ตั้ง กมธ.ร่วม 2 สภา ถก “ร่างกฎหมายอากาศสะอาด” ใหม่

วันนี้ (3 ก.ย.2569) ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร มีมติเสียงข้างมาก 414 เสียง ต่อ 2 เสียง ไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขเพิ่มเติมร่าง พ.ร.บ.บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด หรือร่างกฎหมายอากาศสะอาด ที่วุฒิสภาแก้ไขเพิ่มเติมจากการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร ส่งผลให้ต้องตั้งกรรมาธิการร่วมกัน 20 คน มาพิจารณาปรับแก้ร่วมกันอีกครั้ง

ทั้งนี้ สาเหตุที่สภาผู้แทนราษฎร ไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขของวุฒิสภา เนื่องจากวุฒิสภาได้แก้ไขโครงสร้างคณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัด ที่สภาผู้แทนราษฎรกำหนดให้นายก อบจ.แต่ละจังหวัดเป็นประธานกรรมการ แต่วุฒิสภากำหนดให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน ซึ่งถือเป็นการปรับเปลี่ยนบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และการให้อำนาจแก่ผู้ว่าราชการจังหวัดมากขึ้น ถือเป็นการรวบอำนาจเข้าสู่ส่วนกลาง

วุฒิสภา ยังมีการตัด “ระบบฝากไว้ได้คืน” ได้ทั้งมาตรา ทั้งที่เป็นมาตรการเรียกเก็บเงินประกันจากผู้ผลิต ผู้จำหน่าย ผู้บริโภค สำหรับผลิตภัณฑ์ที่จะก่อให้เกิดผลพิษ และเป็นหลักประกันว่าจะไม่มีการเผา และจะได้รับเงินคืนเมื่อมีการนำกากวัตถุดิบไปจัดการอย่างเหมาะสม จึงถือเป็นการยกเลิกมาตรการจูงใจ และการคุมมลพิษต้นทาง

นอกจากนั้น วุฒิสภา ยังได้ปรับแก้องค์ประกอบของคณะกรรมการชุดต่าง ๆ โดยดึงตัวแทนจากภาคธุรกิจเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจมากขึ้น ทั้งคณะกรรมการกำกับดูแลเพื่ออากาศสะอาด, คณะกรรมการวิชาการเพื่ออากาศสะอาด ที่ให้มีตัวแทนจากสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย และสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และคณะกรรมการอากาศสะอาดประจำจังหวัด ยังเพิ่มให้มีประธานสภาอุตสาหกรรมจังหวัด และประธานหอการค้าจังหวัด เข้ามาเป็นกรรมการโดยตำแหน่งด้วย ถือเป็นการเปิดช่องให้กลุ่มอุตสาหกรรมเข้ามากำกับตัวเอง

การอภิปรายของ สส.ยังเห็นด้วยให้มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญร่วมกันของทั้งสองสภา เพื่อพิจารณาร่างกฎหมายอากาศฉบับนี้ ในประเด็นที่มีการแก้ไขอย่างรอบคอบ โดยเฉพาะประเด็นเกี่ยวกับระบบรายงานการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายมลพิษ (PRTR) สิทธิในการร้องขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว การดำเนินคดีแบบกลุ่มความรับผิดของสถาบันการเงิน โครงสร้างและการกระจายอำนาจ บทกำหนดโทษและกลไกการบังคับใช้กฎหมาย เพื่อให้ร่างพระราชบัญญัติมีความเหมาะสม ครอบคลุม และสามารถคุ้มครองสิทธิและประโยชน์ของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน กังวลว่า การปรับแก้ของวุฒิสภาเป็นการเอื้อกลุ่มทุน เพราะมีการเพิ่มสัดส่วนตัวแทน จากภาคธุรกิจเอกชนเข้าไปในโครงสร้างคณะกรรมการหลายระดับ ทั้งที่ร่างเดิมที่สภาผู้แทนราษฎรพิจารณา ได้กำหนดสัดส่วนภาคเอกชนไว้อยู่แล้ว หรือแม้แต่คณะกรรมการวิชาการที่มีหน้าที่เสมือนคลังสมองในการคำนวณข้อมูล และเสนอมาตรการ ก็ยังมีการเพิ่มตัวแทนจากภาคธุรกิจเข้าไปอีก

อีกทั้งยังลดบทลงโทษภาคอุตสาหกรรม จากเดิมที่มีโทษปรับสูงสุด 50 ล้านบาท เหลือเพียง 5 ล้านบาท ซึ่งสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เงินจำนวนดังกล่าวเป็นเพียงต้นทุนในการประกอบธุรกิจมากกว่าจะมีผลเป็นบทลงโทษจริง และยังมีการตัดระบบการรายงานและเปิดเผยข้อมูล PRTR ที่กำหนดทำเนียบการปล่อยและการเคลื่อนย้ายมลพิษออกจากร่างกฎหมาย ทั้งที่ PRTR เป็นกลไกสำคัญในการแก้ปัญหามลพิษทางอากาศ และยังตัดสิทธิการมีส่วนร่วมของประชาชนออกด้วย

นางการดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ เห็นว่า การแก้ไขของวุฒิสภา มีความเสี่ยงด้านธรรมาภิบาล และผลประโยชน์ทับซ้อน จากการเพิ่มตัวแทนจากสภาหอการค้า สภาอุตสาหกรรม และสมาคมธนาคาร เข้าไปในคณะกรรมการนโยบายทั้งระดับชาติ และระดับจังหวัด เนื่องจากเป็นกลุ่มก้อนเดียวกับผู้ที่ต้องถูกกำกับดูแล จึงอาจเกิดภาวะทับซ้อนของผลประโยชน์ในการจัดสรรงบประมาณ และออกมาตรการทางเศรษฐศาสตร์ รวมถึงการตัดบทนิยาม PRTR โดยการตัดคำว่า "ทำเนียบการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายมลพิษ" ออกจากมาตรา 4 ส่งผลให้การเคลื่อนย้ายของเสีย หรือการกำจัดขยะนอกพื้นที่ หลุดรอดจากสายตากฎหมาย และยังคงสร้างมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม จึงควรปรับคำนิยามให้ครอบคลุมและสอดคล้องกับกฎหมายอื่นด้วย

สำหรับสัดส่วนสภาผู้แทนราษฎร แบ่งเป็น พรรคภูมิใจไทย 4 คน ได้แก่ นายอนุรักษ์ จุรีมาศ น.ส.พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล นายอนุสรณ์ ไกรวัตนุสสรณ์ และนายชวลิต แสงอุทัย, พรรคประชาชน 2 คน ได้แก่ นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ และ น.ส.สฤณี อาชวานันทกุล, พรรคเพื่อไทย 2 คน ได้แก่ นายรวี เล็กอุทัย นายจักรพล ตั้งสุทธิธรรม, พรรคกล้าธรรม 1 คน ได้แก่ น.ส.เพ็ญภัค รัตนคำฟู และพรรคประชาธิปัตย์ 1 คน ได้แก่ น.ส.การดี เลียวไพโรจน์

ส่วนคณะกรรมาธิการในสัดส่วนวุฒิสภา ที่ประชุมวุฒิสภาจะพิจารณาเสนอบุคคลต่อที่ประชุมกรรมาธิการ ในการประชุมวุฒิสภาสัปดาห์หน้า 7-8 ก.ย.นี้

สั่งปิด "สถานประกอบการ" ปมกลิ่นเหม็นชลบุรี พบ VOCs สูง 90 ppm

รัฐบาลเร่งคุม "ดาตาเซนเตอร์" แจ้งความปมน้ำมัน 2 แสนลิตร "เอกนิติ" ถกบอร์ด 4 ก.ย.

"อิมแพ็ค อารีน่า" แจ้งพื้นที่นั่งยกระดับชั่วคราวทรุดตัว คอนเสิร์ต “อัสนี–วสันต์” - ผู้จัดแจ้งเลื่อนจัดการแสดง

ร่างกฎหมายอากาศสะอาด

今天（2026年9月3日），众议院以414票赞成、2票反对的多数票否决了参议院对《清洁空气管理法》（又称《清洁空气法》）的修正案。该修正案此前已由参议院根据众议院的审议结果进行了修订。这意味着将成立一个由20人组成的联合委员会，再次审查和修订该法案。

众议院反对参议院修正案的原因在于，参议院改变了省级清洁空气委员会的组织结构。众议院指定省级行政机构（PAO）主席担任该委员会主席，而参议院则指定省长担任主席。这被视为地方行政机构角色的改变，赋予省长更多权力，从而将权力集中到中央政府手中。

参议院还删除了该法案中关于“押金退还制度”的整个条款。该制度旨在向可能造成污染的产品的生产商、分销商和消费者收取保证金。该制度确保不会发生焚烧事件，并在废弃物得到妥善处理后退还押金。因此，参议院的删除实际上取消了激励措施，也失去了从源头上控制污染的作用。

此外，参议院还调整了各委员会的组成，让更多商界代表参与决策。这包括清洁空气监督委员会和清洁空气技术委员会，这两个委员会现在都纳入了泰国商会和泰国工业联合会的代表。省级清洁空气委员会也扩大了成员范围，将各省工业委员会主席和商会主席纳入当然成员，从而为产业团体提供了自我监管的机会。

议会辩论还同意成立一个由两院组成的联合特设委员会，认真审议这项空气质量法案的修正案，特别是有关污染物排放和转移报告（PRTR）制度、申请法院禁令的权利、集体诉讼、金融机构责任、权力结构和分散化、处罚措施和执法机制等问题。此举旨在确保法案草案适当、全面，并有效保护公众的权利和利益。

来自清迈的人民党议员帕塔拉蓬·利拉帕特先生表示担忧，参议院的修正案偏袒资本集团，因为这些修正案提高了各级委员会中私营部门代表的比例。这与众议院审议的最初草案相悖，该草案已明确规定了私营部门的比例。就连负责数据计算和措施建议的学术委员会，现在也增加了企业代表。

此外，工业领域的罚款上限已从5000万泰铢降至500万泰铢。对于大型工业企业而言，这笔罚款仅仅是运营成本，而非实际的惩罚。该法律草案还取消了污染响应追踪与披露（PRTR）系统，该系统旨在监管污染物的排放和转移，而PRTR是解决空气污染问题的关键机制。最后，公众参与权也被取消。

来自民主党（按比例代表制）的国会议员卡迪·莱奥派罗女士认为，参议院的修正案对政府治理构成风险，并可能引发利益冲突。将商会、泰国工业联合会和泰国银行家协会的代表纳入国家和省级政策委员会，由于这些团体受同一机构监管，因此可能造成潜在的利益冲突。这可能导致预算分配和经济措施实施方面出现利益重叠。此外，从《污染物排放和转移登记法》（PRTR）定义第4条中删除“污染物排放和转移登记”字样，使得废物转移或处置超出指定区域的行为得以逃避法律监管，并继续污染环境。因此，该定义应进行修订，使其更加全面，并与其他法律保持一致。

众议院代表分配如下： Bhumjaithai 党（4 名代表：Anurak Jurimas 先生、Pimphattra Wichaikul 女士、Anusorn Kraiwatnusorn 先生和 Chavalit Saenguthai 先生）、Prachachon 党（2 名代表：Phatarapong Leelaphat 先生和 Sarinee Achavanantakul 女士）、为泰党（2 名代表：Rawee 先生） Lekutai 和 Chakraphol Tangsutthitham 先生）、Kla Tham 党（1 名代表：Penpak Rattanakhumfu 女士）和民主党（1 名代表：Kardee Leowpairoj 女士）。

关于参议院委员会的代表人选，参议院将在下周（9月7日至8日）的会议上考虑向委员会提名人选。

春武里府一家场所因散发恶臭被勒令停业；检测发现挥发性有机化合物含量高达 90 ppm。

政府加快对“数据中心”丑闻的控制；就 20 万升石油提出申诉；Ekniti 将于 9 月 4 日与董事会讨论此事。

“Impact Arena”宣布临时高架座位区坍塌；Asanee-Wasan演唱会延期——主办方宣布演出延期。

清洁空气法案