเร็ว จึงเกิดน้ำเท้อและน้ำคั่งในพื้นที่

"เสรี" ชี้วิกฤตน้ำท่วมตะวันออก ฝน 300 มม. ตกสัปดาห์เดียวเท่าตกทั้งเดือน

ขณะเดียวกัน แนวคิดที่จะผันน้ำเข้าสู่คลองสายต่าง ๆ ที่วางตัวขนานกับชายฝั่งเพื่อแบ่งเบาภาระของแม่น้ำบางปะกง เช่น คลองรังสิตประยูรศักดิ์ คลองแสนแสบ และคลองประเวศบุรีรมย์ ยังไม่สามารถใช้เป็นทางออกหลักได้ในเวลานี้

เนื่องจากคลองเหล่านี้มีปริมาณน้ำสะสมอยู่ในระดับสูงและมีข้อจำกัดในการรับน้ำเพิ่มเติม หากเร่งส่งน้ำเข้าไปโดยไม่มีพื้นที่รองรับเพียงพอ อาจกลายเป็นการเพิ่มภาระให้กับระบบระบายน้ำฝั่งกรุงเทพมหานครแทน

อีกข้อจำกัดสำคัญอยู่ที่สถานีสูบน้ำบริเวณคลองชายทะเล ซึ่งแม้จะมีศักยภาพในการสูบน้ำรวมกันประมาณ 60 ล้าน ลบ.ม./วัน แต่สามารถเดินเครื่องและระบายน้ำได้จริงเพียงประมาณร้อยละ 40 หรือราว 20 กว่าล้าน ลบ.ม./วัน

สาเหตุสำคัญมาจากลักษณะภูมิประเทศที่เป็น "แอ่งขนมครก" ทำให้น้ำบางส่วนไม่สามารถไหลเข้าสู่จุดสูบน้ำได้เต็มประสิทธิภาพ กล่าวคือ แม้สถานีสูบน้ำจะมีกำลังสูง แต่หากมวลน้ำไม่สามารถเดินทางมาถึงจุดสูบได้ การเพิ่มกำลังเครื่องสูบก็ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด

จากข้อจำกัดดังกล่าว รศ.เสรี ระบุว่า คลองพระองค์เจ้าไชยานุชิต จึงกลายเป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ที่มีความสำคัญที่สุดในการเร่งระบายน้ำในสถานการณ์ปัจจุบัน แนวทางคือการระดมติดตั้งเครื่องผลักดันน้ำและเครื่องสูบน้ำเพื่อเร่งส่งมวลน้ำเข้าสู่คลองดังกล่าว จากนั้นน้ำจะไหลต่อไปยัง คลองสำโรง ก่อนเข้าสู่สถานีสูบน้ำบริเวณคลองชายทะเลและระบายออกสู่อ่าวไทย

เหตุผลที่เลือกผลักดันน้ำในระบบคลองแทนการติดตั้งเครื่องผลักดันน้ำในแม่น้ำบางปะกงโดยตรง เนื่องจากแม่น้ำบางปะกงมีหน้าตัดลำน้ำกว้าง การติดตั้งเครื่องผลักดันน้ำให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดจึงทำได้ยากและอาจไม่เกิดประสิทธิภาพเท่าที่ต้องการ

ขณะที่คลองพระองค์เจ้าไชยานุชิตเป็นระบบคลองที่มีขอบเขตชัดเจนกว่า การจัดวางเครื่องผลักดันน้ำจึงสามารถสร้างแรงส่งต่อมวลน้ำได้มีประสิทธิภาพมากกว่า ล่าสุดมีการหารือร่วมกับนายกรัฐมนตรีและมีข้อสั่งการให้เร่งระดมเครื่องผลักดันน้ำเข้าประจำจุดเพื่อสนับสนุนการระบายน้ำแล้ว

ในด้านช่วงเวลาที่ต้องจับตา รศ.เสรี ประเมินว่า วันที่ 9–11 ต.ค. ระบบยังมีโอกาสระบายน้ำได้พอสมควร ก่อนที่สถานการณ์จะกลับมาตึงตัวขึ้นในช่วง 12–14 ต.ค. จากอิทธิพลของน้ำทะเลหนุน ซึ่งจะทำให้การระบายน้ำออกสู่อ่าวไทยทำได้ยากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ช่วงที่มีความสำคัญอย่างมากคือ 15–19 ต.ค. เรียกว่า "Golden Week" เนื่องจากระดับน้ำทะเลจะลดลงอย่างมาก เป็นจังหวะที่เหมาะสมสำหรับการเร่งติดตั้งและเดินเครื่องสูบน้ำ รวมถึงเครื่องผลักดันน้ำ เพื่อดึงมวลน้ำออกจากพื้นที่ให้ได้มากที่สุด ก่อนที่ระดับน้ำทะเลจะกลับมาหนุนสูงขึ้นในช่วงต่อไป

รศ.เสรี ยังยืนยันว่า ยอดน้ำสูงสุดหรือจุดพีคของมวลน้ำ ได้ผ่านพื้นที่ตัวเมืองแปดริ้ว จ.ฉะเชิงเทรา ไปแล้ว และไม่คาดว่าจะมีระดับน้ำที่สูงกว่าระลอกดังกล่าวเข้ามาอีก หากการระบายน้ำตามธรรมชาติเดินหน้าไปพร้อมกับมาตรการผลักดันน้ำผ่านคลองพระองค์เจ้าไชยานุชิต คาดว่าช่วง 20–25 ต.ค. จะเริ่มเห็นระดับน้ำลดลงอย่างรวดเร็วและชัดเจนมากขึ้น

ส่วนกรณีกรมอุตุนิยมวิทยาเตือนฝนในช่วง 9–12 ต.ค. รศ.เสรี ประเมินว่า ประชาชนในภาคตะวันออกยังไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนก เพราะไม่มีสัญญาณทางอุตุนิยมวิทยาที่บ่งชี้ว่าจะเกิดฝนตกหนักแช่พื้นที่และสะสมซ้ำในลักษณะเดียวกับระลอกที่ผ่านมา

ฝนที่เกิดขึ้นอาจเป็นฝนตามรอบการเปลี่ยนผ่านฤดูกาล ตกเป็นช่วง ๆ ประมาณ 1–3 ชั่วโมงแล้วหยุด แม้จะเพิ่มปริมาณน้ำในพื้นที่บ้าง แต่ไม่น่าจะมีความรุนแรงเท่าฝนระลอกก่อน ขณะที่แนวร่องมรสุมกำลังจะเคลื่อนลงไปทางภาคใต้ ซึ่งทำให้พื้นที่ภาคใต้เป็นจุดที่ต้องติดตามต่อไป

อย่างไรก็ตาม พื้นที่ที่ยังต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษคือ กรุงเทพมหานครฝั่งตะวันออก โดยเฉพาะเขตลาดกระบังและเขตหนองจอก เพราะความเสี่ยงไม่ได้มาจากฝนที่ตกเพิ่มเพียงอย่างเดียว

แต่เป็นแรงดันของมวลน้ำจำนวนมากจากฝั่งตะวันออกที่กำลังไหลลงมา โดยมีทั้งน้ำจาก จ.ปราจีนบุรี รวมถึงน้ำจาก คลองหนุมาน แควระบม อ่างเก็บน้ำระบม และคลองสียัด ที่มุ่งหน้าเข้าสู่ระบบแม่น้ำบางปะกง

มวลน้ำดังกล่าวอาจสร้างแรงปะทะต่อแนวคันกั้นน้ำในพื้นที่ลาดกระบังและหนองจอก จึงยังต้องติดตามระดับน้ำและสภาพแนวป้องกันอย่างใกล้ชิด แม้ภาพรวมของยอดน้ำในพื้นที่แปดริ้วจะผ่านจุดสูงสุดไปแล้วก็ตาม

อดีตผู้ว่าฯ ปราจีนบุรี เปิดใจ ปมย้าย "นอภ.บ้านสร้าง" ออกนอกพื้นที่

สบส.สั่งปิด "เนอร์สซิ่งโฮม" ท่าม่วง ส่งผู้ป่วยจิตเวช-สูงอายุ ให้ รพ.-พม.

ปภ.เตือน 53 จังหวัด-กทม.รับมือฝนหนัก 9-13 ต.ค.เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่า

คลองพระองค์เจ้าไชยานุชิต

今天（2026年10月8日），灾害与气候变化专家、副教授塞里·苏帕拉提特（Seree Suparatit）在泰国公共电视台（Thai PBS）的“监测形势”节目中评估了泰国东部和中部地区的洪灾情况。他指出，造成此次洪灾的主要原因是短时间内持续强降雨。过去一周左右，累计降雨量已达300毫米，而10月份的平均降雨量约为350毫米。

这意味着短短一周内的降雨量几乎相当于一个月的降雨量，导致大量水迅速流入河流和运河系统，造成大范围洪水。

塞里副教授指出，此次事件凸显了提前预警的重要性，因为短时间内大量降雨时，自然排水系统的处理能力有限。而仅仅依靠自然排水可能需要很长时间。

10月份的统计数据显示，该地区的自然排水能力约为每秒600立方米。因此，危机管理需要采取积极主动的措施，包括使用水泵和水力推进系统，以提高该地区的排水速度。

关于当前情况，Seree副教授指出，东部地区向泰国湾排水的主要通道仍然严重依赖邦巴功河。尽管来自巴真府和那空那育府上游地区的数据显示水量呈下降趋势，但主要问题在于大量水流汇聚于北柳府邦克拉县。这造成了水流瓶颈，阻碍了水流的快速流动，导致该地区发生洪水和积水。

“Seri”指出，东部地区的洪灾是由于一周内降雨量达到300毫米造成的，相当于一个月的降雨量。

与此同时，将水引入与海岸线平行的运河以减轻邦巴功河压力的方案，如兰实巴育萨运河、盛塞运河和巴威武里南运河，目前还不能作为主要解决方案。

由于这些运河已经积水严重，而且接收额外水量有限，如果在容量不足的情况下急于向其中放水，反而会加重曼谷排水系统的负担。

另一个重大限制因素在于沿海运河沿线的抽水站。尽管这些抽水站的总抽水能力约为每天6000万立方米，但实际运行和排放能力仅为总能力的40%左右，即每天约2000万立方米。

主要原因在于该地区的地理特征，其地势呈“盆地”状，阻碍了部分水流有效到达抽水站。换句话说，即使配备了大容量抽水站，如果水体无法到达抽水点，增加抽水能力也无法彻底解决问题。

鉴于上述限制，Seree副教授指出，在当前形势下，帕翁昭猜亚努吉运河已成为加快排水的最关键战略路线。该方案包括调集和安装推水和抽水设备，迅速将大量水引入运河。水流随后将流经萨姆隆运河，进入近岸的抽水站，最终排入泰国湾。

选择通过运河系统输水而不是直接在邦巴功河中安装水泵的原因是，邦巴功河横截面宽阔，安装水泵覆盖整个区域既困难又可能失败。

尽管帕翁昭猜亚努奇水系边界更为明确，但水泵的合理布置可以更有效地推动水流。近期，相关部门与总理进行了磋商，并指示加快部署水泵以支持排水工作。

关于观察时间，Seree 副教授估计，在 10 月 9 日至 11 日期间，该系统仍有相当大的机会排水，但在 10 月 12 日至 14 日期间，由于高潮的影响，情况会变得更加拥堵，这将使排水到泰国湾变得更加困难。

然而，10月15日至19日，即所谓的“黄金周”，是一个至关重要的时期，因为届时海平面将显著下降。这是加快安装和运行水泵及水力推进系统的最佳时机，以便在海平面于下一时期再次上升之前，尽可能多地将该区域的水排出。

塞里副教授也证实，洪水高峰已过北柳府佩里奥市，他预计不会再有更高的水位到来。如果自然排水系统正常运作，同时采取措施引导水流通过帕翁昭猜亚努吉运河，他预计水位将在10月20日至25日之间开始迅速明显下降。

针对气象部门发布的 10 月 9 日至 12 日降雨预警，副教授 Seree 评估认为，东部地区的人们暂时无需恐慌，因为目前没有气象迹象表明会出现类似上一波的强降雨、持续降雨和反复降雨。

目前的降雨可能呈周期性，间歇性降雨，每次持续约1-3小时后停止。虽然降雨可能会略微抬高该地区的水位，但不太可能像之前的降雨那样强烈。随着季风槽南移，南部地区成为需要重点监测的区域。

然而，曼谷东部地区，特别是拉卡邦和农卓区，仍然需要特别监测，因为风险不仅仅来自降雨量的增加。

然而，来自东部的大量水流，包括来自巴真府的水，以及来自哈努曼水库、拉邦水库、拉邦水库和西亚德水库的水，正向邦巴功河水系涌去，给水系带来了压力。

尽管北柳府地区的洪水高峰期已经过去，但如此大量的水流仍可能对拉卡邦和农卓地区的防洪堤造成压力，因此仍需密切监测水位和防御设施的状况。

前巴真府府尹就“班桑县长”调离该地区一事发表讲话。

卫生服务支持部 (DHSS) 已下令关闭塔芒的一家疗养院，并将精神病患者和老年患者转移到医院和社会发展与人类安全部。

泰国防灾减灾厅 (DDPM) 警告 53 个府和曼谷做好应对 10 月 9 日至 13 日强降雨的准备，届时可能出现山洪和泥石流。

Khlong Phra Ong Chao Chaiyanuchit